ЧЕРНОБИЛ

(Видео) Сведоци првпат пред камера по 40 години: Излегува нова серија за катастрофата во Чернобил

По повод 40-годишнината од Чернобилската катастрофа, „National Geographic“ носи документарна серија во четири дела „Чернобил: Внатре во катастрофата“, која од 20 до 26 април преку нови детали и сведоштва прикажува една од најследените трагедии во историјата.Ова не е само уште една сува приказна за електраната. Серијата ве фрла директно во хаосот од 1986 година, ве води низ мрачните, параноични ходници на КГБ кој ја прикрива несреќата, па сè до денешната војна во современа Украина, покажувајќи како застрашувачката радиоактивна зона повторно се претворила во активно бојно поле.Во продукција на National Geographic, серијата не нуди само ретроспективен поглед на технолошки и еколошки колапс, туку го става и во контекст на современите геополитички тензии, особено војната во Украина.Катастрофата во Чернобил, која во атмосферата ослободи 400 пати поголема количина смртоносна радијација од атомската бомба фрлена на Хирошима, долго била предмет на бројни научни анализи, телевизиски драматизации и документарни записи, а оваа серија има поинаков пристап.Низ четири епизоди, серијата многу конкретно и концизно ги деконструира митологијата и дезинформациите што со децении го опкружуваат Чернобил, обработувајќи сè — од советското државно прикривање до трагичните и апсурдни последици што и денес се чувствуваат на истото тло.Гледачите добиваат јасен увид во механизмите на КГБ-апаратот, но и во психолошките лузни на преживеаните оператори, граѓани и ликвидатори, од кои некои дури сега, точно четириесет години подоцна, првпат застануваат пред камера и зборуваат за преживеаниот ужас.Најшокантниот дел од документарецот воопшто не е од 1986 година, туку од сегашноста. Серијата преку последните две епизоди ја прикажува руската војска која за време на инвазијата врз Украина (2022) копа ровови во високо радиоактивното тло на Црвената шума. Историјата се повторува на најбизарен и најсмртоносен можен начин.Лондонското Peepshow Studio ѝ дава на серијата застрашувачки монохроматски визуелен идентитет. Преку анимации на прашина визуелно се пренесува чувството на тешка, постојана закана. Се чувствува клаустрофобијата на напуштениот свет.Она што оваа серија ја прави задолжителна, се вистинските луѓе кои првпат по 40 години застануваат пред камера. Нема непотребна драматизација, само сурова вистина.Хемичарот Сергеј Бељаков споделува сеќавање кое звучи како од хорор филм. Месеци по експлозијата влегол во електраната и видел ходник целосно жолт. Наскоро сфатил дека тоа не е бојата на ѕидовите, туку стотици илјади мртви жолти пеперутки што го покриле секој милиметар од просторот.Во документарната серија гледаме потресни сведоштва за деца на кои во училиштата, во целосна тишина и без објаснување, им биле делени таблети јод, и слушаме рудари кои го жртвувале своето здравје верувајќи дека „ја спасуваат татковината“.Ова е тешка, мрачна и неверојатно важна приказна. Серијата со причина се прикажува со строго предупредување дека содржи вознемирувачки материјал. Режисерот не ве штеди, но и не ве затрупува со суви историски податоци.

Магазин | пред 8 часа

Чернобил остана без надворешно напојување поради затемнувањата во Украина

Нуклеарната централа во Чернобил привремено остана без надворешно напојување со електрична енергија, во услови кога низ Украина продолжуваат затемнувањата како последица на оштетувањата на енергетската мрежа. Засега не е познато што точно го предизвикало краткотрајниот прекин на струјата во објектот.Инцидентот се случува во период кога Русија со месеци изведува напади врз украинската енергетска инфраструктура, особено во текот на зимата, додека војната се приближува кон својата четврта годишнина во февруари. Овие напади значително го оптоварија електроенергетскиот систем и доведоа до чести прекини во снабдувањето со струја низ земјата.Во меѓувреме, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека рускиот претседател Владимир Путин се согласил овој викенд да не се напаѓа украинската енергетска инфраструктура, во момент кога Украина се соочува со исклучително тешки зимски услови. Кремљ соопшти дека станува збор за краток и ограничен прекин на нападите, кој ќе заврши во недела, додека Украина потврди дека за возврат нема да ја напаѓа руската енергетска мрежа.За недела се најавени и трилатерални мировни разговори меѓу Киев, Москва и Вашингтон, но нивната реализација сè уште е неизвесна. Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека разговорите можеби нема да се одржат според планираното, поради зголемените тензии меѓу Соединетите Американски Држави и Иран.„Од наша гледна точка, нешто се случува во односите меѓу САД и Иран и тие случувања би можеле да влијаат врз тајмингот“, изјави Зеленски, оставајќи отворено прашањето дали дипломатските напори ќе продолжат без одложување.

Свет | пред 2 месеци

Нападот со дрон го нарушил нуклеарниот штит на Чернобил, повеќе не штити од радиоактивно истекување

Заштитната конструкција на напуштената нуклеарна електрана во Чернобил веќе не може целосно да ја извршува својата безбедносна функција поради штетите нанесени во напад со дрон во февруари годинава, соопшти Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ). Инспекцијата што агенцијата ја спроведе минатата недела утврдила дека ударот предизвикал сериозно пропаѓање на делови од конструкцијата, со што е нарушена нејзината способност да го задржува радиоактивниот материјал. Иако носивите елементи и контролниот систем не се трајно оштетени, МААЕ предупредува дека проблемот бара итна и целосна реконструкција.Од агенцијата информираа дека веќе се направени привремени поправки на покривот, но тие не се доволни за долгорочна нуклеарна безбедност. Директорот на МААЕ, Рафаел Гроси, истакна дека мора да се спречи понатамошно пропаѓање на обвивката и да се модернизираат системите за следење, особено оние за влага и корозија. Нападот на 14 февруари го пробил надворешниот слој на конструкцијата и предизвикал пожар. Украина тогаш ја обвини Русија за нападот, додека Москва го демантираше тоа.Заштитната структура беше изградена во 2019 година над реакторот број четири – местото на најголемата нуклеарна катастрофа во 1986 година – со цел да се спречи дополнително истекување радијација. По нападот, нивото на радијација останало стабилно и во нормални граници, без пријавени инциденти. МААЕ има постојан тим во Чернобил и најави дека ќе продолжи да ги поддржува украинските институции во обновата на безбедносните системи. Паралелно со ова, агенцијата спроведе увид и во штетите врз електричните трафостаници низ Украина, оценувајќи дека инфраструктурата останува под сериозен ризик.

Свет | пред 4 месеци

(Видео) Русите ја погодија нуклеарната централа „Чернобил“ - оштетена заштитата од радијација

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави  дека „руски беспилотно летало вооружено со боева глава“ го погодил заштитниот саркофаг над деактивираниот реактор во нуклеарната централа во Чернобил.Тој додаде дека е оштетена бетонската безбедносна конструкција што го покрива четвртиот реактор, а пожарот е изгаснат. Нивото на радијација не е зголемено и постојано се следи.„Според првичните проценки, штетата на прифатилиштето е значителна“, рече Зеленски.Од страна на Русија, засега нема официјален коментар за инцидентот.Чернобил е местото на најголемата цивилна нуклеарна катастрофа во светот, кога еден од четирите реактори експлодираше во 1986 година. Тој реактор сега е покриен со заштитно засолниште, познато како саркофаг, за да се спречи ширењето на преостанатото зрачење.

Свет | пред 1 година