„Фајненшл тајмс“: Српската Алта банка била омилена меѓу Русите во Србија, по изборите следувале масовни повлекувања пари

Алта банка во Србија, на која Народната банка ѝ ја одзеде дозволата за работа, била една од ретките банки во земјата што им овозможувале на руски државјани и компании да отвораат сметки и да вршат финансиски трансакции по почетокот на руската инвазија врз Украина. Британскиот „Фајненшл тајмс“ објавува дека банката се соочувала и со меѓународни проверки поради сомнежи за перење пари, додека по изборниот пораз на Александар Вучиќ од неа биле повлекувани значителни суми.

Според весникот, Народната банка на Србија ја одзела дозволата поради значително влошување на финансиската состојба и ризик од дополнително нарушување на ликвидноста. Регулаторот не објавил детално образложение за сите околности што довеле до одлуката.

Српски функционери за „Фајненшл тајмс“ изјавиле дека во деновите по изборите клиентите на Алта банка повлекувале големи суми готовина, но и префрлале значителни средства на сметки во странство.

Обвинителството за организиран криминал во Србија побарало да се испита работењето на банката, вклучително и можните одливи на средства и меѓународните трансфери. Побарана е проверка и на постапувањето на одговорни лица во Народната банка на Србија.

— реклама —

Посебно внимание во истражувањето на британскиот весник е посветено на руските клиенти.

Според извори запознаени со работењето на банката, Алта имала значајна улога во трансферите на средства на руски физички и правни лица кон и од Србија по 2022 година. Банката била меѓу малкуте финансиски институции во земјата што биле подготвени да работат и со руски граѓани и со руски компании.

До крајот на минатата година, депозитите на клиентите во Алта банка пораснале повеќе од петпати во споредба со периодот пред војната во Украина.

Во 2022 година банката пријавила и зголемена изложеност на девизен ризик од 42 проценти, над пропишаниот праг од 20 проценти, поради значителен прилив на руски рубљи во услови на војна и европски санкции.

— реклама —

„Фајненшл тајмс“ потсетува и дека матичната компанија „Алта пеј“ претходно била предмет на проверка од Европската централна банка поради сомнежи за перење пари. Во текот на проверките биле поставени прашања дали групацијата може соодветно да го потврди законското потекло на депозитите.

Од „Алта“ ги отфрлиле сомнежите, наведувајќи дека постапката на Европската централна банка била затворена минатата година и дека ниту една надлежна институција не утврдила одговорност за незаконско постапување на групацијата или нејзините компании.

Одземањето на дозволата предизвикало сериозна загриженост меѓу руските државјани кои живеат во Србија. Рускиот новинар Павел Белавин, кој живее во Белград, за британскиот весник изјавил дека неговите сметки во Алта биле блокирани и дека преку мобилната апликација повремено можел само да ја провери состојбата, без можност да располага со парите.

Финансиска консултантка, претставена како Олга, раскажала дека добивала пораки од загрижени руски клиенти кои во банката ги чувале семејните заштеди. Меѓу нив бил и клиент кој неодамна депонирал 300.000 евра добиени од продажба на стан во Русија.

Според српската Агенција за осигурување на депозити, депозитите се осигурени до 50.000 евра по депонент.

— реклама —

Во истражувањето се споменува и сопственикот на „Алта пеј“, српскиот бизнисмен Давор Мацура.

Извори на „Фајненшл тајмс“ тврдат дека Мацура во изминатите недели се обидел да ја напушти Србија, а по изборите наводно се обидел да замине во Москва. Тој категорично негирал дека имал намера да избега од земјата.

Мацура за весникот изјавил дека од саботата одговарал на прашања на полицијата во седиштето на банката во Белград. За одземањето на дозволата ги обвинил регулаторот и политичките власти, оценувајќи дека наместо да ја стабилизираат банката, избрале мерка со најтешки последици.

Случајот добива и политичка димензија по изборниот пораз на Александар Вучиќ. Студентската листа побарала темелна истрага, оценувајќи дека проблемите во работењето на Алта банка не настанале преку ноќ и дека треба да се испита дали регулаторите реагирале навремено.

— реклама —

Во меѓувреме, случувањата во Србија имаат последици и во Македонија. Народната банка воведе привремена администрација во Алта банка АД Битола, поради состојбата кај нејзиниот српски акционер, но нагласи дека македонската банка е ликвидна, високо капитализирана и ги исполнува супервизорските стандарди.

За разлика од Алта банка во Србија, на банката во Битола не ѝ е одземена дозволата за работа.

Извештајот на „Фајненшл тајмс“ отвора дополнителни прашања за потеклото и движењето на парите низ банкарската групација, како и за навременоста на регулаторните контроли. Сомнежите за перење пари, сепак, не претставуваат утврдена вина, а од групацијата ги негираат неправилностите.

Serbia shuts down bank favoured by Russians