Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, денеска одржа прес-конференција на која даде отчет за реализираните активности, проекти и реформи на Министерството за дигитална трансформација во изминатите две години.
Во своето обраќање, министерот Андоновски истакна дека отчетот не е само приказ на бројки, системи и закони, туку показател за тоа дали државата станува подостапна, поефикасна и поправедна за граѓаните.
„Кога започнавме, наследивме тешка состојба: супстандардни услови за работа, дезорганизирани процеси, тужби, нефункционални системи, блокирани проекти, долг кон програмата Дигитална Европа, блокирани апликации и застој во дигитализацијата на услугите. Но, наместо изговори, избравме работа“, истакна министерот Андоновски.
Тој нагласи дека за две години Министерството покажа дека дигиталната трансформација не е апстрактен концепт, туку конкретна промена во секојдневието на граѓаните.
Еден од најзначајните резултати е развојот на Националниот портал за електронски услуги uslugi.gov.mk. Бројот на електронски услуги на порталот порасна од 120 во 2024 година на 352 во 2026 година. Месечниот број на издадени услуги се зголеми од 1.354 на 13.445, бројот на корисници од 110.000 во 2024 година на 266.000 денес, а вкупниот број поднесени барања од 64.000 на над 340.000.
„Ова значи повеќе услуги без шалтер, без непотребни документи и без губење време“, посочи Андоновски.
Министерот во отчетот ги претстави 11-те клучни приоритети преку кои се водеше дигиталната трансформација во изминатите две години.
Првиот приоритет е Националниот портал за електронски услуги, чиј развој најдобро се гледа преку растот на бројот на услуги, корисници и поднесени барања.
Вториот приоритет се центрите за услуги, чиј број се зголеми од 5 во 2024 година на 16 денес, со цел државата да биде поблиску и до граѓаните на кои им е потребна директна поддршка.
Третиот приоритет е интероперабилноста, односно размената на податоци меѓу институциите. Месечниот број на трансакции преку Платформата за интероперабилност се зголеми од околу 708.000 на речиси 4 милиони, што претставува раст од 460 проценти.
Четвртиот приоритет е електронското работење во администрацијата преку еДМС, каде бројот на институции приклучени на системот се зголеми од 22 во 2024 година на 43 во 2026 година.
Петтиот приоритет е европската и реформската агенда. Досега се ослободени 31,7 милиони евра како поддршка за Македонија од Планот за раст, само во делот на дигиталната трансформација.
Шестиот приоритет е процесот „Роаминг како дома“. Министерството ги заврши сите домашни обврски за воведување пакети за роаминг со Европската Унија по цени исти како во домашните мрежи за интернет, повици и СМС пораки.
Седмиот приоритет е Сајбер безбедноста. За првпат, државниот центар за одговор на сајбер инциденти е примен во светската организација FIRST. Во оваа област се инвестирани 2 милиони евра во опрема, обука на професионалци и меѓународна соработка. Во истиот контекст, воспоставен е и механизам за блокирање нелегални приредувачи на игри на среќа онлајн, при што досега се забранети 358 нелегални приредувачи.
Осмиот приоритет се СМАРТ лиценците, како дигитални постапки кои обезбедуваат поголема правна сигурност, поголема транспарентност и помалку простор за административна субјективност.
Деветтиот приоритет се вештачката интелигенција, образованието и дигиталните вештини. Во овој дел, Министерот го истакна Националниот центар за вештачка интелигенција „Везилка“, проект со вкупна вредност од 6,5 милиони евра, како и обуките за администрацијата и вложувањето во македонскиот јазик во дигиталната ера.
Десеттиот приоритет е безбедноста на децата и дигиталното образование. Министерството го формираше Националниот центар за побезбеден интернет за деца, МкСафеНет, поддржан од програмата Дигитална Европа со повеќе од 700.000 евра. Паралелно, Министерството ја предводи и програмата „21st Century Schools“ со British Council.
Единаесеттиот приоритет е транспарентноста и јавната комуникација. Воспоставен е интегриран систем за веб-страниците на Владата и министерствата, а во тек е и изработка на унифицирани веб-страници за 40 општини и органи на државна управа.
Министерот Андоновски потенцираше дека резултатите на Министерството се препознаени и меѓународно. Македонија бележи скок од 22 места на GovTech Maturity Index на Светска банка и преминува во категорија А. Во 2025 година, Министерството за дигитална трансформација беше рангирано и на прво место по транспарентност.
„Не тврдиме дека сите проблеми се решени. Далеку од тоа. Но тврдиме дека насоката е променета. Од импровизација — кон стандарди. Од недоверба — кон предвидливост. Од стагнација — кон движење“, порача министерот Андоновски.
Министерот Андоновски нагласи дека Македонија не смее да биде држава на чекање, туку држава што испорачува конкретни резултати за граѓаните, компаниите и институциите.
„Дигиталната трансформација за нас значи држава што е достапна од секој уред, услуги што се завршуваат без непотребни шалтери, институции што разменуваат податоци наместо граѓаните да носат документи, и систем што ги штити податоците и довербата на граѓаните. Нашата обврска е да продолжиме да градиме дигитални услуги, сајбер отпорност и институции кои испорачуваат брзо, транспарентно и еднакво за сите“, истакна министерот Андоновски.
