Европската Унија сè посериозно работи на намалување на зависноста од американските платни системи, а во центарот на планот е воведувањето на дигиталното евро. Причината е растечката загриженост дека зависноста од странска финансиска инфраструктура може да стане стратешки ризик во услови на геополитички тензии.
Visa и Mastercard во моментов обработуваат околу 61 отсто од картичните плаќања во еврозоната, а нивната улога е уште поголема кај прекуграничните трансакции. Европските институции затоа сè повеќе ја разгледуваат потребата од сопствена инфраструктура за дигитални плаќања.
Ваквата загриженост дополнително се засили по искуството со Русија. По почетокот на војната во Украина, Visa и Mastercard го прекинаа работењето во Русија поради санкциите, покажувајќи колку брзо пристапот до меѓународните платни мрежи може да стане политичко прашање.
Европската централна банка го поддржува проектот за дигитално евро – електронска форма на европската валута што би ја издавала ЕЦБ. Тој не би ја заменил готовината ниту постојните банкарски сметки, туку би обезбедил европска инфраструктура за дигитални плаќања.
Проектот треба да овозможи плаќања и преку интернет и без интернет, а дигиталното евро до корисниците би го нуделе комерцијалните банки и давателите на платежни услуги. Пилот-програмата е планирана за 2027 година, додека пошироката употреба би започнала од 2029 година.
Покрај стратешката независност, европските институции го отвораат и прашањето за заштитата на податоците и трошоците за трговците. Паралелно се развиваат и приватни европски решенија што ги поврзуваат националните платформи за плаќање, како португалскиот MB WAY, шпанскиот Bizum и полскиот Blik.
Слични иницијативи се појавуваат и надвор од ЕУ. Во Бразил системот PIX веќе опфаќа повеќе од половина од трансакциите, додека Велика Британија исто така развива сопствена иницијатива за намалување на зависноста од Visa и Mastercard.
Целта на европските иницијативи е корисниците во иднина да можат да плаќаат во странство преку системот што го користат дома, без секоја трансакција задолжително да поминува преку американските картични мрежи.
