Украина в недела ќе ја одбележи 40-годишнината од најголемата цивилна нуклеарна катастрофа во историјата – несреќата во Чернобил, во момент кога самата електрана повторно е во фокусот на ризици поради војната, што отвора стравувања од ново ослободување на радиоактивни материи.
Катастрофата засекогаш ја промени перцепцијата за нуклеарната енергија и поттикна силни антинуклеарни движења низ Европа.
Денес, Чернобил повторно е симбол на ризик. Руските сили ја окупираа електраната на почетокот на инвазијата во 2022 година, што предизвика глобална загриженост дека воени активности би можеле да доведат до нова нуклеарна несреќа. Иако се повлекоа по еден месец, заканата останува.
Оштетениот реактор е покриен со таканаречен „саркофаг“ и дополнителен заштитен метален објект поставен во периодот 2016–2017 година. Но, тој бил оштетен во 2025 година по удар од дрон, а според „Гринпис“, не е целосно обновен, што го зголемува ризикот од истекување на радијација.
Областа околу електраната останува зона на исклучување со радиус од 30 километри, каде животот е невозможен. Илјадници квадратни километри се трајно контаминирани, а според проценките, регионот нема да биде безбеден за живеење во следните 24.000 години.
Градот Припјат, некогаш дом на 48.000 жители, денес е напуштен и претставува морничав потсетник на катастрофата – распаднати згради, напуштени училници и заборавен забавен парк, замрзнат во времето.
