Данска ќе дозволи наставниците да применуваат физичка сила за одржување на редот во училиштата

Данска подготвува контроверзна промена во образованието, со која наставниците би добиле поголеми овластувања за одржување на дисциплината во училниците. Доколку биде усвоен предлог-законот, од август 2027 година тие ќе можат да задржат ученик, да го држат на место или да го преместат во друга просторија против негова волја, ако го нарушува редот на часот, пренесува „Телеграф“.

Реформата, предложена од централно-левичарската влада во Копенхаген, е меѓу најконтроверзните промени во данското образование во последните години. Во моментов, наставниците смеат да употребат физичка сила само кога ученикот претставува опасност за себе, за другите или за училишниот имот.

— реклама —

Предлог-законот е одговор на долгогодишните предупредувања на националниот синдикат на наставници дека сè потешко се справуваат со учениците што го нарушуваат редот. Министерот за образование, Магнус Хојнике, порача дека наставниците треба да имаат јасни правила за постапување кога ситуацијата ќе ескалира и да не стравуваат од отказ доколку интервенираат во насилни ситуации кога тоа е неопходно.

Данска ја забрани телесната казна во училиштата во 1967 година, а со децении физичката интервенција беше строго ограничена. Сега, властите разгледуваат пошироки овластувања за наставниците, во услови на зголемена загриженост поради насилството меѓу учениците, особено во пониските одделенија.

— реклама —

Истражување објавено од Министерството за образование на 1 октомври покажало дека во текот на 2025 година физичко насилство меѓу учениците било пријавено најмалку еднаш во 55 отсто од одделенијата. Во 36 отсто од нив, ваквите инциденти се случувале најмалку еднаш месечно.

Проблемот бил најизразен во најниските одделенија, од нулто до трето, каде што физичко насилство било пријавено во 75 отсто од одделенијата. Кај учениците од четврто до шесто одделение, уделот изнесувал 59 отсто, додека кај оние од седмо до десетто одделение бил 27 отсто.

Според истражувањето, насилството најчесто било концентрирано кај мал број ученици. Во 60 отсто од одделенијата во кои биле пријавени инциденти, во нив биле вклучени само едно или две деца. Истражувањето не утврдило општа поврзаност меѓу етничката припадност на учениците и повисокото ниво на насилство или агресивно однесување.

— реклама —

Претседателот на синдикатот на наставници, Гордон Орсков Мадсен, изјавил дека во текот на изминатата година секој трет наставник се воздржал од физички контакт за да воспостави ред во училницата, плашејќи се од негативни последици.

Предлог-законот првично бил подготвен минатата есен од тогашниот министер за образование, Матијас Тесфаје. Тој ја истакнал потребата од враќање на дисциплината и авторитетот во училиштата, критикувајќи ги родителите чии деца, според него, се лошо воспитани.

Сепак, предлогот наиде на остри реакции. Повеќе од 500 образовни експерти и невладини организации потпишале авторски текст со кој се спротивставиле на реформата. Расмус Кјелдал, директор на Националното здружение за правата на децата, предупредил дека довербата меѓу учениците и наставниците може да биде нарушена доколку наставниците почнат да се однесуваат како полицајци.

Предложените правила се слични на законодавството во Англија, каде што наставниците смеат да употребат разумна физичка сила за да спречат нарушување на редот, но не и како казна.