Граѓанската иницијатива „Здрава котлина“ најави протест против аерозагадувањето, кој ќе се одржи на 24 јануари 2026 година, со почеток во 12 часот, на раскрсницата пред Трговскиот центар „Глобал“ во Струмица. Организаторите повикуваат на масовно излегување на улица, оценувајќи дека состојбата со квалитетот на воздухот, особено во јужниот дел на градот, е алармантна и директно го загрозува здравјето на граѓаните.
Во јавниот повик, иницијативата наведува дека и покрај честите промени на власти и функционери, проблемот со загадениот воздух останува нерешен со години. Според нив, ветувањата за чист воздух, стратегии и акциски планови останале само на хартија, додека граѓаните секојдневно се изложени на штетни концентрации на ПМ честички.
„Здрава котлина“ предупредува дека според актуелните мерења, изложеноста на ПМ честичките во одредени делови од градот е еквивалентна на пушење околу седум цигари дневно. Од иницијативата посочуваат дека ова не е индивидуален проблем, туку сериозна закана за јавното здравје, која подеднакво ги погодува децата, бебињата, бремените жени, старите лица и луѓето со хронични, срцеви и респираторни заболувања.
Организаторите потенцираат дека аерозагадувањето не е сезонски проблем поврзан само со зимскиот период, туку трае во текот на целата година и, како што наведуваат, е последица на дозволена и толерирана практика, институционална негрижа и недоволна контрола на загадувачите. Според нив, инспекциските надзори најчесто постојат само формално, додека реалните загадувачи остануваат неказнети.
„Ова не е прашање на политика, туку прашање на право на живот“, наведуваат од „Здрава котлина“, додавајќи дека протестот има за цел да испрати јасна порака до институциите дека граѓаните повеќе нема да молчат.
На протестот се повикуваат да учествуваат сите категории граѓани – родители, млади, пензионери, работници и студенти – со цел заеднички и јавно да се побара крај на аерозагадувањето, санкционирање на загадувачите и вистинска институционална одговорност.
Иницијативата порачува дека масовното присуство е неопходно за да се изврши притисок врз надлежните и да се стави крај на, како што ја нарекуваат, „воздушната апокалипса“, нагласувајќи дека станува збор за борба за здравјето, иднината и животот на сегашните и идните генерации.
