Европа нема брзо решение за „Старлинк“, Украина останува зависна од САД

Украина се соочува со сериозни тешкотии по проблемите со сателитскиот интернет „Старлинк“ и со американските податоци што служат за рано предупредување за руски ракетни напади. Ситуацијата повторно ја отвори дилемата колку Киев, но и европските земји, зависат од американската воена и вселенска технологија, особено во период на влошени односи меѓу американскиот претседател Доналд Трамп и украинското раководство.

Украински претставници во средата соопштија дека услугата „Старшилд“, верзијата на „Старлинк“ наменета за воена употреба, била прекинувана кога терминалите се движеле со голема брзина. Ова ги отежнало украинските напади со беспилотни летала, како и нивната употреба за противвоздушна одбрана.

Истовремено, украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Украина втора ноќ по ред не добила предупредување од партнерите за руски напад со балистички ракети врз Киев. Причините за овие проблеми не биле веднаш разјаснети.

— реклама —

Настаните следуваат по новото заострување на односите меѓу Вашингтон и Киев, откако Трамп објави договор за изземање на рускиот дизел од санкциите и повика на смена на Зеленски. Американскиот претседател во вторникот изјави дека САД и натаму споделуваат разузнавачки информации со Украина. Илон Маск и неговата компанија „Спејс Екс“ не ги коментирале веднаш украинските тврдења, објави Ројтерс.

Иако европските земји изразуваат силна поддршка за Украина, најновите проблеми ја покажуваат ограниченоста на нивните можности брзо да ги заменат американските системи. Тоа се однесува и на сателитските комуникации во ниската Земјина орбита, што ги обезбедува „Старлинк“, и на вселенските системи за откривање ракетни лансирања.

Американскиот „Вселенски инфрацрвен систем“ обезбедува рани предупредувања за ракетни напади. Марк Девор, соработник на аналитичкиот центар „Четам хаус“, објасни дека станува збор за уникатна технологија што може да ја открие топлината што ја создаваат ракетите при лансирањето, додавајќи дека Европа нема соодветен систем.

— реклама —

Кога станува збор за „Старлинк“, европските земји немаат подготвена алтернатива што украинските војници би можеле веднаш да ја постават на своите беспилотни летала, иако се работи на долгорочни решенија.

Акциите на европскиот сателитски оператор „Еутелсат“ нагло пораснаа во средата, по извештаите за проблемите со „Старшилд“. Инвеститорите очекуваат европските оператори да имаат корист од зголемените тензии меѓу Вашингтон и Киев.

Сепак, независниот консултант за сателитски технологии Кристијан Фрајхер фон дер Роп предупреди дека мрежата „Уанвеб“ на „Еутелсат“ не е добро приспособена за воена употреба. Според него, нејзината архитектура се заснова на технологија развиена пред една деценија, а ограничувањата во капацитетот, перформансите, цената, тежината, големината и потрошувачката на електрична енергија на терминалите ја ограничуваат нејзината применливост на фронтот.

Од „Еутелсат“ соопштиле дека во соработка со партнерите продолжуваат да обезбедуваат комуникациски услуги во Украина преку сателитски мрежи во ниската Земјина и во геостационарната орбита, но одбиле дополнително да коментираат поради чувствителноста на ситуацијата.

— реклама —

Преминувањето на друга сателитска мрежа би барало замена на илјадници терминали, бидејќи уредите на „Старлинк“ и „Старшилд“ користат сопствена технологија и не можат едноставно да се поврзат на „Уанвеб“.

Богдан Сас, коосновач на украинската стартап-компанија за одбранбена технологија „Бунтар аероспејс“, оцени дека ненадејниот прекин на услугите на „Старшилд“ е предупредување дека ниту Украина ниту другите земји не треба да се потпираат само на еден систем.

„Мора да имате некакви сопствени, независни капацитети, за да не зависите од нечие денешно расположение“, порача Сас.

Во Европа, стравувањата од преголема зависност од американската одбранбена технологија се засилуваат со години, особено по заканите на Трамп дека САД би можеле да се повлечат од НАТО. Тоа се случува во време кога европските лидери ја сметаат Русија за најголема закана за континентот во последните неколку децении.

Европскиот комесар за одбрана Андриус Кубилиус во средата изјави дека Европа е во голема мера зависна од американските вселенски капацитети. Како одговор, тој посочи на планираната сателитска мрежа на Европската Унија, ИРИС, и повика на поголема соработка меѓу европските земји.

Сепак, дури и ако проектот се одвива според планот, ќе бидат потребни години пред да стане оперативен. Тоа предизвикува незадоволство кај европските владини претставници, додека Германија развива сопствена воена сателитска мрежа.