Венецуелскиот претседател Николас Мадуро е тргнат од власт, објави американскиот претседател Доналд Трамп, но засега останува целосно нејасно што ќе се случува понатаму во земјата и како ќе изгледа Венецуела по падот на режимот, анализира Би-Би-Си.
Станува збор за најдиректната американска интервенција во Латинска Америка од 1989 година, кога САД ја нападнаа Панама и го соборија тогашниот воен лидер Мануел Нориега. Во Вашингтон, ваквиот развој на настаните многумина го доживуваат како голема победа, особено тврдото крило во администрацијата на Трамп, чии поединечни функционери со години отворено се залагаа за промена на режимот во Каракас.
Соединетите Држави подолг период го обвинуваа Мадуро дека предводи криминална нарко-организација, обвинувања што венецуелскиот лидер постојано ги негираше. Воедно, Вашингтон не го признаваше како легитимен претседател по изборите во 2024 година, кои меѓународните набљудувачи и опозицијата ги оценија како нерегуларни и неправедни.
Од друга страна, властите во Каракас со години ги обвинуваат САД дека нивната вистинска цел е преземање контрола врз венецуелските нафтени резерви, кои се сметаат за најголеми во светот.
Кој ќе ја преземе власта?
Клучната непознаница, според аналитичарите, не е ставот на Вашингтон, туку што ќе се случува внатре во самата Венецуела доколку Мадуро навистина е отстранет од власта. Поддржувачите на американската интервенција тврдат дека тоа би можело да го отвори патот за преземање на власта од опозицијата, предводена од добитничката на Нобеловата награда за мир Марија Корина Мачадо или од опозицискиот кандидат на изборите во 2024 година, Едмундо Гонзалес.
Сепак, бројни аналитичари предупредуваат дека таков развој на настаните нема да биде ниту брз, ниту едноставен. Венецуелската војска и паравоените структури досега му останаа лојални на Мадуро, а дури и дел од неговите критичари стравуваа дека директна американска воена интервенција би можела дополнително да ја дестабилизира земјата.
Можни сценарија
Информациите за апсење или отстранување на Мадуро би можеле да предизвикаат немир и кај неговите најблиски сојузници, кои би се обиделе да ги зачуваат своите позиции во хаотичниот транзициски период.
Според анализите, можни се три сценарија:
– Војската и државниот апарат на Мадуро ја задржуваат контролата, што би довело до масовни протести;
– Опозицијата ја презема власта со поддршка од САД, при што структурите на поранешниот режим се распаѓаат;
– Борба за власт меѓу приврзаниците на Мадуро и опозицијата, проследена со долготрајни немири, насилство и можна дополнителна интервенција на САД.
По падот на Мадуро, Венецуела влегува во најнеизвесниот период во последните неколку децении, со отворени прашања за трансферот на власта, безбедноста, улогата на војската и долгорочните последици од американската интервенција врз целиот регион.
