И по девет години од упадот во Собранието на 27 април, осудените бараат ново судење

Настаните од Упадот во Собранието на Македонија на 27 април 2017 остануваат една од најдлабоките политички рани во поновата историја на државата, со последици што и денес силно се чувствуваат во политичкиот живот и јавниот дискурс.

На 27 април 2017 година, група демонстранти влезе во Собранието откако парламентарното мнозинство го избра Талат Џафери за претседател на законодавниот дом. Дел од нив беа поврзани со движењето „За заедничка Македонија“, а во насилството беа нападнати пратеници, новинари и службени лица.

Во инцидентите беа повредени над 100 лица, меѓу кои и тогашниот лидер на СДСМ Зоран Заев. Според податоците, десетици граѓани, полицајци и пратеници побарале медицинска помош во скопските болници. Меѓународната заедница остро го осуди настанот како напад врз демократијата.

Упадот беше кулминација на политичката криза што започна во 2015 година, поврзана со обвинувања за корупција и злоупотреба на власта за време на владеењето на Никола Груевски. По изборите во 2016 година, неуспехот да се формира влада и блокадите во парламентот дополнително ја продлабочија кризата.

Изборот на Џафери беше моментот на ескалација, по што протестите прераснаа во насилство. Реториката во јавниот простор во тој период, вклучително и повиците за радикални сценарија, дополнително ја подгреа тензијата.

По настаните следеше обемна истрага. Десетици лица беа обвинети за „терористичко загрозување на уставниот поредок“, а во 2021 година дел од нив добија затворски казни. Сепак, процесите беа проследени со политички контроверзии и обвинувања за селективна правда.

Дополнителни реакции предизвика законот за амнестија од 2018 година, со кој дел од обвинетите беа ослободени. За едни тоа беше чекор кон помирување, за други – поткопување на правдата.

Денес, повеќе години подоцна, овој настан останува симбол на длабоката политичка поларизација. За едни – организиран напад врз уставниот поредок, за други – контроверзен случај со недоразјаснети аспекти. Најголем дел од осудените и натаму бараат правда преку повторено судење.