Професорката на Правниот факултет „Јустинијан Први“ и поранешна министерка за образование Рената Дескоска остро реагираше во јавноста по повод расправата за новиот Закон за високо образование, оценувајќи дека тезите оти актуелниот закон од 2018 година е виновен што ниту еден македонски универзитет не е меѓу првите 1.000 на Шангајската листа, се неосновани.
Дескоска посочува дека ниту во периодот на важност на законот од 2018 година, ниту во времето на претходниот закон, универзитетите од земјава не биле рангирани на Шангајската листа. Таа прави јасна разлика меѓу два концепта – стимулирање преку финансиска поддршка за објавување во индексирани списанија, како што предвидува актуелниот закон, и пристапот на условување и принуда преку задолжителни критериуми за избор во звање, каков што содржи новиот предлог.
Според неа, особено проблематичен е условот за задолжителен h-индекс при избор во звање, бидејќи станува збор за параметар што не зависи исклучиво од кандидатот, туку од тоа колку неговите трудови ќе бидат цитирани од други автори. „Ако се пропишуваат услови, тие мора да бидат остварливи и во надлежност на кандидатот“, наведува Дескоска.
Таа предупредува и на можен непотизам, трансфер на кадар без реална конкуренција меѓу универзитетите, како и на продолжување на мандатите на ректорите и деканите со можност за повеќекратен избор. Според неа, наместо унапредување на квалитетот, се отвора простор за концентрација на моќ и нарушување на автономијата на универзитетите.
Дескоска го споредува актуелниот процес со носењето на Законот за високо образование во 2018 година, кој, како што истакнува, бил резултат на долготраен и инклузивен процес во кој учествувале претставници на универзитетите, професорски и студентски пленуми, синдикати и експерти. Таа нагласува дека проблемот не е во текстот на законот, туку во неговата недоследна примена и отсуството на надзор од страна на Министерството за образование и наука.
„И овој пат се оди по полесниот пат – да се смени законот, наместо да се применува“, оценува Дескоска, додавајќи дека предлогот содржи одредби што не се во склад со декларираната цел за подобрување на квалитетот на високото образование.
