Поранешниот шпански премиер Хосе Луис Родригез Запатеро се најде под кривична истрага поради сомнежи за трговија со влијание и други кривични дела поврзани со државна помош од 53 милиони евра доделена на авиокомпанија поврзана со Венецуела за време на пандемијата на коронавирусот.
Запатеро, социјалист кој беше премиер на Шпанија од 2004 до 2011 година, е првиот поранешен шпански премиер кој станал осомничен во кривична постапка и е повикан на сослушување пред Врховниот кривичен суд на Шпанија на 2 јуни.
Иако и претходно поранешни и актуелни премиери сведочеле во корупциски случаи, ова е првпат еден поранешен шеф на владата формално да биде осомниченик.
Истрагата е дел од поширока постапка што се однесува на спасувањето на шпанската авиокомпанија „Плус Ултра“ во март 2021 година.
Обвинителството проверува дали компанијата ненаменски ги трошела јавните средства што ѝ биле одобрени од владата, додека полицијата за борба против корупцијата истражува сомнежи дека дел од средствата биле искористени за перење пари од Венецуела преку Франција, Швајцарија и Шпанија.
Судот денеска соопшти дека судијата одобрил претрес на канцеларијата на Запатеро, како и на уште три компании.
„Судијата на Националниот суд, Хосе Луис Калама, му нареди на поранешниот премиер Хосе Луис Родригез Запатеро да се појави како осомничен по обвиненија за трговија со влијание и сродни кривични дела“, се наведува во судското соопштение.
Се додава дека судот ја укинал тајноста на постапката и ја презел надлежноста откако понизок суд се прогласил за ненадлежен.
Запатеро ги отфрла сите обвиненија.
Во март тој сведочеше пред сенатска комисија и изјави дека „никогаш не примил никаква провизија од „Плус Ултра““.
Сепак, призна дека давал консултантски услуги за својот пријател Хулио Мартинез, бизнисмен кој соработувал со компанијата и кој бил уапсен во декември минатата година од антикорупциските служби.
Претседателот на „Плус Ултра“, Хулио Мартинез Сола, во февруари тврдеше дека спасувањето на компанијата било целосно законско.
„Немаше никаква привилегирана постапка, незаконска помош или несоодветно влијание. Сè беше спроведено според строгите правила“, изјави тој.
Во меѓувреме, наследникот на Запатеро на премиерската функција, Педро Санчез, исто така се соочува со повеќе корупциски афери што ја погодуваат неговата влада, партија и семејство.
Минатиот месец сопругата на Санчез, Бегоња Гомез, беше обвинета за проневера, трговија со влијание, деловна корупција и злоупотреба на средства по двегодишна истрага.
Овој месец на судење треба да се појави и помладиот брат на премиерот, Давид Санчез, по обвиненија за трговија со влијание.
И двајцата ги негираат обвиненијата, а премиерот Санчез тврди дека станува збор за политички и медиумски прогон против неговото семејство.
На судење за корупција се и двајца поранешни високи функционери од владата на Санчез.
Поранешниот министер за транспорт Хосе Луис Абалос, кој важеше за близок соработник на премиерот, е обвинет за примање мито при склучување договори за медицинска опрема за време на пандемијата.
Заедно со него обвинети се и неговиот поранешен помошник Колдо Гарсија и бизнисменот Виктор де Алдама.
Социјалистичката партија денеска објави соопштение со поддршка за Запатеро, оценувајќи дека неговите два премиерски мандати биле обележани со проширување на правата, еднаквоста и социјалната заштита.
„Десницата и екстремната десница никогаш не му го простија тој напредок“, се наведува во соопштението.
Од опозициската Народна партија, пак, порачаа дека „корупцијата е врската што ги поврзува последните двајца социјалистички премиери на Шпанија“ и побараа крај на, како што наведоа, „оваа срамота“.
