Страдањето што ја следело низ животот, како и двегодишната правна битка со која се соочуваше 25-годишната Ноелија Кастиљо Рамос од Шпанија, завршуваат овој четврток, денот што е судски предвиден за да ѝ биде извршена евтаназија, пишува „Би-би-си“.
За тоа, таа мораше да чека дури пет судски инстанци, од кои последната беше Европскиот суд за човекови права, да се изјаснат за нејзиниот случај. Сите пресуди беа во нејзина корист.
Иако надлежните органи беа доследни во секоја постапка, противењето на нејзиниот татко, советуван од ултракатоличка група, доведе до постојано одложување на ситуацијата.
Конечно, во вторникот европскиот суд стави крај на правната битка: евтаназијата може да биде спроведена.
Зад неа останува тешко детство во нефункционално семејство, поради што извесно време била под старателство на државата, повеќе напади и злоупотреби, групно силување и неколку обиди за самоубиство. Еден од тие обиди ја оставил параплегична и со страшни болки, откако се фрлила од петти кат.
Овој долг спор, кој го продолжи физичкото и психолошкото страдање што Ноелија го трпела, го направи нејзиниот случај преседан во Шпанија и прв што стигнал до судовите откако во 2021 година стапи во сила законот за евтаназија.
Тој, исто така, ги стави на тест слабостите на законот и едно можеби уште подлабоко прашање: кој е легитимен да спречи возрасен човек да стави крај на сопствениот живот.
„Да видиме дали конечно ќе се одморам“
„Успеав и ајде да видиме дали конечно ќе можам да се одморам, затоа што веќе не можам. Не можам повеќе со ова семејство, не можам повеќе со болките, не можам повеќе со сè што ме измачува во главата“, признала младата жена од Барселона во емисија оваа недела.
Приказната на Ноелија предизвика контроверзии во Шпанија поради нејзината младост и бидејќи не се наоѓа во состојба што општеството вообичаено ја доживува како терминална.
Сепак, нејзиното барање за евтаназија доби едногласна научна поддршка од Комисијата за гаранции и евалуација на Каталонија, независно тело составено од професионалци задолжени да ги оценуваат овие случаи во регионот.
Законот бара барателот да страда од тешка и неизлечива болест или од хронично, неподносливо страдање, а според комисијата на експерти, младата жена ги исполнувала условите, бидејќи имала „клиничка состојба од која нема закрепнување“.
Тоа, според комисијата составена од лекари и правници, ѝ предизвикувало „тешка зависност, болка и хронично, онеспособувачко страдање“, што влијаело врз нејзината автономија и секојдневните активности.
Покрај тоа, сите судски одлуки низ кои поминал нејзиниот случај утврдиле дека Ноелија ги задржала своите ментални способности, што е неопходно за одлуката да се побара евтаназија да биде „слободна, свесна и информирана“, како што бара законот.
И самата јасно ја искажа својата волја во телевизиската емисија, нејзиното прво и последно појавување во медиумите откако случајот стигна до суд, каде што објасни дека трпи длабоко психичко страдање.
„Живеев во состојба на психичка темнина“
Ноелија во своето телевизиско обраќање раскажала дека уште пред да побара евтаназија живеела во состојба на длабока психичка темнина, без надеж, цели и волја за нормален живот. Таа сведочела дека со години се соочувала со тешки трауми, злоупотреби и сериозни психофизички последици, а по еден тежок настан во 2022 година останала параплегична и со постојани болки.
Поради состојбата во која живеела, во април 2024 година поднела барање за евтаназија до Комисијата за гаранции и евалуација на Каталонија, која неколку месеци подоцна едногласно го одобрила.
Сепак, спроведувањето на постапката било запрено по жалба од нејзиниот татко, кој тврдеше дека таа не е во состојба слободно да одлучува. Следувала долга правна битка, во која Ноелија и пред суд повторила дека сака достоинствено да стави крај на своето страдање.
На крајот, каталонските судови, како и Врховниот, Уставниот и Европскиот суд за човекови права, не ја прифатиле иницијативата за запирање на евтаназијата. Иако нејзиниот случај во Шпанија се претворил во симбол на дебатата за достоинствената смрт, самата Ноелија порачала дека не сака да биде ничиј пример, туку само да најде мир и да престане да страда.
