Второто полугодие за учениците почнува на 20 јануари, потврди министерката Јаневска

Учебната година во сите основни и средни училишта на територија на цела држава почнува на 20 јануари, потврди денеска министерката за образование и наука Весна Јаневска која беше во посета на Универзитетот „Гоце Делчев“ (УГД)-Штип.– Вчера веќе имавме изјава од Министерството за здравство и од Институтот за јавно здравје дека нема да има пречки за новата учебна година. Апелирам до родителите, учениците да се редовни во училиштето и што е можно поретко да изостануваат. Затоа што сите испитувања и во Македонија и секаде во светот велат дека учениците, кои редовни ги посетуваат училиштата постигнуваат подобри резултати – вели Јаневска.Таа во својот апел до родителите порача да престанат со праксата да ги оправдуваат часовите и да не им дозволуваат на своите деца одмори во текот на учебната година и како што рече „децата треба да се од првиот до последниот ден на училиште, освен кога државата заради некаква поголема сила ќе одлучи дека тоа не треба да се случи“.

Македонија | пред 2 седмици

Трамп се заканува дека во Минесота ќе го прогласи Законот за побуна од 19 век – што значи тоа?

Претседателот Доналд Трамп повторно ја спомена можноста да се повика на ретко користен закон од 19 век за да распореди војска во Минеаполис, во сојузната држава Минесота.Во градот илјадници луѓе протестираат против зголеменото присуство на службеници на Американската имиграциска и царинска служба (ИЦЕ), а демонстрациите се интензивираа откако минатата недела службеник на ИЦЕ ја усмрти демонстрантката Рене Гуд во нејзиниот автомобил. Оваа недела федерални агенти застрелаа маж во ногата, што властите го опишаа како самоодбрана, пренесува Би-би-си.Во објава на социјалната мрежа Трут соушал, Трамп наведе: „ако корумпираните политичари во Минесота не го почитуваат законот и не ги запрат професионалните агитатори и бунтовници кои ги напаѓаат патриотите од ИЦЕ, кои само се обидуваат да ја вршат својата работа, јас ќе го прогласам ЗАКОНОТ ЗА ПОБУНА“. Тој додаде дека со примена на законот „брзо ќе ја заврши фарсата што се случува во оваа некогаш голема држава“ Минесота.Што е Законот за побуна?Законот за побуна од 1807 година му овозможува на американскиот претседател да користи активен воен персонал за извршување задачи на спроведување на законот внатре во Соединетите Држави. Претседателот може да се повика на законот ако утврди дека „незаконски опструкции, здружувања или собири, или побуна“ против властите го прават „неизводливо спроведувањето“ на американските закони преку редовна судска постапка.Откако ќе бидат повикани, воените сили, вклучително и Националната гарда, можат да добијат задача да ги сузбиваат граѓанските немири, да спроведуваат судски налози и да апсат и задржуваат мигранти. Бидејќи законот е формулиран општо, со малку конкретни насоки, на претседателите им дава голема слобода во одлучувањето кога да ја мобилизираат војската за домашни операции.Зошто Трамп сака да го користи?За време на својата изборна кампања, Трамп вети дека ќе ја сузбие нелегалната имиграција, нарекувајќи ја ситуацијата на јужната граница „национална вонредна состојба“ која, според него, би можела подобро да се контролира со повикување на овој закон. Уште на првиот ден од мандатот во јануари минатата година тој побара „препораки за дополнителни чекори што можеби ќе бидат потребни за постигнување целосна оперативна контрола на јужната граница, вклучително и дали треба да се повика Законот за побуна од 1807 година“.Неговата администрација веќе воведе низа опсежни мерки на границата, вклучувајќи национална акција за депортации и преместување на наводни членови на венецуелски банди во затвор во Ел Салвадор, одлука што се оспорува во повеќе судски процеси.

Свет | пред 2 седмици

Персискиот Залив на раб на неизвесност: носачот „Абрахам Линколн“ се движи кон регионот

Блискиот Исток влезе во нова фаза на напнатост откако Соединетите Држави почнаа да префрлаат значителни воени капацитети кон Персискиот Залив, додека Иран накратко го затвори воздушниот простор и повторно го отвори по неколку часа. Потезите се случуваат во атмосфера на контрадикторни пораки од Вашингтон и стравувања на регионалните држави дека секоја погрешна проценка може да предизвика војна со далекусежни последици.Клучен сигнал за ескалацијата е насочувањето на ударната група на носачот на авиони „Абрахам Линколн“ од Јужното Кинеско Море кон Блискиот Исток. Истовремено, дел од персоналот на најголемата американска база во регионот, Ал Удеид во Катар, беше повлечен како превентивна мерка. Американските и британските власти издадоа нови предупредувања за патување, а повеќе држави, меѓу кои и Македонија, ги повикаа своите граѓани да го напуштат Иран.На терен, Техеран изгледа како град под тивка опсада. Сведоци зборуваат за зголемено присуство на Револуционерната гарда, контролни пунктови и патроли со мотоцикли. Антивладините протести, кои траат две недели, во последните денови се смирија. Дел од аналитичарите тоа го поврзуваат со исклучувањето на интернетот, други со засилена репресија.Американскиот претседател Доналд Трамп со денови испраќа мешани пораки. Од една страна зборува за илјадници убиени демонстранти и најавува можност за интервенција, а од друга тврди дека добил уверувања дека масовни егзекуции нема и дека ситуацијата се смирува. Токму тие изјави накратко ги спуштија цените на нафтата, но не и нервозата на берзите.Паралелно се води интензивна дипломатија. Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи разговараше со колегите од Обединетите Арапски Емирати, Турција, Саудиска Арабија, Кина и Индија. Ријад предупреди дека секоја ескалација би го потресла целиот Залив, додека Анкара потсети на искуството од сириската војна и можниот нов бран бегалци. Кина се спротивстави на употребата на сила, а Индија ја истакна потребата од стабилност поради енергетските и трговските врски.Техеран во писмо до Обединетите нации ги обвини САД и Израел за поттикнување насилство и мешање во внатрешните работи. Пакистан, кој дели долга граница со Иран, пријави зголемен број повратници и стравува од прелевање на немири и вооружени групи.Во сенка на воените движења се одвива и економски притисок. Вашингтон ја суспендираше обработката на имигрантски визи за десетици држави, меѓу кои и Иран, со образложение дека сака да го намали товарот врз американскиот буџет.Регионалните сојузници на САД – Саудиска Арабија, Катар и Оман – предупредуваат дека напад врз Иран би отворил период на долготрајна нестабилност, со непредвидливи последици за енергетските пазари и глобалната безбедност. Засега, единственото што е извесно е напнатата тишина во која секој следен потег може да го смени текот на настаните.

Свет | пред 2 седмици

Норвешки институт: Трамп ќе го анектира Гренланд, мора да се подготвиме за најлошото

Норвешкиот институт Фритјоф Нансен, кој се занимава со меѓународна политика во областите на животната средина, климата и енергетиката и биодиверзитетот на Арктикот, во четвртокот свика конференција за тоа што Данска и Европа можат да направат за да го запрат Трамп и колку е веројатна воена инвазија на Гренланд.Учесниците на конференцијата не беа премногу оптимистични. Директорот на институтот Ивер Нојман верува дека Трамп ќе го анектира Гренланд: „Трамп нема ни трошка дипломатска вештина. Размислува како магнат за недвижности и постојано бара нови луѓе што ќе ги искористи.“Нојман смета и дека Трамп не може да си дозволи губење на образот откако од Гренланд направи огромен проблем: „Движењето МАГА бара и очекува насилник и силен маж како водач. Трамп нема излез. Треба да се подготвиме за најлошото.“Ниту раководителот на истражувања во Институтот Фритјоф Нансен, Андреас Остхаген, не верува дека Трамп е заинтересиран за Свалбард, но е загрижен дека Путин би можел да го насочи вниманието кон норвешките арктички острови.„Свалбард е темпирана бомба која нема нужно веднаш да експлодира, но може да експлодира ако ситуацијата на Гренланд ескалира. Ако трансатлантската безбедносна гаранција дополнително се влоши, односно ако се покаже дека САД нема да ни притекнат во помош, Европа нема да има доволно капацитет да се одбрани“, изјави Остхаген за норвешкиот весник Дагбладет.Додека во Норвешка засега само се дискутира за заканите кон суверенитетот на Арктикот, во Данска постои сериозен страв од американска анексија на Гренланд. Средбата на данскиот министер за надворешни работи Ларс Локе Расмусен и на гренландската министерка за надворешни работи Вивијан Моцфелд со американскиот потпретседател Џеј Ди Венс и државниот секретар Марко Рубио во средата во Вашингтон донесе нови тензии.Договорено е формирање заедничка работна група која треба да најде решение за американските „безбедносни грижи“, а истовремено да го зачува данскиот суверенитет над најголемиот остров во светот. Меѓутоа, портпаролката на Белата куќа Каролин Левит изјави на прес-конференција дека задачата на работната група е технички да дискутира за „американското преземање на Гренланд“.„Не договоривме никаква техничка работна група која ќе разгледува како САД може да го заземат Гренланд. Работната група мора да испита дали воопшто е можно да се излезе во пресрет на американските барања без нарушување на данскиот суверенитет“, изјави Расмусен за данскиот телевизиски канал ТВ2.Покрај дипломатските активности, данската страна се обидува барем симболично да пружи отпор на претензиите на Трамп, па така во четвртокот на палатата Кристијансборг во Копенхаген, седиштето на данскиот парламент, владата и врховниот суд, беше истакнато гренландското знаме.Данските медиуми објавуваат емотивни пораки од граѓани кои бараат заштита на суверенитетот и изразуваат презир кон администрацијата на Трамп. Се јавуваат и разочарани дански војници кои рамо до рамо со американските сојузници, со значителни жртви, учествувале во интервенциите во Ирак и Авганистан, а имаше и повици Данска да се повлече од квалификациите за Светското првенство во фудбал во 2026 година во САД.Ааја Кемниц, една од двете гренландски пратенички во данскиот парламент, избрана од листата на социјалдемократската партија Инуит Атаqatigiit, за данските медиуми зборуваше за загриженоста и неизвесноста во својата татковина.„Луѓето доаѓаат на работа плачејќи, децата во училиштата зборуваат за анексија, постарите лица не можат да спијат. Гледаме знаци на дестабилизација на гренландското општество. Тоа создава огромна количина неизвесност. И деловната заедница на Гренланд е погодена и делумно парализирана од несигурната иднина. Тешко е да се започнуваат нови работи кога не знаеш што те очекува“, изјави Кемниц.

Свет | пред 2 седмици

Планот за Украина предизвика тревога во ЕУ: „Тоа е стапица поставена од Путин и Трамп“

Брисел разгледува предлози за напуштање на системот за пристапување кон Европската Унија кој се користи уште од Студената војна и негово заменување со контроверзен „двослоен модел“, со цел да се забрза влезот на Украина во ЕУ. Иако планот за реорганизација, за кој дискутира Европската комисија, е во почетна фаза, веќе предизвикува загриженост во европските престолнини поради пристапот на „олеснето проширување“ и неговите далекусежни последици, тврдат за Фајненшл тајмс седум високи функционери вклучени во разговорите.Членството како дел од мировен договорУкраина, која доби кандидатски статус веднаш по почетокот на руската инвазија во февруари 2022 година, членството во ЕУ го гледа како клучен елемент на својата повоена иднина и конечна потврда на прозападната ориентација.Во нацртите на мировниот план од 20 точки, за кој се преговара под водство на САД, наводно се споменува влез на Киев во ЕУ во 2027 година, и покрај проценките на официјални лица од Унијата дека на земјата би ѝ требале и цела деценија реформи за да ги исполни строгите критериуми за членство.Функционери на Комисијата сметаат дека украинскиот претседател Володимир Зеленски ќе може да прифати други аспекти од можниот мировен договор, како откажување од територии во корист на Русија, само ако членството во ЕУ може да го претстави како позитивен исход.Како би изгледало „олеснетото“ членствоПрелиминарниот план би ѝ овозможил на Украина да се приклучи на блокот, но со значително помала моќ во одлучувањето. Според изјави на функционери, Киев во почетокот не би имал вообичаени гласачки права на состаноците на лидерите и во министерските совети.Според предлозите што сè уште се разработуваат, Украина би добивала постепен пристап до делови од единствениот пазар, земјоделските субвенции и финансирањето на внатрешниот развој дури по исполнување на одредени услови по самото пристапување.Со тоа драстично би се промениле правилата за пристапување договорени во 1993 година, кои од земјите бараат да исполнат огромен број прописи на ЕУ во низа области пред да станат полноправни членки.Длабока нелагодност во европските престолнини„Вонредни времиња бараат вонредни мерки… Не го поткопуваме проширувањето. Го прошируваме концептот на проширување“, изјави еден висок дипломат на ЕУ запознаен со идејата. „Правилата се напишани пред повеќе од 30 години и мора да бидат пофлексибилни. Ова е момент што се случува еднаш во генерација и мора да бидеме подготвени да одговориме.“Сепак, дипломати од земјите членки и од другите држави кандидатки изразија длабока нелагодност околу концептот. Некои стравуваат дека тоа би можело негативно да влијае врз идната стабилност на блокот, да ја намали вредноста на членството и да ги вознемири другите земји кои тежнеат кон влез.„Тоа е стапица поставена од Путин и Трамп, а ние влегуваме во неа“, изјави друг дипломат на ЕУ, предупредувајќи на ризик за единството на Унијата.„ЕУ повторно е меѓу чекан и наковална“, рече Муџтаба Рахман, директор за Европа во групата Евразија. „Нема избор освен да го забрза пристапувањето на Украина, но тоа ќе отвори Пандорина кутија со политички и стратешки ризици кои никој во Брисел целосно не ги разбира.“Поделби внатре во УнијатаНапредокот на Украина низ постојниот процес на членство моментно е блокиран од Унгарија, која го спречува едногласното одобрување потребно за отворање и затворање на секое од 35-те пристапни поглавја. Функционери на ЕУ и Украина веруваат дека учеството на САД во мировниот договор би можело да ја принуди Будимпешта да попушти.Претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен неодамна го поврза пристапувањето на Украина со мировните преговори. „Пристапувањето е и клучна безбедносна гаранција за Украина, но и главен двигател на идниот раст и просперитет“, изјави таа. Сепак, голема група постојни членки на ЕУ, иако ја поддржуваат Украина, остро се противат на какви било мерки што би создале дупки во правилата или би воспоставиле двослоен систем на членство, потврдија четворица дипломати.„Не можете да имате процес заснован на заслуги со фиксен датум на завршување“, рече еден од нив. „Обидете се ова да им го наметнете на државите членки и тие никогаш нема да го прифатат“, предупреди друг висок функционер на ЕУ, истакнувајќи дека тоа би создало штетен јаз меѓу Брисел и престолнините.Последици за другите кандидати и партнериФункционерите истакнуваат дека секој обид за прилагодување на процесот на проширување би ги нарушил и амбициите на другите кандидати за членство и би отворил пошироки прашања за односите на ЕУ со соседите. Црна Гора и Албанија, кои се најнапред во преговорите, би можеле да сметаат дека им се нуди помалку привлечна награда.Исто така се поставува прашањето дали на други држави кои во последните години постигнаа мал или никаков напредок, како Босна и Херцеговина и Турција, би им била понудена истата опција на „олеснето проширување“.Нејасно е и како тоа би се одразило врз земјите од Европскиот економски простор, како Норвешка, кои се дел од единствениот пазар без право на глас, или врз други блиски партнери како Обединетото Кралство. „Со вакво нешто поставувате огромни, тешки прашања. Можни се толку многу непредвидени исходи“, заклучи трет висок дипломат на ЕУ.

Свет | пред 2 седмици

Хајрулахи влегува во трка за републички обвинител: Со отстранување на десет луѓе ќе се пресече рекетот

Поранешниот виш јавен обвинител и адвокат Мустафа Хајрулахи најави дека ќе се кандидира за функцијата Републички јавен обвинител, уверувајќи дека ги исполнува сите законски услови и дека има јасна визија за реформирање на институцијата.Во изјава дадена во емисијата „За или против“ на телевизија Алфа, Хајрулахи оцени дека состојбата во Јавното обвинителство е сериозна и дека се потребни радикални чекори за негово прочистување.„Десет обвинители ако се тргнат од тоа обвинителство и тек-тук некои нивни инсталации, за шест месеци до една година Јавното обвинителство ќе се крене на нозе. Ги интересира рекетот, ги интересира да стават некого во притвор, да го држат месец-два, па после да го пуштат за добар договор“, изјави Хајрулахи.Со ова тој официјално го најави својот влез во процесот за избор на нов републички обвинител.

Македонија | пред 2 седмици

Предвремени парламентарни избори во Бугарија, на Радев сите му го вратија мандатот

Политичката криза во Бугарија доби нов пресврт откако и Алијансата за права и слободи експресно го врати мандатот за состав на влада. Претседателот Румен Радев веднаш по средбата со партиските претставници констатираше дека државата оди кон предвремени парламентарни избори.Радев објасни дека одлуката да го довери мандатот токму на АПС имала симболична тежина, но дека во изминатите денови партијата била изложена на сериозни притисоци. Според него, врз членови и симпатизери биле вршени различни форми на влијание кои не се во духот на владеењето на правото.Претседателот предупреди дека обидите за политичка инструментализација на етничките теми се опасни и служат исклучиво на теснопартиски интереси. Тој порача дека во Бугарија нема реална основа за такви поделби и дека мандатот го дал како знак за зачувување на националното единство.Лидерот на АПС, Хајри Садков, пак, оцени дека сегашниот состав на парламентот е нефункционален и неспособен да произведе стабилна власт. Според него, политичката конфигурација во Собранието е „генетски модифицирана“ и не нуди услови за одржливи решенија.Садков нагласи дека партијата не сака да учествува во експерименти кои би можеле дополнително да ја продлабочат кризата и дека одговорноста кон државата и демократијата е поголема од желбата за формално учество во власта.Со враќањето на мандатот, се затвора и последната уставна можност за редовно формирање кабинет, што практично ја отвора вратата за нов изборен циклус во земјата.

Свет | пред 2 седмици

Одземени пасоши и забрани за работа: Кривичниот суд определи мерки за претпазливост за 10 лица поврзани со акцијата во УЈП

Во врска со вчерашната акција на Обвинителството за гонење на организиран криминал и корупција, која е поврзана со истрага за незаконски дејствија во Управа за јавни приходи, до Основниот кривичен суд Скопје бил доставен предлог за определување мерки за претпазливост против вкупно 10 лица.Од Кривичниот суд информираат дека девет од осомничените биле спроведени пред судија на претходна постапка, каде што дале свое произнесување по предлогот на обвинителството. По разгледување на наводите, судијата го прифатил предлогот и на сите девет лица им определил мерки за претпазливост.Станува збор за мерки согласно точките 2, 3, 6 и 7 од Законот за кривична постапка, кои опфаќаат одземање на патната исправа, обврска за редовно јавување во суд, забрана за комуникација со определени лица, како и забрана за вршење одредени работни активности поврзани со предметот на истрагата.За десеттото лице, како што соопштуваат од Судот, постапката за определување мерки ќе се спроведе дополнително, согласно законските процедури. Од Основниот кривичен суд Скопје нагласуваат дека мерките се определени со цел обезбедување непречено водење на кривичната постапка и спречување можни влијанија врз сведоци или повторување на делото.

Македонија | пред 2 седмици

Нов протест за Усје следната недела, граѓаните не отстапуваат од борбата за чист воздух

Жителите од населбите околу цементарницата „Усје“ на 21 јануари повторно излегуваат на улица. Граѓанската иницијатива „Стоп за Усје“ најави мирна блокада во 18 часот на крстосницата меѓу булеварите „Борис Трајковски“ и „Србија“, тврдејќи дека загадувањето на воздухот и понатаму се игнорира од институциите.Клучното барање останува поставување независни мерни станици со јавно достапни податоци во реално време, 24 часа дневно. Според иницијативата, без ваков систем граѓаните немаат можност да проверат што навистина дишат.Од цементарницата, пак, и понатаму се повикуваат на еколошките дозволи и на постојните мониторинг-рамки. Компанијата во повеќе наврати нагласува дека работи согласно законските стандарди и дека контролите на државните институции го потврдуваат тоа.Инаку, на седница одржана кон крајот на декември 2025, Советот на Град Скопје со 41 глас „за“ од вкупно 45 советници донесе заклучок со кој се задолжува градоначалникот Орце Ѓорѓиевски да побара од Владата да започне постапка за дислокација на цементарницата „Усје“ и други големи индустриски загадувачи надвор од скопската котлина.Иницијативата, поднесена од советниците од „Зелен хуман град“, беше едногласно прифатена, со вкучен акцент на тоа дека Град Скопје нема директни ингеренции да ја дислоцира фабриката, но може да побара од Владата официјално да ја разгледа можноста и да започне со следење на исполнувањето на еколошките стандарди.Советот исто така се обврза да побара од Државниот инспекторат за животна средина да спроведе низа контроли за да се утврдат фактичките емисии и дали „Усје“ ги почитува условите од своите дозволи.Новата блокада доаѓа во момент кога институционалниот процес е отворен, но без конкретни чекори. За жителите, како што порачуваат, прашањето е едноставно – право на чист воздух пред сè друго.

Скопје | пред 2 седмици

Симболичен гест во Белата куќа: Мачадо му го врачи Нобеловиот медал на Трамп

Необичен дипломатски момент се случи во Вашингтон кога венецуелската опозициска лидерка Марија Корина Мачадо му го предаде својот Нобелов медал на американскиот претседател Доналд Трамп. Таа го опиша чинот како знак на благодарност за поддршката што, според неа, Трамп ја дава за „слободата на Венецуела“.Средбата се одржа во Белата куќа, во период на длабоки политички превирања во Венецуела, откако американските сили го уапсија Николас Мадуро. Мачадо изјави дека настанот има историска тежина за венецуелскиот народ и дека очекува нова фаза во односите со Вашингтон.Трамп јавно го поздрави потегот, нарекувајќи го израз на заемно почитување и ја пофали улогата на Мачадо во политичките промени во земјата. Паралелно, неговата администрација веќе воспостави работни контакти и со Делси Родригез, која положи заклетва како претседателка и засега задржува дел од структурите поврзани со поранешниот режим.Идејата медалот да стане „заеднички“ симбол меѓу двајцата, сепак, наиде на правна пречка. Нобеловиот комитет потсети дека самата награда не може да се пренесе на друго лице, ниту да се дели по нејзиното доделување.Од Нобеловиот центар за мир појаснија дека физичкиот медал може да се подари, но статусот на лауреат останува трајно врзан за првичниот добитник. Со тоа, гестот на Мачадо останува политички симбол, а не формална промена на сопственоста на наградата.

Свет | пред 2 седмици

„Венецуела ќе соработува со САД, Русија и Кина без туѓа диктатура“, прача Делси Родригез

Венецуела има суверено право да гради односи со сите држави во светот, вклучувајќи ги Соединетите Американски Држави, Русија и Кина, порача привремената претседателка Делси Родригез во годишното обраќање до нацијата.Таа нагласи дека надворешната политика на Каракас ќе се темели на заемно почитување и на принципите на меѓународното право, без прифаќање ограничувања што произлегуваат од внатрешните политички интереси на други земји.„Венецуела не прифаќа условувања кога станува збор за нејзините дипломатски и економски односи. Нашата соработка мора да се заснова на достоинство, независност и еднаквост“, изјави Родригез.Претседателката посочи дека енергетската и дипломатската соработка со Кина, Русија, Куба и Иран останува приоритет, но дека вратата е отворена и за конструктивни односи со Соединетите Држави.Родригез порача дека земјата ќе продолжи да бара партнерства со сите народи, без оглед на геополитичките разлики, и дека интересите на Венецуела ќе бидат водечки критериум во секоја идна соработка.

Свет | пред 2 седмици

Тетово воведува викенд автобус до Попова Шапка – повратен билет 200 денари

Општина Тетово од сабота, 17 јануари, повторно воведува јавен превоз на релација Тетово – Попова Шапка – Тетово. Линијата ќе ја одржува јавното претпријатие „Тетово Транспорт“ и ќе функционира само за време на викендите.Граѓаните ќе имаат на располагање два термини за поаѓање од Тетово – во 08:00 и во 10:00 часот, додека враќањата од Попова Шапка се предвидени во 14:45 и во 16:00 часот. Цената на повратниот билет ќе изнесува 200 денари.„Ги повикуваме сите граѓани да го користат јавниот превоз и да придонесат кон намалување на сообраќајниот метеж и заштита на животната средина“, соопшти Општина Тетово.Во споредба со претходната скијачка сезона, бројот на линии е намален. Во јануари 2025 година кон Попова Шапка сообраќаа четири автобуси дневно со поаѓања во 08:00, 10:00, 12:00 и 15:30 часот, а враќањата кон градот беа еден час подоцна од овие термини.

Македонија | пред 2 седмици

(Видео) Посмртните останки на телохранителите на Мадуро пристигнаа на Куба

Кубанската државна телевизија вчера наутро во живо го пренесуваше враќањето на посмртните останки на 32 кубански државјани кои загинаа во американските напади врз Венецуела за време на операцијата изведена во раните утрински часови на 3 јануари, чија цел беше заробување на соборениот венецуелски претседател Николас Мадуро.Останките пристигнаа во кутии помали од ковчези, прекриени со кубанското знаме. Со години Куба испраќа илјадници свои граѓани во Венецуела, а за возврат добиваше испораки на нафта. Меѓу испратените Кубанци има наставници и лекари, но и разузнавачки агенти и припадници на обезбедувањето.Кубанскиот претседател изјави дека луѓето не стануваат големи поради материјалното богатство.Њујорк тајмс во декември објави дека, соочен со растечки американски воен притисок, Мадуро ја проширил улогата на кубанските телохранители во сопственото обезбедување и распоредил дополнителни кубански контраразузнавачи во венецуелските вооружени сили.Посмртните останки на меѓународниот аеродром во Хавана ги пречекаа кубанскиот претседател Мигел Дијас-Канел, министерот за внатрешни работи Ласаро Алберто Алварес Касас и други високи функционери на Комунистичката партија на Куба.„Непријателот еуфорично зборува за високопрецизни операции, за елитни сили, за надмоќ. Ние, од друга страна, зборуваме за семејства кои изгубија татко, син, сопруг, брат. Луѓето не стануваат големи поради материјалното богатство, туку поради способноста да го зачуваат споменот на своите херои“, изјави Алварес на аеродромот.Трамп: Венецуела повеќе не треба заштита од насилници и уценувачиСоборувањето на Мадуро претставува тежок удар за Куба, која во голема мера се потпираше на венецуелската нафта за одржување на економијата. Испораките на нафта од Венецуела практично престанаа. Економистите оценуваат дека кубанската економија е во слободен пад откако американската влада го прекина дотокот на венецуелска нафта.Во неделата американскиот претседател Доналд Трамп во објава на социјалните мрежи порача дека „повеќе нема да има ниту нафта ниту пари“ кои од Венецуела одат кон Куба. „Венецуела повеќе не треба заштита од насилници и уценувачи кои со години ја држеа како заложник. Венецуела сега ги има Соединетите Американски Држави, најмоќната војска во светот, да ја штитат – и ние ќе ја штитиме“, најави Трамп.Губењето на венецуелската нафта би било катастрофално за Куба, смета Хорхе Пињон, поранешен нафтен менаџер во Мексико и експерт за енергетика на Универзитетот во Тексас во Остин. Тој наведува дека Венецуела ѝ обезбедувала на Куба приближно една третина од нејзините дневни потреби за гориво.

Свет | пред 2 седмици

Левица: „Запирање на имигрантските визи од САД - стратешки шамар за домашните вазали“ 

Партијата Левица ја обвини Владата дека со својот, како што наведуваат, вазалски однос кон САД директно придонела за одлуката да се запре постапката за издавање имигрантски визи за македонските граѓани.Во соопштението, партијата тврди дека актуелната власт со години градела илузија за наводно „стратешко партнерство“ со Вашингтон, но дека реалноста покажала отсуство на каква било вистинска поддршка. Според Левица, надворешната политика на Владата се свела на симболични средби и фотографии со американски функционери без влијание врз клучните одлуки.Партијата потсетува дека на запирањето на визите му претходело воведување трговски маржи и царини од страна на САД, по што Владата, како што се наведува, „во немоќ и коленичење“ одлучила целосно да ги укине царините кон американските производи.Левица ја критикува и серијата надворешнополитички потези на власта – гласањето против укинувањето на санкциите кон Куба, поддршката на американските резолуции за Украина и ставовите околу Венецуела – оценувајќи дека тие го нарушуваат угледот на Македонија без да донесат каква било корист.„Мицкоски и Муцунски не можат да научат дека вазалскиот однос кон САД не е и не може да биде стратешко партнерство“, се наведува во соопштението.Според Левица, ваквата политика ја внесува државата во „стратешки ќорсокак“, а излезот го гледаат во промена на надворешнополитичкиот курс и отворање кон други глобални партнери. Партијата заклучува дека актуелната власт нема капацитет за таков пресврт и дека последиците ги трпат граѓаните.

Македонија | пред 2 седмици

Германија ja гради најмоќна војска во Европа, во Франција се шири чувство на страв

Историското вложување на Германија во вооружените сили во Франција се следи со восхит, но и непријатност. Во Париз расте загриженост дека политичкото тежиште на Европа се поместува кон исток, додека Берлин ги зголемува трошоците за одбрана на нивоа што сојузниците тешко можат да ги следат.Берлин се обврза да потроши повеќе од 500 милијарди евра за одбрана до 2029 година и да ја достигне новата цел на НАТО од 3,5 отсто од бруто-домашниот производ шест години пред предвидениот рок. Иако НАТО го поздравува јакнењето на Германија, во некои европски престолнини повторното издигнување на Бундесверот како доминантна сила предизвикува преиспитување, пишува Блумберг.Ова е особено изразено во контекст на рекордниот раст на поддршката за крајно десната, националистичка партија во Германија, што буди стравови дека проевропската влада не може да се зема здраво за готово.Непријатност во ПаризВо Франција, единствената нуклеарна сила во Европската Унија и земја со една од најсилните армии, расположението е поделено. Од една страна се чувствува олеснување што Германија презема поголем товар во одбранбените прашања, но истовремено расте вознемиреност дека германската индустрија би можела да го надмине францускиот одбранбен сектор. Оваа информација ја потврдија четворица француски функционери.Францускиот пратеник во Европскиот парламент Франсоа-Ксавие Белами изјави: Франција е во кревка позиција, а фактот што Германија со ваква решителност се обврзува, природно ќе создаде динамика што може да нè остави настрана. Домашната кревкост ја слабее француската геополитичка тежина.Белами, член на Европската народна партија, се залага за пристап купувај европско и смета дека Франција, како еден од водечките светски извозници на оружје, треба да се насочи кон извоз во европските соседи. Мораме да бидеме доследни, рече тој, додавајќи дека Франција долго време се жалела дека товарот го носи сама.Промена на европската рамнотежаСпоред Клаудија Мајор, виша потпретседателка на Германскиот Маршалов фонд, Германија по историските конфликти се задоволувала со споредна политичка улога, дури и додека нејзината економија јакнела. Сега, додека повторно се вооружува, тежиштето на континентот се поместува кон Берлин, што предизвикува нервоза во Франција.Постоеше широко прифатена рамнотежа во Европа дека Франција ќе биде геополитичка сила, а Германија економска сила, рече Мајор. Германија не сакаше да биде политички гигант. Сега таа станува и едното и другото и вложува напори новата моќ да ја вгради во европските рамки. Тоа ја става Франција во тешка позиција. Нивната вознемиреност кажува повеќе за самата Франција отколку за Германија.Под водство на канцеларот Фридрих Мерц, Германија ги укина строгите ограничувања за задолжување за одбранбени трошоци со цел да обезбеди средства за повторно вооружување и за одвраќање на Русија. Иако нордиските земји, Балтикот и Полска исто така значително вложуваат во одбраната, малку држави можат да се мерат со германската брзина и обем. Наспроти тоа, традиционалните одбранбени сили како Франција, Италија и Шпанија имаат ограничен фискален простор за поголемо зголемување на трошоците.Военото јакнење на Германија е тесно координирано со сојузниците. За време на посетата на Берлин во декември минатата година, генералниот секретар на НАТО Марк Руте ја пофали Германија, велејќи: Ова е токму онаа решителност што ни е потребна за да ја обезбедиме нашата безбедност. Германија води со пример.Несогласувања околу заедничките проектиИ покрај соработката, се појавија и точки на раздор. Кога поранешниот канцелар Олаф Шолц ја претстави Иницијативата Европски небесен штит, замислена за зајакнување на противракетната одбрана, Франција се почувствува исклучена. Фрустрациите дополнително пораснаа по најавата за купување 35 американски борбени авиони Ф-35 за 10 милијарди евра наместо европски летала. Иако под Мерц набавката на американско оружје е забавена, одбранбената соработка со Франција и натаму е сложена.Најамбициозниот европски одбранбен проект, развојот на борбен авион од шеста генерација, се наоѓа пред распад. По години преговори, индустриските партнери – француската компанија Дасо и Ербас, која ја претставува германската страна – не успеаја да се договорат за поделбата на производството.Нова стратешка улога и погледи од соседствотоНовата воена сила ѝ дава на Германија поголемо влијание во рамките на ЕУ и НАТО. Во Полска подемот на Германија внимателно се следи, но, како што изјави вицепремиерот Радослав Сикорски, сè додека Германија е членка на ЕУ и НАТО, повеќе се плашам од германската одбивност кон вооружување отколку од германската војска.Германија е и индустриски и економски најдобро позиционирана да обезбеди таканаречени стратешки овозможувачи, како противвоздушна одбрана, вселенски разузнавачки податоци и логистика. Европа во моментов за тие способности речиси целосно се потпира на САД.Се надеваме дека Германија дополнително ќе ги развива стратешките овозможувачи за сојузот, изјави генералот Маркус Лаубентал, еден од највисоките германски генерали во НАТО. Од перспектива на НАТО, и во поглед на знаењето и индустрискиот капацитет, има смисла да се работи со клучните европски сојузници. Заедно сме посилни. Треба да можеме да се договориме за барањата и да испорачуваме побрзо, бидејќи како корисник ми се потребни.Политичка неизвесност во БерлинИ покрај сè, германската внатрешна политика предизвикува нервоза во Европа. Крајно десната партија Алтернатива за Германија води во некои анкети и би можела да оствари значителни победи на локалните избори во источна Германија оваа година. Иако Клаудија Мајор напоменува дека популистички политичари јакнат и на други места во Европа, комбинацијата од воена моќ и политички екстремизам предизвикува посебна загриженост.Постои сè поголема вознемиреност што би можело да се случи со оваа исклучително силна германска воена моќ доколку Алтернатива за Германија го преземе политичкото водство, изјави Јана Пуглиерин од Европскиот совет за надворешни односи.

Свет | пред 2 седмици

НАТО се распоредува на Гренланд, Трамп не се откажува од сопствената желба да го има островот

Европските престолнини влегоа во фаза на дискретна мобилизација откако американскиот претседател Доналд Трамп јавно навести дека не ја исклучува употребата на воена сила за преземање на Гренланд. Според пишувањата на „Политико“ (Politico), во Брисел, Париз и Берлин веќе се водат неформални консултации за тоа како да се реагира доколку Вашингтон тргне во отворена конфронтација со Данска – членка на НАТО и на Европската Унија.Иако никој во Европа не верува дека утре ќе избие директна војна меѓу сојузниците, дипломати признаваат дека сценариото повеќе не се третира како научна фантастика. На маса се ставени мерки што до вчера се сметаа за незамисливи: ограничување на пристапот на САД до европските воени бази, преиспитување на разузнавачката соработка и намалување на купувањето американско оружје.Европски претставници приватно поставуваат едноставно прашање – зошто Соединетите Држави би продолжиле да уживаат целосна воена и логистичка поддршка на континентот ако се обидат да одземат суверена територија на сојузничка држава. Американските бази во Европа се клучни за операциите во Африка и на Блискиот Исток, што на Брисел му дава значајна преговарачка моќ.Францускиот претседател Емануел Макрон предупреди дека какво било загрозување на европскиот суверенитет ќе има последици без преседан и најави целосна солидарност со Данска. Во исто време, Копенхаген и властите во Гренланд водат разговори со администрацијата на Трамп, но данскиот министер за надворешни работи призна дека постои длабоко и фундаментално несогласување, бидејќи американскиот претседател отворено ја повторил желбата САД да го преземат островот.Дел од дипломатите сметаат дека кризата веќе нанела тешка штета на НАТО и дека довербата меѓу двете страни на Атлантикот е сериозно разнишана. Сепак, многумина стравуваат дека радикалните мерки би можеле да доведат до целосен распад на трансатлантското партнерство, во момент кога Европа зависи од американската поддршка за безбедносните гаранции за Украина и за одвраќање на Русија.Еден висок европски функционер мрачно заклучува: трансатлантските односи влегуваат во нова ера и стариот модел на безусловно сојузништво веќе не постои. Европа, сакала или не, ќе мора да научи да се брани сама.

Свет | пред 2 седмици

„Власта „најде решение“ за младите да останат во Македонија - со суспендирани визи за САД“: Жерновски со саркасточен стил упати критики до власта

Поранешниот амбасадор на Македонија во Романија и поранешен заменик-министер за надворешни работи, Андреј Жерновски, остро ја критикува владината политика по одлуката на САД за суспендирање на имигрантските визи, оценувајќи дека таа е директна последица на лоша дипломатија и лажно прикажани „специјални односи“ со Вашингтон. Според него, наместо со подобри услови за живот, младите се „задржуваат“ во државата преку рестрикции и меѓународна изолација, што претставува пораз за надворешната политика и сериозен удар врз перспективата на земјата.НЕМА ВИЗА НИ ЗА ПЕРИМЕТАРОТБраво за Мицкоски!Конечно најде „стратегија“ како да ги задржи младите во Македонија – така што САД нема да им даваат визи.Не со подобри плати, не со квалитетно образование, не со сигурни институции, туку со меѓународни рестрикции.Од една страна, владата зборува дека ќе направи сè младите да останат дома. Од друга страна, под нејзино водство, Македонија завршува на листа на земји за кои САД ја суспендираат имигрантската политика. Ако ова е планот – тогаш навистина функционира: не заминуваш затоа што сакаш, туку затоа што не можеш.Ова не е политика за младите, туку политика на затворање. Наместо да создаде услови поради кои младите би избрале да останат, власта создава услови поради кои светот им ги затвора вратите.Мицкоски ветува иднина во Македонија, а испорачува изолација.Ветува надеж, а носи рестрикции.Ветува перспектива, а добивме повик за будење од реалноста.Неговите „одлични, специјални односи“ со САД и со Трамп се толку одлични, што реалноста ни донесе повисоки царини за македонските производи и суспендирани визи за македонските граѓани.Мицкоски веќе втора година нè убедува дека е „во периметарот на Трамп“, па затоа сето ова е резултат на лажно прикажаните односи и слабата дипломатија.Погубно е вината да ја бараме во САД, бидејќи проблемот лежи во митот за „прв другар со Трамп“, кој мит е креиран и постои само во домашната пропаганда. Затоа, ова не е проблем на Вашингтон, туку на неспособната и саморекламерска надворешна политика, која повеќе служи за па-ар стратегија, отколку за заштита на интересите на македонските граѓани.Вистинската опозиција денес има обврска да го каже ова јасно:додека Мицкоски зборува за пријателства, Македонија плаќа цена.А тоа е најсилниот доказ дека „специјалните односи“ постојат само во неговите изјави – не и во реалниот свет, пишува Жерновски.

Македонија | пред 2 седмици

Бројот на заболени од грип расте, но без основа за вонредни мерки: Второто полугодие за учениците ќе почне навреме!

Бројот на заболени од грип во земјава бележи раст, но состојбата засега е под контрола и не налага воведување дополнителни рестриктивни мерки, оценуваат здравствените власти.Во периодот од 5 до 11 јануари се евидентирани 2.322 случаи на грип, што претставува зголемување од 34,6 отсто во споредба со претходната недела. Според Драган Кочишки, раководител на Одделот за епидемиологија при Институт за јавно здравје, на национално ниво вирусот има средна активност.Тој појасни дека иако зголемувањето започнало нешто порано од вообичаеното, бројките се типични за овој дел од зимата. „Се работи за очекуван сезонски пораст. Во моментов немаме индикации за мерки како продолжување на зимскиот распуст, но состојбата внимателно се следи“, изјави Кочишки.Најголем дел од заболените се лица на возраст од 15 до 64 години, вкупно 1.378 случаи, додека највисока инциденца е регистрирана кај децата до четиригодишна возраст и кај групата од пет до 14 години. Истовремено, забележано е и зголемување на бројот на хоспитализации и кај децата и кај возрасните, но, како што нагласи Кочишки, болничките капацитети не се целосно исполнети.Комисијата за заразни болести веќе одржала состанок и се очекува во наредните денови да излезе со препораки во согласност со епидемиолошката состојба.Од аспект на превенцијата, здравствените експерти апелираат граѓаните да избегнуваат престој во затворени простории со голем број луѓе, особено доколку има лица со симптоми на респираторни инфекции. Се препорачува редовно проветрување и затоплување на просториите, носење соодветна облека, како и грижа за имунитетот. При појава на симптоми, се советува останување дома, а децата со знаци на акутно респираторно заболување да не се носат во градинка или училиште.Најмногу случаи на грип се регистрирани во Скопје – 556, потоа следуваат Тетово со 308, Куманово со 266 и Охрид со 202 случаи. Во Берово, Делчево и Пехчево засега нема пријавени заболени.Во текот на втората недела од годината е регистриран и еден смртен случај поврзан со грип. Станува збор за 75-годишна жена кај која бил лабораториски потврден грип од типот А и која починала на Клиниката за инфективни болести во Скопје.Лабораторијата на Институтот за јавно здравје во истиот период анализирала 99 примероци, од кои 26 биле позитивни на грип, седум на респираторен синцициски вирус и еден на ковид-19. Од почетокот на октомври до 11 јануари вкупно се регистрирани 6.147 случаи на грип, што е зголемување за 2,6 пати во споредба со истиот период минатата година. Во земјава доминира вирусот на грип од типот АХ3.

Македонија | пред 2 седмици

Малолетник со автомобил удрил пешак во Скопје

На 14.01.2026 околу 22:30 часот во СВР Скопје е пријавено дека на ул.„Македонско- косовска бригада“ во Скопје, патничко возило „фолксваген голф“ со скопски регистарски ознаки, управувано од 16-годишник од Скопје, удрило во пешакот М.И.(57) од Скопје. Во несреќата со тешки телесни повреди се здобил пешакот, констатирани во Комплексот клиники „Мајка Тереза“. Извршен е увид од увидна екипа од СВР Скопје. По целосно дококументирање на случајот, ќе биде поднесена соодветна пријава, соопшти МВР.

Скопје | пред 2 седмици

Тепачка во авион што слетал од Германија на аеродромот во Скопје

На 14.01.2026 во 17:00 часот во СВР Скопје, од Граничен премин Меѓународен аеродром Скопје е пријавено дека околу 16:40 часот во авион кој слетал од Германија бил нарушен јавниот ред и мир со физичка пресметка помеѓу Г.Ф.(49) од Германија и 45-годишната Г.Ф. од Скопје од една страна и Ш.С.(38) од с.Лопате, кумановско, од друга страна. По целосно документирање на случајот ќе следува соодветен поднесок, соопшти МВР

Скопје | пред 2 седмици

Османи: Стратешкиот дијалог со САД е клучен за безвизен режим

Поранешниот министер за надворешни работи Бујар Османи денеска се осврна на развојот на Стратешкиот дијалог меѓу Северна Македонија и САД, потенцирајќи дека процесот, започнат во 2022 година, отвори пат за продлабочена политичка, безбедносна и институционална соработка, како и за чекори кон олеснет визен режим и безвизно патување за македонските граѓани.Пред неполни четири години, со посета на Вашингтон на 2 јуни 2022 година, започна Стратешкиот дијалог меѓу Република Северна Македонија и САД како надградба на Стратешкото партнерство од 2008 година. Тоа го отвори патот за висок политички дијалог, но и за длабока меѓуресорска и меѓуинституционална соработка меѓу двете земји.Една година подоцна, во јуни 2023 година, Владата го усвои десетгодишниот план за активности во рамките на стратешкиот дијалог со период на реализација од 2023-2033 година, кој претходно беше усогласен (no objection) и со Стејт департментот на САД. МНР беше задолжена институција за следење на реализацијата на овој план, преку хоризонтална координација на останатите ресори и институции.Во рамките на Стратешкиот дијалог, во текот на следната 2024 година, беа започнати активности за приклучување на земјата кон „Global Entry“ програмата на САД., со која требаше да се обезбеди непречен влез во САД на државјани на Северна Македонија со американска виза без спроведување на вообичаените безбедносни и царински проверки на граничните премини.Во една подолгорочна процедура, во Стратешкиот дијалог беа предвидени и во соработка со МВР и другите безбедносни служби, беа започнати активности за усогласување на земјава со безбедносните системи на САД, со цел постигнување на критериумите за влез во т.н. Visa Waiver програмата на САД, која во еден подолг процес на крајот треба да резултира со воведување на безвизен режим меѓу двете земји, пишува Османи.

Македонија | пред 2 седмици

Подготовки за Водици: Се уредува пристаништето во Охрид пред фрлањето на крстот

Во Охрид почнаа подготовки за Водици со акција за уредување и чистење на пристаништето и езерските води, каде традиционално се одржува фрлањето на светиот крст. Активностите се насочени кон обезбедување безбедни услови и непречен пристап за сите верници и учесници во празничната манифестација.Во пресрет на еден од најголемите христијански празници Богојавление - Водици, денес екипите работеа на терен за целосно чистење на пристаништето. Спустот во езерските води, од каде што традиционално влегуваат капачите, е исчистен од наноси на камења, песок и отпад.Целта е да се обезбеди безбеден и непречен пристап за сите оние кои годинава ќе бидат дел од празничната манифестација и ќе се обидат да го фатат светиот крст, објави на ФБ градоначалникот на Охрид, Кирил Пецаков.

Македонија | пред 2 седмици

Авион на „Туркиш ерлајнс“ принудно слета во Барселона поради закана

Авион на Туркиш ерлајнс, кој летал од Истанбул, принудно слетал на аеродромот Барселона-Ел Прат поради неодредена закана, соопшти шпанскиот управител на аеродромите АЕНА, додавајќи дека сообраќајот на аеродромот се одвива нормално.Шпанската полиција информираше дека го истражува инцидентот, но засега не изнесе дополнителни детали. Претставници на Туркиш ерлајнс во моментот на објавувањето не биле достапни за коментар, пренесува Ројтерс.

Свет | пред 2 седмици

Муцунски за запирањето на визите за САД: Студентските, бизнис и туристичките визи не се засегнати

Одлуката на Соединетите Американски Држави за привремено запирање на одредени визни постапки не значи ограничување за македонските граѓани кои патуваат поради образование, бизнис или туризам, туку се однесува исклучиво на имигрантските визи, изјави министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски.По средбата со раководството на МАСИТ, Муцунски одговараше на новинарски прашања поврзани со одлуката на Стејт департмент за привремена суспензија на постапките за имигрантски визи за околу 75 земји, меѓу кои и Северна Македонија.Министерот нагласи дека во јавноста погрешно се создава впечаток дека станува збор за поширока забрана. „Не станува збор за никаква црна листа, ниту за прекин на визниот режим во целина. Станува збор за привремена суспензија само на имигрантските визи, што не ги засега другите категории“, рече Муцунски.Тој појасни дека македонските граѓани и понатаму можат непречено да аплицираат за визи за студии, деловни активности, туризам или други краткорочни престои во САД. „Доколку сте бизнисмен, студент или турист, аплицирањето за виза се одвива без никаква промена“, истакна министерот.Муцунски информираше дека институциите се во постојана комуникација со Амбасадата на САД во Скопје, како и преку македонската амбасада во Вашингтон со американските власти. Според информациите што ги добиле, имигрантските визи претставуваат најмал дел од апликациите од македонски државјани, а најчесто се однесуваат на лица од повозрасната популација.Тој додаде дека фокусот на државата во однос на визната политика е насочен кон категории што придонесуваат за економски и општествен развој. „Наш приоритет се визите за бизнис, наука, студенти и туризам. Во тој сегмент нема никаква промена“, рече Муцунски.Министерот направи паралела со претходните реакции околу царинските тарифи, оценувајќи дека и тогаш, според него, имало избрзани и неосновани критики. „Кога беа објавени тарифите, слушавме дека сме меѓу најлошо третираните земји. Подоцна се покажа дека за клучните индустрии договоривме едни од најповолните услови, но тогаш критиките стивнаа“, изјави тој.Муцунски изрази уверување дека во наредниот период ќе следуваат позитивни поместувања и во визната политика. „Во следните неколку месеци очекувам конкретни решенија за прашања што се отвораат со децении. Имаме одлична соработка со нашиот стратешки партнер и верувам дека тоа ќе даде резултати“, рече министерот.Тој повтори дека актуелната одлука на САД нема практично влијание врз најголемиот дел од граѓаните и дека приоритетите на земјата – бизнисот, науката, туризмот и студентите – остануваат целосно незасегнати.

Македонија | пред 2 седмици

Шведскиот министер Пал Јонсон: Трамп ја преувеличува заканата на Путин кон Гренланд

Американскиот претседател Доналд Трамп ја преувеличува заканата што, според него, руските и кинеските бродови ја претставуваат за Гренланд, изјави шведскиот министер за одбрана Пал Јонсон. Иако потврди дека големите сили имаат намера да го прошират своето присуство во арктичкиот регион, Јонсон ги отфрли тврдењата на Трамп дека островот е опкружен со голем број руски и кинески бродови, пишува Телеграф.Трамп во повеќе наврати го користеше овој аргумент за да ги оправда своите планови за анексија на островот, богат со ретки метали, во наредните недели или месеци.Прва директна критика од НАТОЕвропските лидери досега беа претпазливи во отвореното критикување на тврдењата и стратегијата на Трамп за преземање на островот од Данска. Јонсон е првиот висок функционер на НАТО кој, во знак на поддршка за соседна Данска, јавно изрази сомнеж во изјавите на американскиот претседател дека Гренланд е „насекаде опкружен со руски и кинески бродови“.На прашањето дали Трамп го претерува бројот на непријателски бродови околу Гренланд, Јонсон одговори дека таквите тврдења не се совпаѓаат со проценките што ги прават за регионот. Тој наведе дека, иако има зголемување на бројот на кинески истражувачки бродови во Арктикот, обемот на тоа присуство е „ограничен“.„Не мислам дека со тоа треба да се претерува, во најголем дел станува збор за истражувачки бродови“, додаде Јонсон. Неодамнешните податоци од системите за следење на бродови не покажале присуство на кинески или руски бродови во близина на Гренланд. Дански безбедносни експерти, исто така, остро ги отфрлија тврдењата на Трамп, оценувајќи дека бродовите за кои зборува се „плод на неговата фантазија“.Воен одговор на АрктикотЈонсон изјави дека нордиските земји се свесни дека Русија има „намера повторно да воспостави присуство во неколку воени капацитети што Москва порано ги имаше на Арктикот“. Сепак, тој нагласи дека Шведска, заедно со сојузниците од НАТО, е подготвена да распореди специјални единици и воени сателити.„Имаме арктички и субарктички капацитети. Едно е да се преживее во таква средина, а друго е да се води борба, а нашите војници – како и норвешките и финските – ги поседуваат тие способности“, рече Јонсон. Тој додаде дека Шведска инвестира во набавка на до 10 воени сателити за подобар увид во состојбата на терен.Како одговор на потенцијалните закани, Данска во средата испрати војници на Гренланд на воена вежба и најави проширување на военото присуство со поддршка од сојузниците. Германија, Франција, Шведска и Норвешка ќе ѝ помогнат на Данска во зајакнувањето на безбедноста на Гренланд. Обединетото Кралство испрати еден воен офицер, додека Германија најави испраќање на 13 воени лица.

Свет | пред 2 седмици