Европа се соочува со најинтензивниот бран хибридни напади досега – руски дронови над Полска и Романија, саботажи на железнички линии, мистериозни експлозии, GPS-ометувања и упади на воени авиони. Во атмосфера на постојани провокации, Европската унија и НАТО веќе отворено размислуваат за потврдa што до неодамна делуваше незамисливо: заеднички офанзивни потези насочени кон Москва. Тоа го пренесува „Политико“, повикувајќи се на високи европски функционери.
Двоумењето исчезнува во светло на фактите – од јануари до јули годинава низ Европа се регистрирани повеќе од 110 саботажи и обиди за напади, најмногу во Полска и Франција. Според аналитичарите, руските служби и агенти настојуваат да го тестираат прагот на европската толеранција и да проверат до каде можат да одат без директен одговор. Латвиската министерка за надворешни работи Баиба Браже вели дека „Русија постојано ги испитува границите“, а Европа мора да испрати јасен сигнал – со дело, не со зборови.
Ескалацијата е придружена со агресивна реторика од Кремљ. Владимир Путин неодамна порача дека внимателно ја следи „милитаризацијата на Европа“, а Дмитриј Медведев дури зборуваше дека Европејците треба да се „тресат од страв“. Во Брисел таквите изјави се читаат како намерно подигање на тензиите, додека нападите на терен продолжуваат.
Европските држави веќе ги засилуваат одбранбените капацитети, но анализите покажуваат дека тоа повеќе не е доволно. Германија, Полска, Италија и други земји бараат европски пристап кон офанзивни кибер-операции, брзо и јавно припишување на нападите на Москва и дури ненадејни воени вежби на источниот фронт. Полска распореди 10.000 војници за заштита на инфраструктура по саботажа на железничка линија кон Украина. Премиерот Доналд Туск го нарече тоа „државен тероризам“.
Во Италија, министерот за одбрана Гвидо Кросето ги предупреди сојузниците дека континентот не смее да остане „во инерција“, претставувајќи план за борба против хибридни закани со нов европски центар, кибер-единица од 1.500 луѓе и специјализиран кадар за вештачка интелигенција. Слични иницијативи веќе разгледуваат Германија и Романија, кои ги менуваат правилата за соборување дронови над критични точки.
Експертите велат дека идните одговори најверојатно ќе бидат дигитални – насочени кон руските фабрики за дронови, енергетските постројки и логистичките линии за транспорт на оружје. Истовремено, се развиваат планови за засилени информативни операции што би продреле во руската јавност, која во голема мера е отсечена од независни извори.
Иако НАТО по природа е одбранбен сојуз, во Алијансата расте уверувањето дека демонстрација на сила, единство и брзи реакции е неопходна. Тоа може да значи ненадејни воени вежби покрај Литванија и Естонија, како и експресни јавни процени кога Москва стои зад напад.
За експертите, Европа влегува во нова фаза во односите со Русија – онаа во која толеранцијата за хибридни удари е речиси исцрпена. „Не смееме да живееме во страв од ескалација“, порача шефот на шведската армија Мајкл Клаесон. „Мора да бидеме цврсти.“
