Љупчо Коцевски ја заврши функцијата државен јавен обвинител без проштална средба, без забава и без формално појавување на работа. За разлика од неговото доаѓање на функцијата, кое беше одбележано со организиран настан и кетеринг, заминувањето помина тивко, без храна и пијалоци за колегите.
Од Јавното обвинителство, на прашањето дали Коцевски организирал каква било проштална средба, кусо одговорија: „Не почастил“.
Според информации од Обвинителството, Коцевски денеска воопшто не се појавил на работното место. Само еден ден претходно, тој јавно изјави дека ќе си замине порано од работа, наведувајќи дека е преморен и дека со денови останувал до доцна во својот кабинет. Дали просторијата ја испразнил и формално ја предал функцијата – засега нема официјална потврда.
Неговото заминување дојде ненадејно. Вчера, пред Собранието формално да ја започне постапката за негово разрешување, Коцевски поднесе оставка, со што, практично, ги претекна пратениците и ја затвори процедурата.
За разлика од ваквиот крај, почетокот на мандатот на Коцевски беше одбележан со свечен прием во куполата на Јавното обвинителство. Тој тогаш организираше забава за добредојде, на која беа поканети обвинители, претставници на стручната јавност, невладини организации и државни институции.
Како што тогаш информираше Обвинителството, за кетеринг биле потрошени околу 80.000 денари. Дел од сумата бил платен од буџетот на Обвинителството, а дел лично од Коцевски. Според доставената документација, од јавни средства биле платени 39.102 денари, додека преостанатите 40.698 денари, како и трошоците за пијалаци, ги подмирил лично Коцевски.
На настанот присуствувале над 100 гости, меѓу кои и поранешни и пензионирани обвинители, како и неговиот претходник Љубомир Јовески. Меѓу поканетите била и Вилма Русковска, иако таа претходно беше разрешена поради дисциплински повреди, во постапка со која претседаваше токму Коцевски.
Од Обвинителството тогаш изјавија дека не располагаат со официјална листа на гости и дека станувало збор за „неформална средба“.
Две години подоцна, истиот обвинител заминува, без настан и без симболичен гест кон институцијата што ја водеше. Од забава за добредојде со над сто гости, до заминување без проштална честенка – мандатот на Љупчо Коцевски заврши тивко, но со силен јавен одек.
“Заминува обвинител кој броеше обвиненија, а не резултати”, жестока критика за Коцевски
Адвокатот Владимир Туфегџиќ со остра критика реагираше на оставката и јавното обраќање на државниот јавен обвинител Љупчо Коцевски, оценувајќи дека тој си заминува од функцијата „тивко, празно, анемично и без поента“, исто како што, според него, и бил избран.Туфегџиќ наведува дека Коцевски во своето заминување се повикал на политички „линч“, иако, како што потенцира, бил избран зад затворени врати, без вистинска конкуренција, транспарентна и отворена постапка. Според него, доволно говори и фактот што новинарите на прес-конференцијата останале без инспирација за прашања.Адвокатот дополнително критикува дека во обид да се прикаже како доследен заштитник на законитоста, обвинителот самиот ги набројувал своите „успеси“, јавно споменувајќи лица против кои се водат постапки, со што, според Туфегџиќ, директно ја прекршил презумцијата на невиност.„Уште еден државен обвинител кој не спомнува политика кога го бираат, тогаш е најстручен и најпрофесионален, а кога го разрешуваат – тоа е политички линч. Историскиот успех се мери со број на обвиненија, како на лента, небаре обвинителството е фабрика за производство на обвиненија, а за нивниот епилог – ниту збор“, оценува Туфегџиќ.Тој додава дека за неуспесите редовно се обвинува судот, додека обвинителството, и покрај, како што вели, климави и празни обвиненија, останува без одговорност.Како пример за, според него, спорни потези, Туфегџиќ го наведува и формирањето тим од 15 обвинители за предметот „Пулс“ во Кочани, со образложение дека тоа било за да нема одлагање на судењата, споредба која ја оцени како апсурдна, наведувајќи дека дури и Нирнбершкиот процес имал четворица обвинители.Туфегџиќ смета дека новиот државен јавен обвинител треба сериозно да ја преиспита законитоста на дел од обвиненијата кои денеска се претставуваат како успех.„Време е да добиеме државен јавен обвинител со авторитет, избран во транспарентна постапка, кој ќе остави обвинителство со ред, јасни и унифицирани правни стандарди и еднаков пристап кон сите предмети и сите странки“, порачува Туфегџиќ.
Македонија | пред 3 седмици
Коцевски заминува со обвинувања за политички притисок врз обвинителството: Се удира врз правната држава
Љупчо Коцевски соопшти дека поднел неотповиклива оставка од функцијата државен јавен обвинител, оценувајќи дека целата постапка за негово разрешување била политичка одлука и директен удар врз принципите на правната држава и поделбата на власта. Тој истакна дека од функцијата заминува со „гордо крената глава“, но и со сериозна разочараност поради, како што наведе, очигледното непочитување на законските процедури и институционалната самостојност на обвинителството.Коцевски посочи дека поканата за седницата на Собранието на која требало да се расправа за негово разрешување ја добил дури еден час пред нејзиниот почеток, без претходно да му биде доставен предлогот за разрешување и без можност да се подготви и произнесе. Според него, тоа покажува дека расправата била планирана како формалност, а не како суштинска и законска постапка, при што предлогот за разрешување, како што наведе, содржел само неколку реда без факти, аргументи и образложенија.Тој потенцира дека Законот е јасен и дека државниот јавен обвинител може да биде разрешен само доколку е утврдена тешка дисциплинска повреда, што во неговиот случај никогаш не било сторено. Потсети дека Советот на јавните обвинители дал негативно мислење по предлогот на Владата, што, според него, дополнително ја прави постапката правно неиздржана.Говорејќи за суштината, Коцевски истакна дека обвинителството работело во услови на сериозен недостиг од кадар, ресурси и техничка поддршка, но и покрај тоа, резултатите биле видливи и мерливи. Тој наведе дека ефикасноста во 2024 година е зголемена во однос на претходната година, а дека истиот тренд се очекува и за 2025 година. Потсети и на бројни предмети од висок јавен интерес, вклучително и случаи на поткуп, влијанија во правосудството, организиран криминал, даночни малверзации и злоупотреби на европски фондови.Коцевски посебно ја истакна истрагата за пожарот во дискотеката „Пулс“, која, како што рече, била завршена за рекордно краток рок, нагласувајќи дека сето тоа се случувало без соодветна поддршка од извршната власт. Тој оцени дека најсериозната критика во извештаите на Европската комисија – политичките притисоци врз правосудството – токму со оваа постапка добива своја потврда.Како една од клучните причини за притисоците, Коцевски го наведе процесот на „прочистување“ во обвинителството, потсетувајќи дека бил првиот државен јавен обвинител кој спровел контроли во вишите обвинителства и во Обвинителството за гонење организиран криминал и корупција, по што иницирал дисциплински постапки за утврдени пропусти и нанесени милионски штети.Во своето последно обраќање од функцијата, тој им се заблагодари на јавните обвинители и вработените за, како што рече, нивната пожртвувана работа под силни притисоци и неоправдани јавни напади, нагласувајќи дека обвинителството мора да остане институција што му служи на законот, а не на политиката.На граѓаните им порача да ја чуваат и бранат самостојноста на обвинителството, оценувајќи дека институциите се поголеми од поединците и дека правдата мора да биде поголема од политиката, без разлика на тоа кој ја извршува функцијата.
Македонија | пред 3 седмици
Кој ќе се фати во костец со „жешкиот костен”, за позицијата која обвинителот Прчевски ја нарече дека е за „будала“
Љупчо Коцевски заминува во историјата како државен обвинител со најкраток мандат по осамостојувањето на Македонија – неполни две години на функцијата, и покрај повеќекратните јавни уверувања дека оставка нема да поднесе.Со неговото заминување, повторно се отвора едно од најчувствителните прашања во правосудниот систем – како се избира нов државен обвинител и кој ќе се нафати да го преземе „жешкиот костен“. Функцијата е клучна за функционирањето на правната држава, но и исклучително изложена на политички притисоци. Не случајно, еден од поранешните обвинители, Прчевски, кој поднесе оставка во знак на револт, јавно изјави: „Јас ќе бидам последниот будала кој се нафатил на оваа функција“.Иако позицијата формално е престижна, јавни аспирации засега нема, а во правните и политичките кругови кружат само шпекулации околу можните наследници на Коцевски.Измените на Законот за јавно обвинителство од 2020 година имаа за цел да ја зајакнат независноста на државниот обвинител и да спречат негово разрешување со секоја промена на власта. Сепак, практиката покажа дека законските одредби не се доволно прецизни. И изборот и разрешувањето се вршат со исто мнозинство – 61 пратеник, што, според дел од правната фела, остава простор за политичко влијание.Поради тоа, сè погласни се размислувањата дека е потребно воведување построги и поконкретни критериуми за разрешување, со цел вистинска заштита на независноста на функцијата.Процедурата за избор на наследник на Коцевски започнува уште денес. Собранието треба да распише јавен оглас за именување државен јавен обвинител, кој се објавува во „Службен весник“ и во најмалку два дневни весника, од кои еден мора да биде на јазик што го зборуваат најмалку 20 отсто од граѓаните.Заинтересираните кандидати имаат рок од 15 дена од денот на објавувањето на огласот да поднесат пријава.По истекот на рокот, Владата бара мислење од Советот на јавни обвинители за сите пријавени кандидати. Советот е должен во рок од 15 дена да достави писмено образложено позитивно или негативно мислење.Од кандидатите кои ги исполнуваат законските услови и добиле позитивно мислење, Владата избира еден и го предлага до Собранието. Изборот, исто како и разрешувањето, се врши со 61 глас „за“, а кон предлогот задолжително се доставува и мислењето на Советот.Доколку Советот не достави мислење во предвидениот рок, истиот може да се продолжи за уште 15 дена. Ако и тогаш нема мислење, се смета дека тоа е позитивно.Процесот може да се искомплицира доколку Советот на јавни обвинители не даде позитивно мислење за ниту еден кандидат. Во таков случај, Владата нема основ да предложи кандидат, па ќе му предложи на Собранието да распише нов јавен оглас.Законот прецизира дека за државен обвинител може да биде избрано лице со најмалку 10 години непрекинат работен стаж како јавен обвинител или судија од областа на кривичното право. Мандатот трае шест години, со можност за повторен избор, без оглед на возраста.Доколку изборот се одолговлечи, Советот на јавните обвинители именува вршител на должност од редот на обвинителите во ЈОРМ, кој ќе ја извршува функцијата до изборот на нов државен обвинител.Изборот на нов државен обвинител е еден од најважните процеси за функционирањето на правната држава, со директно влијание врз борбата против криминалот и корупцијата. Но, во услови кога „хартијата трпи сè“, вистинскиот тест допрва следува – дали овојпат клучни ќе бидат професионалноста, интегритетот и квалитетот на кандидатот, или повторно политичката математика.
Македонија | пред 3 седмици
