Иранскиот режим преживува едни од најтешките моменти во својата 47-годишна историја. Протестите, кои започнаа на 28 декември како локален економски бунт на трговци во Техеран, за помалку од две недели прераснаа во координиран политички устанок кој го зафати целото земјиште на исламската држава, сите 31 провинции.
Според податоците на агенцијата на протестанти HRANA, досега загинале најмалку 38 лица, меѓу кои шест деца, а NCR-Iran известува за повеќе од 2.200 уапсени. За разлика од претходните немири, стравот сега се префрлил на страната на режимот, кој во некои региони се повлекува по падот на клучните сојузници како Асад и Мадуро.
Во исто време, Иран е делумно или целосно изолиран од интернет и телефонски линии. Организацијата NetBlocks потврдува дека главниот државен оператор во градот Керманшах е целосно исклучен, додека BBC и CBS известуваат за „дигитален блок“ во Техеран. Аналитичарите предупредуваат дека ваквите прекини обично служат за скриена репресија.
Причината за немирите е економска катастрофа: колапс на иранскиот ријал, кој достигна историски минимум од 1,5 милиони за еден американски долар, како и инфлација на храна од 72%, прават животот на обичниот граѓанин речиси невозможен. Владата се обиде да купи социјален мир со помош од 7 долари месечно за 71 милион жители, што протестантите го прифатија со презир, со слогани како „Ни Газа, ни Либан, својот живот давам за Иран“ и „Смрт на диктаторот“.
Најдраматичните сцени доаѓаат од западните провинции, каде градовите Абданан и Малекшахи практично се надвор од контрола на централната власт. Протестантите преземаат локални седишта на власт и безбедносни бази, што ја открива критичната слабост на режимот.
Врвот на власта е во паника: врховниот лидер, ајатолах Али Хамнеи, според медиуми, подготвил план за евакуација во Русија во случај на потполен колапс, додека американскиот претседател Доналд Трамп испратил предупредување за заштита на мирните демонстранти.
Според аналитичарите, Иран веќе не е во „мод на управување со криза“, туку во „мод на преживување“. Прашањето не е дали режимот ќе падне, туку кој и како ќе ја води земјата во свет кој се промени драстично.
