Енергетски шок ја притиска Европа: Цените на енергијата во еврозоната повисоки за 18,8 отсто

Европската економија повторно се соочува со ризик од енергетски шок, откако цените на енергијата во еврозоната во септември биле 18,8 отсто повисоки во споредба со истиот месец минатата година. Европската централна банка внимателно следи дали поскапувањето на нафтата, гасот и рафинериските маржи ќе се прелее и врз останатите производи и услуги.

— реклама —

Главниот економист на ЕЦБ, Филип Лејн, предупреди дека вториот бран на раст на енергетските цени претставува сериозен предизвик за економијата на еврозоната. Повисоките трошоци за енергија можат истовремено да ја зголемат инфлацијата и да ја намалат економската активност, бидејќи ги намалуваат реалните приходи на домаќинствата и ги зголемуваат трошоците на компаниите.

Новиот раст на цените следува по периодот на релативна стабилизација во текот на летото. Од јули повторно се зголемуваат цените на нафтата и гасот, како и рафинериските маржи.

— реклама —

Инфлацијата во еврозоната во септември достигнала 3,8 отсто, додека инфлацијата без енергетскиот сектор изнесувала 2,3 отсто. ЕЦБ особено следи дали повисоките енергетски трошоци ќе се пренесат врз цените на стоките и услугите, но и дали ќе создадат дополнителни притисоци врз платите и почести промени на цените.

— реклама —

Засега, според Лејн, нема показатели дека енергетскиот шок се претворил во поширока и долготрајна инфлација. Инфлацијата кај храната забавила од 2,5 отсто во четвртиот квартал од 2025 година на 1,4 отсто во септември. Базичната инфлација, пак, благо се зголемила од 2,4 на 2,5 отсто.

Според септемвриските проекции на ЕЦБ, инфлацијата што не е поврзана со енергијата би можела да се зголеми од просечни 2,3 отсто во 2026 година на 2,6 отсто во 2027 година, а потоа да се намали на 2,3 отсто во 2028 година. Според Лејн, една од причините е одложеното пренесување на повисоките енергетски трошоци врз останатите сектори.

— реклама —

ЕЦБ ќе следи и како промените во регулираните цени и индиректните даноци ќе влијаат врз инфлацијата. Клучно прашање останува дали актуелниот енергетски шок ќе остане ограничен на енергетскиот сектор или ќе се прошири и врз домаќинствата и компаниите низ еврозоната.