Премиерот на Унгарија Виктор Орбан доживеа сериозен политички и економски удар, откако падна во вода планот за одржување на самит меѓу Доналд Трамп и Владимир Путин во Будимпешта, кој требаше да претставува дипломатски успех и обид за посредување меѓу Истокот и Западот.
Само неколку дена по најавата, Трамповата администрација воведе санкции кон двете најголеми руски нафтени компании, ЛУКОИЛ и Росњефт, со цел да го ослаби рускиот воен буџет – потег што, според CNN, предизвика потрес не само во Москва, туку и во Будимпешта.
Иако санкциите се насочени кон Русија, тие би можеле да имаат сериозни последици за унгарската економија, која е силно зависна од руска енергија. За разлика од повеќето земји од ЕУ, кои по инвазијата на Украина ја намалија зависноста од руските енергенси, Унгарија и Словачка ја зголемија, па денес речиси целосно се потпираат на руска нафта.
Според извештајот на Центарот за проучување на демократијата (CSD) и Центарот за истражување на енергија и чист воздух (CREA), во Унгарија уделот на руската нафта пораснал од 61% пред војната на 86% во 2024 година, а во Словачка зависноста е „речиси стопроцентна“.
Орбан, кој со години промовира „суверенистичка енергетска политика“ и се спротивставува на барањата на Брисел за диверзификација, сега се соочува со последици од ваквиот курс. ЕУ најави дека до 2027 година ќе го забрани увозот на руски течен природен гас (LNG), што дополнително ќе го отежни положбата на Будимпешта.
Покрај тоа, во земјата расте внатрешниот притисок од опозицијата, предводена од поранешниот соработник на Орбан – Петер Магјар, која го обвинува премиерот за економска изолација и корупција.
„Орбановата стратегија да стане посредник меѓу Истокот и Западот пропадна. Наместо самит со Путин и Трамп, доби економска криза и санкции“, оценува политичкиот аналитичар Елина Рибакова од Питерсон институтот за меѓународна економија.
Според неа, обидот на Унгарија да ги заобиколи американските санкции ќе биде првиот тест за сериозноста на Трамповата администрација, која засега испраќа мешани пораки – министерот за финансии Скот Бесент предупредува на „строга примена“, додека самиот Трамп вели дека „се надева санкциите нема долго да траат“.
Во меѓувреме, унгарскиот премиер изјави за државното радио дека неговата влада „работи на тоа како да ги заобиколи санкциите“, додека експертите предупредуваат дека таквиот потег би можел дополнително да ја изолира земјата во рамки на Европската унија.
