ИРАН

Интернетот во Иран исклучен повеќе од 120 часа, граѓаните се во опасност

Иранската теократска власт редовно го прекинува интернетот за време на протести или конфликти, а тоа го направи и по американско-израелската офанзива на 28 февруари. За време на прекините, врската е само околу еден процент од нормалната, што го прави невозможен пристапот до информации, навигација и комуникација.Иранците во странство се загрижени за своите блиски, а многумина користат VPN, Psiphon или Starlink за да ја заобиколат блокадата. Корисниците на таканаречените „бели SIM-картички“, блиски на режимот, имаат неограничен пристап до интернет и преку тоа шират владина пропаганда.Исклучувањето на интернетот ги става цивилите во ризик, бидејќи не можат да добијат предупредувања за воздушни напади и се отежнува организирањето на протести и преносот на информации за светот.

Свет | пред 3 дена

Иран обвинува: Претседателот со ФИФА-наградата за мир нападна фудбалски стадион

Иранското Министерство за надворешни работи објави фотографии од спортскиот комплекс „Азади“ во Техеран, за кој тврди дека бил погоден во нападите што се во тек против Иран.Портпаролот на министерството, Есмаил Багеи, на социјалните мрежи напиша дека станува збор за фудбалскиот стадион во Техеран и ја обвини Америка за нападот.„Ова е спортскиот комплекс ‘Азади’ во Техеран, фудбалски стадион кој го нападна истата онаа Америка чиј претседател ја доби ФИФА-наградата за мир“, напиша Багеи.Тој во објавата упати прашање и до меѓународните спортски организации. „Дали ФИФА или Меѓународниот олимписки комитет имаат некаков коментар?“, напиша Багеи.Американскиот претседател Доналд Трамп во декември ја доби нововоспоставената ФИФА-награда за мир.Стадионот „Азади“ е еден од најголемите во Азија и претставува дом на иранската фудбалска репрезентација во земја во која фудбалот е исклучително популарен. На овој стадион минатата година беше одигран натпревар на кој Иран обезбеди пласман на Светското првенство што ќе се одржи во Северна Америка.„Азади“ има и силна симболика во иранското општество. Со децении жените во Иран се бореа за пристап до стадионите, што властите го дозволуваа со голема неволност.Токму на „Азади“ во 2019 година беше уапсена младата жена Сахар Ходајари, која се обидела маскирана да влезе на натпревар. Таа подоцна стана позната како „Сината девојка“, според бојата на дресот на клубот за кој навивала, откако се самозапали по изрекувањето затворска казна. Нејзината смрт предизвика протести во Иран.Историјата на стадионот „Азади“ датира од периодот пред Исламската револуција во 1979 година, со која беше соборен иранскиот шах и воспоставена Исламската Република.Во 1974 година на стадионот настапи американскиот пејач Френк Синатра, кој пред десетици илјади луѓе ги изведе своите најпознати песни, во време кога Иран беше значително помалку изолиран од светот.

Свет | пред 3 дена

Иран најавува жестоки казни за оние што објавуваат снимки од погодени локации

Иранското Министерство за информирање предупреди дека ќе постапува „строго“ против сите кои објавуваат фотографии или видео-снимки од локации погодени од американските и израелските напади. Во соопштението се наведува дека лицата кои ги споделуваат материјалите со „терористички мрежи, виртуелни страници и непријателски медиуми“ се сметаат за „платеници“ кои дејствуваат во корист на Израел.Министерството соопшти дека ќе ги следи активностите на овие „израелски војници“ и ќе ги гонат кривично, повикувајќи ги граѓаните да пријавуваат секоја сомнителна активност.Конфликтот во Иран влегува во осмиот ден, а неизвесноста за крајот на непријателствата расте. Американскиот претседател Доналд Трамп побара „безусловна предавање“ од Техеран, додека Израел продолжува со воздушните напади врз Либан и Иран.

Свет | пред 3 дена

Иранскиот амбасадор во Велика Британија: Ќе се браниме ако продолжат американските и израелските напади

Иран ќе продолжи да се брани доколку продолжат нападите од страна на САД и Израел, изјави иранскиот амбасадор во Велика Британија, Сејед Али Мусави, во интервју за Би-Би-Си.Тој нагласи дека Техеран покажува подготвеност да не ги напаѓа соседните држави, но предупреди дека ситуацијата зависи од активностите на американските и израелските сили.„Доколку агресијата од американската и израелската страна продолжи, нема сомнеж дека ќе продолжиме да се браниме“, изјави Мусави.Тој посочи дека Иран не сака да ги напаѓа соседните земји, но доколку од нивна територија се користат воени бази за напади врз Иран, тие објекти ќе се сметаат за легитимни цели.Изјавата доаѓа во момент на силна ескалација на конфликтот на Блискиот Исток, откако иранскиот претседател претходно се извини за нападите врз соседните држави и најави дека Иран е подготвен да ги запре, доколку не продолжат нападите врз неговата територија.

Свет | пред 3 дена

Трамп: Иран е жестоко нападнат, од „насилник“ стана губитник во регионот

Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека Иран е жестоко погоден од американските и израелските напади, оценувајќи дека Техеран бил принуден да попушти под притисокот од воените операции.Во објава на својата социјална мрежа „Трут соушл“, Трамп напиша дека Иран им се извинил на соседните држави на Блискиот Исток и ветил дека повеќе нема да ги напаѓа.„Ова ветување е дадено само поради непрекинатите американски и израелски напади“, напиша Трамп.Тој тврди дека Иран претходно се обидувал да ја преземе контролата врз регионот, но дека сега, како што наведува, за првпат во својата историја е поразен од соседните држави.Во својата објава Трамп користеше остра реторика, нарекувајќи го Иран поранешен „насилник на Блискиот Исток“, кој, според него, сега станал „губитник во регионот“.Американскиот претседател истовремено најави и можност за нови напади, наведувајќи дека се разгледува таргетирање на дополнителни цели кои досега не биле на списокот за напади.Изјавата доаѓа откако иранскиот претседател Масуд Пезешкијан претходно соопшти дека привременото иранско раководство одлучило да ги прекине нападите врз соседните држави, освен ако нападите врз Иран не потекнуваат од нивна територија.Во меѓувреме, Иранската револуционерна гарда предупреди дека американските и израелските воени бази и интереси во регионот ќе бидат сметани за главни цели доколку нападите врз Иран продолжат.

Свет | пред 3 дена

Масовен напад врз ОАЕ: Воздушната одбрана пресретна десетици ракети и дронови

Обединетите Арапски Емирати соопштија дека нивната противвоздушна одбрана денес пресретнала 15 балистички ракети и 119 беспилотни летала, односно дронови.Според соопштението на Министерството за одбрана на ОАЕ, системите за воздушна одбрана регистрирале вкупно 16 балистички ракети, од кои 15 биле пресретнати, додека една паднала во морето.Истовремено биле детектирани 121 беспилотно летало, од кои 119 биле пресретнати, додека две паднале на територијата на Обединетите Арапски Емирати.Балистичките ракети се далекуметни оружја придвижувани со ракетен погон и нивното производство може да чини милиони долари. Од друга страна, беспилотните летала се побавни летала со пропелерски мотор кои летаат на пониска височина и можат да се произведуваат по значително пониска цена.Властите во ОАЕ соопштија дека во текот на неделата, од почетокот на конфликтот, во нападите со дронови загинале три лица, додека 112 лица се здобиле со полесни повреди.

Свет | пред 3 дена

Трамп: Иран денес ќе биде „силно погоден“, се разгледуваат нови цели

Американскиот претседател Доналд Трамп најави нови силни напади врз Иран и можност за проширување на воените цели, објавувајќи порака на својата платформа „Трут соушл“.Трамп, очигледно осврнувајќи се на изјавите на иранскиот претседател, напиша дека Иран „се извинил и се предал на своите соседи на Блискиот Исток и ветил дека повеќе нема да пука кон нив“.Според него, таквото ветување било дадено „само поради немилосрдните напади на САД и Израел“.Во исто време, според извештаите, нападите во регионот не се целосно запрени. Претходно беше објавено дека дрон експлодирал во близина на Меѓународниот аеродром во Дубаи, додека Катар соопшти дека пресретнал ракета.Во продолжение на објавата, Трамп порача дека Иран „денес ќе биде погоден многу силно“.Тој додаде дека американската војска разгледува и нови цели кои досега не биле дел од плановите за напади, предупредувајќи дека одредени области и групи на луѓе се „под сериозно разгледување за целосно уништување“.

Свет | пред 3 дена

(Видео) Снимка покажува можен удар на дрон кај аеродромот во Дубаи

Снимка споделена на социјалните мрежи утрово прикажува можен удар на дрон во периметарот на Меѓународниот аеродром во Дубаи, пишува „BBC“Видеото е снимено од индустриска зона јужно од аеродромот и прикажува експлозија во близина на една од терминалните згради. На снимката се слуша лице кое вели „уште еден дрон“, а пред ударот се слуша и звук налик на зуење, карактеристичен за моторите на беспилотни летала.Кратко пред експлозијата може да се забележи објект кој нагло се спушта кон земјата, но од снимката не може со сигурност да се утврди што точно е тој објект.Според визуелните ориентири, ударот се случил северно од железничка линија и во близина на објект на компанијата „Херц“, што укажува дека експлозијата се случила во близина на Конкурс А на аеродромот. На снимката се забележуваат и најмалку четири авиони паркирани на пистата покрај зградата.Засега не е јасно дали станува збор за пресретнат дрон или за директен напад.Претходно утрово авиокомпанијата „Емиратс“ објави дека привремено ги суспендира летовите до и од Дубаи, но подоцна ја избриша таа објава и соопшти дека воздушниот сообраќај е повторно воспоставен.

Свет | пред 3 дена

(Видео) Иран: Нема да напаѓаме соседни држави освен ако нападите доаѓаат од нивна територија

Иранскиот претседател Масуд Пезешкијан изјави дека соседните држави повеќе нема да бидат цел на ирански напади, освен во случај ако од нивна територија биде извршен напад врз Иран.Како што пренесуваат иранските медиуми, ваквата одлука ја одобрил привремениот совет за раководење на државата.Пезешкијан во своите изјави се извинил и до соседните земји за нападите што се случија во изминатите денови, нагласувајќи дека Техеран не сака дополнителна ескалација во регионот.Според него, Иран ќе реагира само доколку од некоја соседна држава биде започната воена акција против иранска територија.

Свет | пред 3 дена

Индија му дозволи на ирански воен брод да пристапи во пристаништето Кочи

Индија дозволи иранскиот воен брод „Лаван“ да пристапи во јужното пристаниште Кочи, откако Техеран испратил итно барање, пренесува агенцијата Ројтерс повикувајќи се на извор од индиската влада.Бродот пристигнал во средата, истиот ден кога американска подморница нападнала иранска морнаричка фрегата „Дена“, при што загинале најмалку 87 лица.Индискиот министер за надворешни работи Субраманијам Џаишанкар изјави дека „Лаван“ и уште два брода биле на пат кон Индија за да учествуваат на поморска смотра, но дека се нашле во средината на актуелните настани.„На ситуацијата ѝ пристапивме пред сè од хуманитарна перспектива, независно од правните прашања. Сметам дека постапивме правилно“, изјави Џаишанкар.

Свет | пред 3 дена

Кувајт и Саудиска Арабија разговарале за зајакнување на воената соработка

Министерот за одбрана на Кувајт, шеик Абдула Али Абдула Ал-Сабах, синоќа телефонски разговарал со својот саудиски колега, престолонаследникот Мохамед бин Салман.Според соопштението на Министерството за одбрана на Кувајт, разговорот бил фокусиран на соработката и координацијата во воените и одбранбените прашања.Двајцата соговорници размениле мислења за актуелната безбедносна состојба во регионот и за можностите за продлабочување на билатералната соработка во областа на одбраната.

Свет | пред 3 дена

Израел: Иран возврати со нови ракетни напади, активирани сирени низ земјата

Израелската армија соопшти дека Иран возвратил со ракетни напади по новиот бран израелски удари врз цели на иранска територија.Во текот на изминатите часови низ Израел биле активирани сирени за тревога, а граѓаните добиле известувања на мобилните телефони со инструкции веднаш да се засолнат и да останат во засолништа до понатамошно известување.Според израелските власти, биле регистрирани и проектили истрелани од Либан, каде што израелските сили претходно изведоа напади врз позиции на Хезболах.Израелската војска соопшти дека ракетите и проектилите биле пресретнати од противвоздушната одбрана и дека засега нема информации за жртви.

Свет | пред 3 дена

Војната во Иран ја подели европската крајна десница

Американско-израелскиот напад врз Иран, кој ја започна актуелната војна, предизвика поделби меѓу крајнодесничарските партии во Европа, кои се најдоа меѓу поддршката за Доналд Трамп и стравувањата на сопствените гласачи од последиците на конфликтот. Според анализа на Euronews, многу националистички партии се обидуваат да ги усогласат своите проамерикански и произраелски позиции со загриженоста дека војната може да донесе економски последици за европските граѓани, особено преку раст на цените на енергенсите.Во првите денови од конфликтот, унгарската владејачка партија Фидес остана претежно тивка. Премиерот на Унгарија, Виктор Орбан, кој претходно го пофали Трамп како „миротворец“, првично не ги осуди ниту ги поддржа нападите врз Иран. Подоцна изјави дека бомбардирањето не претставува нова војна, туку „конечно затворање на старо нерешено жариште“.Слични дилеми има и италијанската десничарска партија Лига, чиј лидер Матео Салвини претходно дури предложи Трамп да ја добие Нобеловата награда за мир. Претставници на партијата изјавија дека дипломатскиот пат треба да има предност, особено поради чувствителната дебата во Италија околу користењето на американските бази за нападите врз Иран.Во Германија, лидерите на Алтернатива за Германија (AfD), Алис Вајдел и Тино Хрупала, предупредија дека нова дестабилизација на Блискиот Исток не е во интерес на нивната земја. Тие предупредуваат дека евентуален колапс на Иран може да предизвика нови миграциски бранови и силни енергетски шокови за Европа.Најостри критики доаѓаат од Франција, каде што партијата Национално обединување на Марин Ле Пен и Жордан Бардела оцени дека американската интервенција е изведена надвор од рамките на меѓународното право. Тие нагласуваат дека евентуална промена на власта во Иран треба да дојде од самиот ирански народ, а не преку надворешни воени интервенции.Од друга страна, некои партии, како шпанската Вокс, холандската Партија за слобода и британската Reform UK на Најџел Фараж, поотворено застанаа на страната на Трамп.Поделбите се чувствуваат и во Европскиот парламент, каде крајнодесничарските групи тешко успеваат да изградат заеднички став за војната. Според извори за Euronews, темата предизвикува значителна непријатност меѓу нивните пратеници.Аналитичарите оценуваат дека нападот врз Иран може да стане пресвртница во односите меѓу движењето на Трамп и дел од неговите европски сојузници. Дел од политичарите веќе се обидуваат да се дистанцираат од него, стравувајќи дека неговите потези би можеле да станат политички товар и за нивните гласачи.

Свет | пред 3 дена

Една недела од војната со Иран, растат ризиците за САД и Блискиот Исток

Една недела по почетокот на американско-израелската војна против Иран, која го турна Блискиот Исток во сериозна нестабилност, претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, се соочува со сè поголем број ризици и предизвици. И покрај почетните воени успеси, меѓу кои и ликвидацијата на иранскиот врховен лидер Али Хамнеи и силните напади врз иранските сили, останува неизвесно дали тие ќе се претворат во јасна геополитичка победа.Според анализа на Ројтерс, кризата брзо се претворила во поширок регионален конфликт кој може да доведе до долготрајно американско воено ангажирање со непредвидливи последици – сценарио што Трамп во текот на своите мандати настојуваше да го избегне.Аналитичарите предупредуваат дека конфликтот со Иран може да има сериозни последици и за глобалната економија и за политичката позиција на Републиканската партија пред американските меѓуизбори. Трамп, кој на власт дојде со ветување дека ќе ја држи Америка подалеку од „непотребни војни“, сега се наоѓа на чело на конфликт што многу експерти го сметаат за војна без непосредна закана за САД.Дополнителна неизвесност создаваат и променливите пораки од Вашингтон за тоа дали целта е смена на власта во Техеран. На почетокот Трамп сугерираше дека падот на иранскиот режим е можен исход, но подоцна тоа не го спомнуваше како приоритет. Подоцна, пак, изјави дека САД ќе имаат улога во изборот на следниот ирански лидер и побара „безусловна предавање“ од Иран.Во меѓувреме, конфликтот се проширува во регионот. Иран возвраќа со напади врз Израел и други соседни земји, а либанската организација Хезболах повторно ги засили судирите со Израел, отворајќи уште еден фронт во конфликтот.Иако американските загуби засега се ограничени на шест загинати војници, Трамп не ја исклучи можноста за испраќање копнени сили. Во интервју за списанието Time тој изјави дека е можно да има жртви и предупреди дека не може целосно да се исклучат напади инспирирани од Иран на американска територија.Некои аналитичари сметаат дека администрацијата на Трамп погрешно проценила дека операцијата против Иран ќе се одвива брзо, како акцијата во Венецуела на почетокот на годината, кога американските сили го заробија претседателот Николас Мадуро. Но Иран се покажа како многу посилен и подобро организиран противник.Дополнителна загриженост предизвикува заканата на Иран да го блокира Ормускиот Теснец, клучен морски премин низ кој минува околу една петтина од светската нафта. Танкерскиот сообраќај веќе е запрен, што може да предизвика сериозни економски последици ако кризата продолжи.Колку ќе трае војната засега е непознато. Трамп изјави дека операцијата може да трае четири или пет недели, или „колку што ќе биде потребно“, без да даде јасно објаснување што би следувало по тоа. Аналитичарите предупредуваат дека токму времетраењето на конфликтот ќе биде клучно за неговите последици врз регионот и врз глобалната економија.

Свет | пред 3 дена

Нафтата „експлодира“ поради војната на Блискиот Исток: најсилен неделен раст од 1983, се споменува и сценарио од 150 долари

Цените на нафтата забележаа драматичен пресврт, откако ескалацијата на војната на Блискиот Исток ги засили стравувањата од долготраен конфликт и тешки пореметувања во глобалната испорака на горива. Според објавените податоци, американската лесна нафта WTI оствари најголем неделен раст откако во 1983 година започна тргувањето со фјучерси.Во петокот, фјучерсите за WTI пораснаа за 12,21% (9,89 долари) и затворија на 90,90 долари за барел. Брент, глобалниот репер, се зголеми за 8,52% (7,28 долари) и се стабилизираше на 92,69 долари за барел. На неделно ниво, WTI скокна за 35,63%, додека Брент порасна за околу 28%.Притисокот врз пазарот се засили и по политичките пораки од Вашингтон. Во текстот се наведува дека по изјавата на американскиот претседател Доналд Трамп, со која побара „безусловнo предавање“ од Иран, дополнително се зголемиле стравувањата дека конфликтот би можел да предизвика хаос на светските пазари на нафта и гас.Клучна точка на загриженост е Ормускиот Теснец, витална поморска рута за енергетските испораки. Катарскиот министер за енергетика Саад ал-Кааби предупреди дека цената на суровата нафта може да достигне 150 долари за барел во наредните недели доколку нафтените танкери не можат да минуваат низ теснецот.„Такво сценарио би можело да ги урне светските економии“, предупреди ал-Кааби.Покрај стравувањата, пазарот реагира и на конкретни оперативни проблеми. Според наведени изјави, Ирак прекинал производство од 1,5 милиони барели дневно, а Кувајт почнал да го намалува производството поради недостиг од складишен простор. Во меѓувреме, и покрај најавениот програм за танкери во Персискиот Залив, неизвесноста не се намали значително.Порастот на суровата нафта веќе се прелева и кон потрошувачите. Во САД, просечната цена на галон обичен бензин се зголемила за речиси 27 центи во седмицата до четврток, достигнувајќи 3,25 долари.Аналитичарите предупредуваат дека ако блокадите и прекините продолжат, ценовниот притисок може да стане уште посилен, со ризик од нов удар врз инфлацијата и трошоците за транспорт и индустрија ширум светот.

Свет | пред 4 дена