Министерството за дигитална трансформација без попис на дел од имотот, 43 проценти од работните места непополнети

Државниот завод за ревизија не можел да потврди дали финансиските извештаи на Министерството за дигитална трансформација за 2024 година ја прикажуваат вистинската состојба со државниот имот и средствата. Нецелосни пописи, објекти вредни над 140 милиони денари за кои не е доставена документација што покажува на кои недвижности се однесуваат, набавки без спроведена постапка за јавна набавка и недостиг од внатрешна ревизија се дел од наодите во конечниот ревизорски извештај.

Ревизорите извршиле контрола на две сметки на Министерството – сметката на основниот буџет и сметката за донации. За основниот буџет се воздржале од изразување мислење за финансиските извештаи поради недостиг од доволни и соодветни ревизорски докази, додека за усогласеноста со законите и прописите дале мислење со резерва. За сметката за донации, пак, било изразено мислење без резерва и за финансиските извештаи и за законската усогласеност.

Еден од најсериозните проблеми се однесува на државниот имот. Во материјалната евиденција на градежните објекти е заведена ставка со вредност од 140,05 милиони денари, што претставува 92,29 проценти од прикажаната сегашна вредност на градежните објекти. За оваа ставка одговорните лица не доставиле документација од која може да се утврди за кои конкретни објекти станува збор.

Ревизијата покажала дека вонредниот попис, спроведен по реорганизацијата на поранешното Министерство за информатичко општество и администрација, бил нецелосен. Не биле попишани дел од нематеријалните средства и мобилните телефони, а за дел од опремата недостигале инвентарни броеви. Пописните листи содржеле количини, но не и вредности, а извештајот не бил потпишан од сите членови на комисијата.

Во пописните листи биле наведени 19 градежни објекти, од кои шест биле евидентирани со проценета вредност, додека 13 биле внесени во вонбилансната евиденција со вредност од само еден денар по објект.

Проблемите продолжиле и при редовниот годишен попис. Не бил извршен попис на недвижниот имот, нематеријалните средства и возилата, ниту била усогласена сметководствената евиденција со фактичката состојба.

— реклама —

По поделбата на поранешното министерство на Министерство за дигитална трансформација и Министерство за јавна администрација, не бил спроведен ниту делбен биланс за распределба на имотот, опремата и другите средства. Поради тоа, во билансот на Министерството за дигитална трансформација останале евидентирани сите основни средства на поранешното министерство, заедно со новонабавените средства.

Вкупната прикажана вредност на постојаните средства на крајот на 2024 година изнесувала 260,13 милиони денари, но ревизорите не можеле да ја потврдат реалноста на овие податоци.

Ревизорите утврдиле и дека за деловни простории во Охрид, Куманово, Битола, Тетово и Скопје не им бил презентиран доказ дека биле преземени активности за впишување на правото на користење во Катастарот.

Од друга страна, деловен простор од 908,48 квадратни метри на улицата „Филип Втори Македонски“ во Скопје бил доделен на Министерството, но не била извршена процена на неговата вредност за да биде внесен во деловните книги.

Не била евидентирана ниту промената со која на поранешното министерство му престанало правото на користење на деловен простор во зградата на поранешна „Нова Македонија“, на булеварот „Кирил и Методиј“.

Во финансиската евиденција биле утврдени и неправилно класифицирани нематеријални средства во износ од 4,37 милиони денари. Како нематеријални средства биле заведени компјутерски хардвер вреден 1,83 милиони денари и извршени ИТ-услуги од 2,54 милиони денари.

— реклама —

Сериозни забелешки има и за јавните набавки. Според ревизијата, во текот на 2024 година биле исплатени 2,73 милиони денари за стоки и услуги без спроведена постапка за јавна набавка, што ревизорите го оцениле како неусогласеност со Законот за јавните набавки.

При контролата на документацијата било утврдено дека во досиејата на три постапки немало документи со кои би се потврдило обезбедување гаранции на понудите, додека во шест постапки недостигале докази за гаранции за квалитетно извршување на договорите.

Ревизорите предупредуваат дека ваквите пропусти ја намалуваат можноста за потврдување на законитоста на евалуацијата и доделувањето договори, како и транспарентноста и конкуренцијата при јавните набавки.

Во Министерството не функционирала соодветно ниту внатрешната ревизија. Одделението не било кадровски екипирано и во текот на 2024 година не биле спроведени внатрешни ревизии. Ревизорите констатирале и дека имотот на Министерството не бил осигуран, а обврските кон добавувачите не се евидентирале во периодот кога настанувале.

Во извештајот се посочува дека 43 проценти од систематизираните работни места не биле пополнети до моментот на ревизорското известување. Четири од десет сектори немале пополнети раководни позиции, додека во шест одделенија немало ниту еден вработен.

Од вкупните расходи на Министерството во 2024 година, кои изнесувале 1,95 милијарди денари, дури 83 проценти се однесувале на трансфери за финансирање на радиодифузната дејност. Ревизорите објаснуваат дека овие средства минуваат преку буџетот на Министерството, но не ја прикажуваат реалната големина на неговите непосредни оперативни расходи.

— реклама —

Извештајот открива и дека поради недоволно одобрени средства за радиодифузната дејност за 2023 година, Македонската радио-телевизија и Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги покренале судски постапки.

МРТ побарувала 470,04 милиони денари, но со вонсудска спогодба било договорено да ѝ се исплатат 235,02 милиони денари во период од четири години. Првата рата од 80 милиони денари била исплатена во декември 2024 година.

Со Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги била склучена спогодба за исплата на 3,74 милиони денари, наместо првично побараните 4,81 милиони денари. Долгот бил целосно подмирен во декември 2024 година, кога бил исплатен и заостанат долг од 5,43 милиони денари кон ЈП „Македонска радиодифузија“.

Во делот на дигитализацијата, ревизијата покажува дека на платформата за интероперабилност биле приклучени 80 институции и компании, но активно ја користеле само 37. Во 2025 година преку платформата биле реализирани 16 милиони трансакции, со користење 420 веб-сервиси.

Системот за електронско управување со документи го користеле 17 државни институции, додека пристап до Централниот регистар на население бил дозволен на 19 правни субјекти.

За надградба на системот за интероперабилност во 2024 година биле исплатени 16,54 милиони денари, а за облак-платформата за хостирање на државните информациски системи 19,64 милиони денари.

Ревизорите наведуваат и дека во 2026 година бил склучен тригодишен договор за изнајмување интегрирана облак-платформа, вреден 123,9 милиони денари со ДДВ, како и договор за одржување на платформата за интероперабилност од 9,44 милиони денари со ДДВ.

Посебната ревизија на сметката за донации се однесува на проектот „Центар за побезбеден интернет“, финансиран преку европската програма „Дигитална Европа“. За 2024 година на оваа сметка биле евидентирани приходи од 25,25 милиони денари, расходи од 21,80 милиони денари и вишок на приходи од 3,45 милиони денари. За оваа сметка ревизорите не утврдиле материјални неправилности што би влијаеле на нивното позитивно мислење.

Во конечниот извештај е наведено дека министерот за дигитална трансформација доставил забелешка на нацрт-извештајот за основниот буџет, која била разгледана и делумно прифатена поради дополнително доставени докази.

Државниот завод за ревизија препорачува целосен попис и усогласување на имотот, процена и правилно евидентирање на недвижностите, спроведување на делбениот биланс, зајакнување на внатрешната ревизија и доследно почитување на правилата за јавни набавки.

Ревизорските наоди се однесуваат на финансиското работење за 2024 година, кога Министерството за дигитална трансформација било формирано со реорганизацијата на поранешното Министерство за информатичко општество и администрација. Ревизорскиот извештај како одговорни за финансиските извештаи ги наведува поранешните министри Азир Алиу и Наим Бајрами, како и Стефан Андоновски, кој ја презел функцијата на 23 јуни 2024 година.

Воздржувањето од изразување ревизорско мислење не значи автоматски утврдена злоупотреба на средствата, туку дека ревизорите немале доволно веродостојни докази за да ја потврдат финансиската состојба прикажана во основниот буџет.