Иран и Оман најавија протокол за надзор во Ормускиот теснец, Техеран предупредува на „пропорционален одговор“ по удари врз нуклеарни објекти

Иран соопшти дека заедно со Оман подготвува протокол за надзор на поморскиот транзит низ Ормускиот теснец, потег кој, според Техеран, има за цел да го олесни и да го обезбеди безбедниот премин на бродовите по една од најважните светски пловни артерии.

— реклама —

Како што изјави Казем Гарибабади, заменик-министер за надворешни работи на Иран задолжен за правни и меѓународни прашања, движењето на бродовите во мирнодопски услови го координираат Иран и Оман како две крајбрежни држави. Тој нагласи дека предвидените барања во рамки на протоколот не треба да се сфатат како ограничувања, туку како механизам за полесно управување со сообраќајот и подобри услуги за пловилата.

Во исто време, иранскиот функционер призна дека бродскиот сообраќај низ теснецот нагло опаднал по ескалацијата на судирите во регионот, при што повеќе држави почнале да размислуваат за алтернативни поморски и копнени рути. Ормус е клучен премин за светските испораки на нафта и гас, а секое посериозно нарушување таму се одразува врз цените, трошоците за транспорт и осигурување и врз пошироката глобална економија.

— реклама —

Гарибабади тврди дека теснецот е „отворен и транзитот се одвива непречено“, но предупреди дека во услови на вооружен конфликт сообраќајот неизбежно се соочува со сериозни прекини. Според него, „воена состојба“ не може да се уредува со правила наменети за мирнодопски услови.

— реклама —

Во делот на изјавата посветен на безбедносните ризици, Техеран упати и директно предупредување поради нападите врз нуклеарни постројки кои, како што беше наведено, се под заштита на Меѓународната агенција за атомска енергија. Иран тврди дека таквите удари претставуваат прекршување на меѓународното право и на Повелбата на Обединетите нации, и побара „сериозна реакција“ од Советот за безбедност на ОН.

Иранскиот претставник наведе дека повеќе ирански нуклеарни локации биле цел, меѓу кои и подрачја околу нуклеарната централа Бушер, како и постројки во Ардакан, Хондаб, Натанз и Фордо. Тој додаде дека доколку ирански објекти бидат нападнати од територија на трети држави, „слични постројки во тие држави“ би можеле да станат цел на „пропорционален одговор“, што Техеран го претставува како право на самоодбрана.

Дополнително, во контекст на Договорот за неширење на нуклеарно оружје (НПТ), иранската страна порача дека формално останува посветена на договорот, но призна дека во земјата растат гласови кои го доведуваат во прашање продолжувањето на обврските, вклучително и идеи во парламентот за можност за повлекување.