Изјавата на премиерот дека прашањето за полагањето на правосудниот испит на албански јазик е „наследен проблем“ претставува обид да се избегне одговорноста за неспроведување на право кое произлегува директно од Уставот и од Законот за употреба на јазиците, велат од ДУИ во реакцијата на изјавата на премиерот Христијан Мицкоски.
„Албанскиот јазик е службен јазик во Република Северна Македонија. Ова не е политичка интерпретација, туку уставна и законска реалност која мора да се почитува од секоја државна институција.
Законот за употреба на јазиците беше донесен за да ја гарантира јазичната еднаквост и да го зајакне мултиетничкиот карактер на државата. Обидите овој закон да се претстави како „проблем“ или одговорноста да се префрли на други не ѝ служат ниту на вистината, ниту на институционалната стабилност на државата.
Студентите Албанци не бараат привилегии. Тие бараат само спроведување на Уставот и на важечките закони.
Владата има обврска да го спроведува законот, а не да го релативизира преку политички оправдувања. Секое одложување или попречување на остварувањето на ова право претставува чекор назад за еднаквоста и за демократските стандарди на државата.
Република Северна Македонија е изградена врз принципот на еднаквост меѓу заедниците и почитување на јазичните права. Овие принципи не се предмет на преговори и не можат да се третираат како „наследени проблеми“, туку како обврски кои мора да се спроведуваат“, се вели во соопштението.
Мицкоски: Проблемот со јазиците за правосудниот испит е наследен проблем – ДУИ го носеа Законот за јазици и ги излажаа Албанците
„Согласно Уставот комуникацијата во државната управа, мислам беше членот 5, амандман 7, јасно кажува дека официјален јазик е македонскиот и кирилското писмо, но втор официјален јазик, во случајов е албанскиот јазик. Да не го користам она 20%, бидејќи е јасно е дека е албанскиот јазик. Подолу во истиот член стои дека комуникацијата на Албанците со државната управа е регулирана со закон. Е сега доаѓаме до тој дел, до законот, не кажува со кој закон но еве со Законот за употреба на јазици. Јас разговарав со студентите и тие велат дека во Законот за употреба на јазиците, треба во рок од една година да се хармонизираат сите закони. Ако тоа не се направи, тогаш автоматски се смета дека законите се хармонизирани. Сега доаѓаме до дилемата. Законот за јазици е генерален закон, или во правото lex generalis. Законот за полагање на правосуден испит е специјален закон или lex specialis. Не може по автоматизам со lex generalis, да натсинхронизирате lex specialis“, рече претседателот на Владата Христијан Мицкоски во гостувањето на ТВ Ора 24 запрашан за барањата правосудниот испит да се полага на албански јазик.„Вториот проблем е тоа што господата што го носеа законот за јазици, ги излажаа Албанците и овие деца што сега протестираат. Зошто ги излажаа? Затоа што јасно стои во мислењето на Венецијанската комисија, вика да се напушти билингвалност во правосудниот систем“, дополни Мицкоски.Тој посочи дека Владата претходно покажала дека нема проблем со употребата на јазиците и во делот на социјалната нега на децата се овозможи воспитувачки да полагаат на својот мајчин албански јазик.„Тие што ќе полагаат, утре ќе бидат судии и обвинители. Ако Венецијанската комисија ти вели да го напуштиш концептот на билингвалност, поради тоа што може да се доведе до двојно толкување на одредени судски процеси, тогаш за какво владеење на право ние зборуваме? Затоа ние формиравме една работна група во рамките на Владата која работи и анализира дали може законски и уставно полагањето на правосудниот испит да го одвоиме од судењето во рамките на правосудниот систем на државата. Доколку успееме да најдеме методологија и начин, со кој ќе се обезбеди еднаквост на сите кои го полагаат правосудниот испит, а воедно да немаме различни толкувања на судски пресуди поради билингвалност, односно ако прифатиме дека македонскиот е јазик кој ќе преовлада во правосудниот систем, тогаш мислам дека многу скоро од денес ќе најдеме решение. Но повторно ќе кажам, ова е наследен проблем од истите оние кои беа 20 години влада и не успеаја да најдат начин како да го решат“, заклучи премиерот Мицкоски.
Македонија | пред 19 часа
