Зошто некои видови на рак постојано се враќаат?
![](https://skopje1.mk/wp-content/uploads/2024/06/rak.webp)
Како што расте стапката на рак кај младите луѓе, експертите ширум светот започнуваат големи истраги за да се обидат да откријат што стои зад порастот.
Сепак, постои уште едно прашање за ракот што е подеднакво збунувачки: Зошто некои видови на рак постојано се враќаат?
Ако поминале пет години без знаци на рак, пациентите обично се сметаат за излечени – многу малку ја добиваат болеста повторно. Меѓутоа, кај некои видови на рак на дојка, дури четвртина од жените ќе бидат повторно дијагностицирани, понекогаш и децении подоцна.
Сега медицинските експерти ширум светот ги бараат причините.
Д-р. Франциско Контрерас, директор и претседател на болницата Oasis of Hope во Мексико, изјави за DailyMail:
„Трн во окото на онкологијата е враќањето на ракот по успешното лекување. Овој проблем многу варира во зависност од видот и стадиумот на ракот, колку е агресивен малигниот тумор и какви видови терапии биле користени.
Податоците од САД сугерираат дека смртните случаи од рак на дојка, најчеста форма на болеста кај жените, постепено се намалуваат благодарение на низата нови третмани како што се хормонската терапија и лековите кои му помагаат на имунолошкиот систем да ги убие канцерогените клетки.
Сепак, Фондацијата за истражување на рак на дојка проценува дека дијагнозите кај жените под 50 години се зголемиле за два отсто годишно во последните пет години.
Иако овие достигнувања покажаа висока ефикасност во уништувањето на болеста, тие не го спречија нејзиното враќање по многу години.
Д-р. Контрерас истакна дека неодамна имал пациентка на која му се вратил ракот на дојката 25 години откако била прогласена за здрава.
Една можна причина, сугерира тој, може да биде неодамнешната промена на техники за третман на помалку инвазивни болести – како што е хируршко отстранување на грутка наместо целата дојка. Иако ова може да го подобри квалитетот на животот, болеста може да се врати во преостанатите ткива.
Друга причина може да биде поврзана со хормоните, првенствено женскиот полов хормон естроген. Околу 80 проценти од ракот на дојката се ЕР позитивни, што значи дека клетките на ракот имаат рецептори кои овозможуваат естроген да расте.
Се проценува дека кај околу една четвртина од пациентите со оваа состојба, клетките на ракот остануваат, а потоа стануваат активни години или дури децении подоцна.
Дополнително, секој петти рак на дојка е генетски програмиран да произведува повисоки нивоа на протеинот HER2, за кој се покажа дека им помага на клетките на ракот на дојката да растат побрзо. Овие карциноми на дојка се познати како HER2 позитивни.
Кај ЕР-позитивниот рак на дојка, естрогенот ја стимулира клеточната делба во дојката, што го зголемува ризикот од канцерогени мутации во ДНК на ткивото.
Иако повеќето пациенти со овој тип на болест земаат лекови за сузбивање на хормоните по третманот за рак за да го земат предвид овој ризик, некои пациенти прерано престануваат да ги земаат и тие не се секогаш ефикасни.
Жените на кои им е дијагностициран рак на дојка пред 35-годишна возраст, исто така, се сметаат за зголемен ризик од повторување, бидејќи тие имаат поголема веројатност да имаат агресивни форми на болеста и да бидат дијагностицирани во подоцнежните фази. д-р. Џенифер Сон, хирург за рак на дојка во Универзитетската болница Медстар Џорџтаун во Вашингтон, изјави за DailyMail:
„Колку е помлад пациентот, толку е поголем ризикот од повторување бидејќи имаат уште многу години пред себе.
Таа, исто така, истакна дека, во просек, дебелите жени се околу 18 отсто повеќе склони кон повторување на ракот на дојката. Тоа е затоа што масните клетки произведуваат естроген, кој им помага на HER2-позитивните тумори да растат.
Исто така, се смета дека во некои случаи, третманот толку многу ги намалува туморите што не може да се откријат на дополнителните прегледи, па тие можат повторно да пораснат.
Повторувањето на ракот на дојката може да претставува уникатни предизвици, предупредуваат експертите.
Сепак, благодарение на целните терапии, многу жени живеат неколку години – па дури и децении – со рак на дојка во подоцнежна фаза.
Неодамнешните податоци од Центарот за рак Фред Хач покажуваат дека 17 проценти од жените со рак на дојка кој се проширил на други органи живеат со оваа болест повеќе од 10 години.
![](https://skopje1.mk/wp-content/uploads/2022/01/2222.png)