Повеќе од 100 нови дата-центри во Велика Британија планираат да користат природен гас за производство на електрична енергија, а дел од нив и трајно, поради долгото чекање за приклучување на националната електроенергетска мрежа.
Британските претставници предупредуваат дека ситуацијата отвора сериозни прашања околу климатските цели на земјата.
Стјуарт Окин, директор за сајбер-регулација и вештачка интелигенција во регулаторната агенција Офгем, изјави на конференцијата „Ол-енерџи“ во Глазгов дека околу 100 гигавати проекти за дата-центри чекаат приклучување на мрежата.
„Јасно е дека не сите ќе можат да се приклучат на мрежата. Ако проектот не добие приклучок, ќе мора да најде алтернативно решение“, рече Окин.
На конференцијата, според извештаите, бил забележан значителен пресврт во подготвеноста на британските инвеститори и власти да ја разгледуваат употребата на фосилни горива за поддршка на амбициите во областа на вештачката интелигенција.
Силвија Сајмон, директорка за истражување во компанијата „Фјучр енерџи нетворкс“, која ги претставува британските снабдувачи со природен гас, изјави дека во последните две години добиле повеќе од 100 барања за приклучување на гасна мрежа од оператори на дата-центри.
Според неа, вкупната побарувачка за енергија од овие проекти надминува 15 терават-часови годишно, што е доволно за снабдување на Лондон со електрична енергија во период од околу четири и пол месеци.
„Гледаме огромен интерес кај инвеститорите во дата-центри за приклучување на гасната мрежа. Тие не бараат приклучок само поради сигурност на снабдувањето, туку и како примарен извор на енергија“, изјави Сајмон.
Во Соединетите Американски Држави, голем дел од проектите поврзани со вештачка интелигенција веќе се потпираат на производство на енергија од гас.
Како пример се наведува компанијата „ИксАИ“ на Илон Маск, која во Тенеси се соочи со критики и протести поради користење генератори на метан.
Во меѓувреме, според процените, 11 американски дата-центри изградени за компании како „Мета“, „ОпенАИ“, „Мајкрософт“ и „ИксАИ“ би можеле да произведуваат повеќе јаглеродни емисии од целокупните емисии на Мароко.
Енергетски експерти предупредуваат дека слично сценарио сега може да се случи и во Велика Британија.
Еден британски енергетски консултант изјавил дека сè поголем број дата-центри планираат трајно да користат гасна енергија, а не само како привремено решение.
„Употребата на гас претходно се избегнуваше поради емисиите на јаглерод, дозволите и зафаќањето простор, но сега инвеститорите сè повеќе се свртуваат кон фосилни горива“, посочил тој.
Џулијан Лесли, директор за стратешко планирање во Националниот оператор на енергетскиот систем на Велика Британија, предупреди дека ваквиот тренд може сериозно да ги загрози климатските цели на земјата.
„Целта беше помалку од пет проценти од електричната енергија во системот да доаѓа од гас. Но ако дата-центрите директно се напојуваат со гас наместо преку електричната мрежа, тогаш се поставува прашањето што тоа значи за целта ‘Чиста енергија 2030’“, рече Лесли.
Од Офгем соопштија дека работат на реформи за побрзо приклучување на одржливи проекти на електроенергетската мрежа.
Од друга страна, еколошките активисти остро реагираат.
Кет Џоунс, директорка на организацијата „Акција за заштита на руралните подрачја на Шкотска“, изјави дека поддржувачите на масовната изградба на дата-центри ја игнорираат климатската наука.
„Изгледа како оние што бараат итна изградба на огромни центри за вештачка интелигенција да живеат во паралелна реалност во која последните 50 години климатски истражувања никогаш не се случиле“, изјави Џоунс.
Таа додаде дека на конференцијата станало јасно дека реализацијата на овие енергетски интензивни проекти ќе бара производство на гасна енергија на самото место, бидејќи електричната мрежа веќе е преоптоварена.
