„Грокипедија“ на Илон Маск го претставува Гоце Делчев како Бугарин

Контроверзна содржина поврзана со Гоце Делчев се појави на „Grokipedia“, платформа што се претставува како АИ-верзија на Википедија и е поврзана со компаниите на Илон Маск. На страницата посветена на Делчев, револуционерот е опишан како „бугарски револуционерен лидер“, при што целосно се игнорира македонската историографска и научна традиција која го третира како централен лик на македонското националноослободително движење.

— реклама —

Во објавениот текст, „Грокипедија“ го става акцентот на образованието на Делчев во училишта под егзархиска управа и од тоа извлекува заклучоци за неговата национална припадност, без да го земе предвид историскиот контекст на крајот на XIX век, кога идентитетите на Балканот биле сложени, повеќеслојни и далеку од денешните национални категории. Притоа, не се спомнуваат неговите јасно изразени ставови за автономијата на Македонија и познатата мисла за „светот како поле за културен натпревар меѓу народите“.

— реклама —

Ваквиот едностран пристап повторно ја отвори чувствителната дебата за историскиот наратив околу Делчев, но овојпат во дигитален формат што се претставува како „фактографски“ и „проверен“. Историчари и културни работници предупредуваат дека ваквите АИ-платформи, иако технолошки напредни, често репродуцираат селективни извори и наративи.

— реклама —

Посебна загриженост предизвикува фактот што ваквите содржини се пласираат пред глобална публика, без јасно означување на спорноста и без вклучување на различни научни гледишта. На тој начин, дигиталниот простор се претвора во ново бојно поле за историски интерпретации, каде алгоритмите, наместо научниот дијалог, ја обликуваат јавната перцепција.

Македонската јавност веќе реагира дека станува збор за уште еден обид за редефинирање на македонскиот историски идентитет. Според нив, токму затоа е неопходно ваквите содржини јавно да се оспоруваат, а дигиталните платформи да преземат поголема одговорност кога обработуваат чувствителни историски теми кои директно задираат во колективната меморија и националниот идентитет.