Големите парични награди што Русија ги нуди за нови војници, со цел да го одржи воениот напор во Украина, стануваат сè поголем товар за руската економија – се наведува во најновиот извештај на Институтот за проучување на војната (ISW). Трошоците значително пораснале поради овие бонуси и вработувањето во воената индустрија.
Во јули 2023 година, рускиот претседател Владимир Путин потпиша указ со кој стандардниот бонус за регрутирање се зголеми од 195.000 на 400.000 рубљи (околу 2.000 до 4.000 евра), што е речиси петпати повеќе од просечната месечна плата во Русија. Според „Бизнис инсајдер“, ваквото покачување ја довело војската во директна конкуренција со цивилните сектори за работна сила, што предизвикало пораст на платите и цените – особено во услужните дејности.
Аналитичарите на ISW предупредуваат дека Русија не може неограничено да ги пополнува своите воени редови со вакви високи надоместоци, ниту пак може да ги одржува тековните исплати без да го загрози целото стопанство. Масовна мобилизација и натаму не е воведена, но без неа, темпото на надоместување на загубите не е одржливо, оценуваат тие.
Според проценките на Центарот за стратешки и меѓународни студии, Русија досега има над 950.000 загинати и ранети војници во војната. Истовремено, Москва ја олеснува монетарната политика за да поттикне економски раст, додека ја зголемува воената потрошувачка – што, според експертите, претставува рецепт за нова економска нестабилност.
Анализите укажуваат дека овие превисоки исплати го ослабуваат куповната моќ на граѓаните, ја девалвираат рубљата и водат кон продлабочување на економските проблеми. Во 2023 и 2024 година, руската влада ги надмина своите цели за регрутирање – главно поради овие парични стимулации, кои на моменти биле слични со надоместоците што ги нуди американската армија.
Таквата политика краткорочно доведе до раст на економијата, особено на одбранбената индустрија. Според економистите од бриселскиот тинк-тенк „Бругел“, воените трошоци и бонусите беа клучни фактори за растот на БДП на Русија во изминативе две години. Но, веќе во втората половина на 2023 година, економијата почна да се прегрева, по што Централната банка неколку пати ги зголеми каматните стапки.
И покрај тоа, најголем дел од кредитите во Русија и натаму се даваат по субвенционирани услови, а воената индустрија е заштитена преку јавни набавки, па најмногу страдаат секторите што немаат врска со војната. Кон крајот на 2024 година, и самиот воено-индустриски сектор покажува знаци на застој, пишува „Бругел“, со заклучок дека економијата веќе се судира со сопствените граници на капацитет.
Дополнително, Русија се соочува и со структурни слабости, кои сè уште не се надминати – губење на странски пазари за оружје, зголемени трошоци за заобиколување санкции, и лоши политики за работна сила и миграција.
„Овие фактори само ја влошуваат економската нестабилност, без разлика што руската економија до сега покажуваше отпорност, благодарение на воените инвестиции“, заклучуваат експертите.
