Цената на природниот гас во Европа продолжува да расте, поттикната од новите тензии на Блискиот Исток и од побавното полнење на европските складишта пред почетокот на грејната сезона. Во средата цената достигна највисоко ниво од крајот на 2022 година.
На холандската берза TTF, мегават-час гас со испорака во октомври утрото се тргуваше по 78,77 евра, што е највисока цена од втората половина на декември 2022 година. Во однос на претходното затворање, цената порасна за 3,9 отсто.
Растот на цените се случува во услови на нова ескалација на воениот конфликт меѓу САД и Иран. Американската војска соопшти дека во саботата нападнала три танкери со иранска нафта, во рамките на поморската блокада и заострените санкции кон Иран.
Техеран неколку часа подоцна возвратил со напад врз три танкери, образложувајќи дека пловеле по рута низ Ормускиот Теснец, која не била одобрена од иранската војска. Иранската револуционерна гарда предупреди дека бродовите што ќе користат такви рути би можеле да бидат нападнати.
Во ноќта меѓу вторникот и средата САД соопштија дека извршиле нови напади врз ирански танкери со нафта. Иранската војска, пак, во средата објави дека истрелала балистички ракети кон база во Јордан и дека нападнала десет бродови.
Последиците веќе се чувствуваат и во поморскиот сообраќај. Според податоците на аналитичката компанија Kpler, во изминатите десет дена низ Ормускиот Теснец дневно во просек минувале по десет комерцијални бродови, што е најмалку од мај.
Пред почетокот на војната, низ Ормускиот Теснец минувала приближно една петтина од светските испораки на течен природен гас (LNG). Од март до август годинава, извозот на LNG од регионот околу Персискиот Залив бил намален за повеќе од 85 отсто во споредба со истиот период минатата година, според Kpler.
Ограничената понуда дополнително ја засили конкуренцијата меѓу европските и азиските купувачи за преостанатите количини гас. Високите температури во голем дел од Азија ја зголемија побарувачката за енергенси потребни за работа на системите за ладење, па значителен дел од LNG што вообичаено би завршил во европските складишта во текот на летото бил пренасочен кон азиските пазари.
Во исто време, европските складишта се пополнуваат со побавно темпо. Според Gas Infrastructure Europe, во вторникот складиштата во Европската Унија биле исполнети до 67,12 отсто од капацитетот, наспроти 79,48 отсто на истиот датум минатата година.
Во Хрватска, складиштата биле пополнети до 77,20 отсто, додека лани на истиот ден исполнетоста изнесувала 87,10 отсто.
Агенцијата на Европската Унија за соработка на енергетските регулатори (ACER) претходно предупреди дека темпото на полнење на складиштата годинава е под десетгодишниот европски просек и е послабо во споредба со минатата година.
И покрај пониското ниво на залихи, Европската комисија во петокот соопшти дека безбедноста на снабдувањето со природен гас во Европската Унија во текот на претстојната зима не е загрозена.
