иран

Иран одржа државен погреб за убиени воени лица и нуклеарни научници

Иран денеска одржува државен погреб за околу шеесет високи воени офицери и нуклеарни научници убиени за време на 12-дневната војна со Израел. Меѓу загинатите се и неколку команданти од врвот на иранските вооружени сили, како и десетина водечки експерти во нуклеарната програма.Церемонијата започна утринава во Техеран, каде иранските власти им оддаваат почит на, како што ги нарекоа, „шехидите на војната наметната од ционистичкиот режим“. Државните медиуми објавија фотографии од ковчезите покриени со ирански знамиња и портрети на загинатите воени команданти во униформи.„Сабота ќе биде историски ден за исламски Иран и историјата на револуцијата,“ изјави верскиот функционер Мохсен Махмуди за државната телевизија. Сè уште не е потврдено дали врховниот лидер ајатолах Али Хамнеј ќе присуствува на погребот, иако во минатото предводел слични церемонии, вклучително и минатогодишниот погреб на претседателот Раиси по хеликоптерската несреќа.Израелски воен претставник вчера соопшти дека израелските сили убија повеќе од 30 високи безбедносни функционери и 11 водечки нуклеарни научници, во обид да ѝ нанесат сериозен удар на иранската нуклеарна програма. Иран, од своја страна, негира дека развива нуклеарно оружје и тврди дека неговата програма е исклучиво за цивилна употреба.Според иранското Министерство за здравство, во конфликтот загинале најмалку 627 цивили, а речиси 4.900 се повредени. Израелските власти наведуваат дека иранската одмазда резултирала со 28 загинати на нивна територија.

Свет | пред 6 месеци

Иран започна брутална акција против наводни шпиони – повеќе од 700 уапсени, неколку погубени

Иранските власти тврдат дека преземаат неопходни мерки за заштита на националната безбедност, но активистите и набљудувачите предупредуваат дека станува збор за обид да се задуши несогласувањето и да се засили контролата врз населението.Според информациите објавени од персискиот сервис на Би-Би-Си, иранските функционери тврдат дека израелски агенти без преседан се инфилтрирале во безбедносните структури на земјата. Протекувањето на информации, според наводите, овозможило серија атентати врз високи команданти на Револуционерната гарда и научници поврзани со нуклеарната програма.Во текот на 12-дневниот вооружен конфликт со Израел, три лица обвинети за шпионажа биле погубени, а уште три ден по прогласувањето прекин на огнот. Државната телевизија емитуваше наводни признанија од уапсени, кои, според властите, признале соработка со израелскиот Мосад.Иранските безбедносни сили досега уапсиле повеќе од 700 лица од 13 јуни наваму, под сомневање за шпионажа, според новинската агенција Фарс, блиска до Револуционерната гарда. Министерството за разузнавање тврди дека води „неуморна борба“ против западните разузнавачки служби – ЦИА, Мосад и британскиот МИ6.Исто така, започната е кампања со испраќање предупредувачки пораки до граѓани чии телефонски броеви биле поврзани со израелски профили на социјалните мрежи. Од нив се бара итно да ги напуштат тие страници или ќе се соочат со кривична одговорност.Се врши и силен притисок врз новинарите што работат за медиуми во странство – Би-Би-Си Персијан, Иран Интернешнл и Маното ТВ. Револуционерната гарда, според тврдењата, уапсила родители и брат на водителка на Иран Интернешнл, за да ја натера да даде отказ. Исто така, властите стапиле во контакт со семејствата на новинари од Би-Би-Си, предупредувајќи ги дека тие се „непријатели на Бога“ – обвинение кое во Иран носи смртна казна.Маното ТВ пријави закани и кон своите вработени, од кои некои се обвинети за шпионажа и „непријателство кон Бог“. Набљудувачите веруваат дека ова е дел од поширока стратегија на заплашување, насочена не само кон активисти и новинари, туку и кон уметници, писатели и роднини на жртви од протестите во 2022 година.Особено се таргетирани семејствата на загинатите во протестите одржани под слоганот „Жени, живот, слобода“. Стотици беа убиени, илјадници уапсени, а сега, велат активистите, без конкретни обвиненија се апсат и членови на нивните семејства.Во текот на конфликтот со Израел, властите сериозно го ограничиле пристапот до интернет, а и покрај прогласеното примирје, нормална конекција сè уште не е воспоставена. Пристапот до социјалните мрежи како Инстаграм, Телеграм, Јутјуб и Икс (поранешен Твитер) е блокиран со години и достапен само преку ВПН.Аналитичарите предупредуваат дека ситуацијата потсетува на 1980-тите, кога во текот на иранско-ирачката војна властите спроведоа масовни репресии врз политичката опозиција. Особено се споменуваат масовните егзекуции од 1988 година, кога илјадници политички затвореници беа погубени по тајни судења. Поголем дел од нив беа погребани во необележани масовни гробници.Стравот сега е дека Иран, ослабен по последниот судир со Израел, би можел повторно да тргне по истиот пат – со репресија, затворања и егзекуции во обид целосно да го задуши секој облик на несогласување.

Свет | пред 6 месеци

Крвава ескалација во Газа: Најмалку 21 Палестинец убиен во израелски напади, преговорите за прекин на огнот во застој

Најмалку 21 Палестинец убиен во Појасот Газа во израелски воздушни напади и пукања, соопштија локалните здравствени власти, додека посредници од Израел и Хамас се обидуваат да ги обноват преговорите за прекин на огнот.Според локалните здравствени извори, во израелски воздушен напад биле убиени најмалку девет лица во училиште каде што биле сместени раселени семејства во предградието Шеик Радван во градот Газа. Во друг напад, уште девет лица загинале во близина на шатори во Кан Јунис, на југот на енклавата.Тројца Палестинци биле убиени во израелско пукање, а десетици ранети додека чекале камиони со хуманитарна помош од ОН долж главната рута во централна Газа, изјавија доктори.Израелската војска сè уште нема дадено официјален коментар за денешните напади. Израел тврди дека целта е елиминирање на милитантите на Хамас кои извршија напад врз јужен Израел во 2023 година и ослободување на заложниците што се уште ги држи таа група.Новите жртви доаѓаат во момент кога арапските посредници, Египет и Катар, со поддршка од САД, ги контактираат завојуваните страни обидувајќи се да воспостават нова рунда преговори за прекин на огнот. Сепак, според извори од Хамас, точен датум за продолжување на разговорите сè уште не е утврден.Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху инсистира Хамас, кој речиси две децении владее со Газа, да ги ослободи сите заложници, да се откаже од секоја политичка улога и да го положи оружјето за да се стави крај на војната. Хамас, пак, изјави дека ќе ги ослободи заложниците само ако Израел се согласи на траен прекин на огнот и целосно повлекување од Газа.

Свет | пред 6 месеци

Белата куќа: Иран не го преместил облагородениот ураниум пред нападите

Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ја отфрли можноста дека Иран преместил високо облагороден ураниум пред воздушните напади на САД и Израел врз нуклеарните локации Фордо, Натанц и Исфахан.Трамп ги критикуваше американските медиуми по објавувањето на доверлив разузнавачки документ што ја доведуваше во прашање ефикасноста на нападите. Според него, операцијата резултирала со „целосно уништување на целните постројки“.Директорот на ЦИА, Џон Ратклиф, изјави дека според „веродостојни информации“, иранската нуклеарна програма е „сериозно оштетена“.Иако Техеран призна дека постројките се „значително оштетени“, некои експерти шпекулираа дека Иран можеби го отстранил облагородениот ураниум (околу 400 килограми облагородени до 60%) пред нападите – ниво блиску до прагот за изработка на атомска бомба.Портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, за Fox News изјави: „Можам да потврдам дека САД немаат добиено никакви индикации дека ураниумот бил преместен пред нападите.“Меѓународната агенција за атомска енергија (IAEA), со која Иран најави прекин на соработката, го загубила надзорот врз тој материјал уште со почетокот на непријателствата, изјави директорот Рафаел Гроси за француската телевизија.

Свет | пред 6 месеци

Иран тврди: Уапсени 700 „израелски платеници“, тројца погубени за шпионажа

Иранските власти соопштија дека уапсиле над 700 лица поради наводна поврзаност со израелската разузнавачка служба Мосад, објавија државните медиуми. Агенцијата Nour News пренесе дека апсењата се случиле во изминатите 12 дена, откако започнаа израелските напади врз иранска територија.Според медиумот Fars News, близок до иранските безбедносни структури, приведените се нарекуваат „израелски платеници“, а при акцијата биле запленети и 10.000 дронови.Истовремено, државната агенција Mizan јавува дека тројца мажи се погубени поради шпионажа и соработка со Мосад. Тие биле осудени за шверц на опрема за изведување атентати. Други детали не се соопштени.Иран и претходно објавуваше пресуди и егзекуции на лица обвинети за соработка со израелските тајни служби, во рамки на постојаните тензии меѓу двете земји.

Свет | пред 6 месеци

И покрај примирјето, Иранците масовно го напуштаат Иран: „Ова е само пауза во пеколот“

Иако Израелските напади се прекинати, стотици Иранци продолжуваат да бегаат од земјата, сведочи дописничката на BBC, Лајс Дусет, од главниот граничен премин со Турција. Натоварени со куфери и со замор на лицата, бегалците не кријат дека немаат намера наскоро да се вратат.„Ова е само привремено примирје“, вели еден маж, додека другите околу него молчешкум се согласуваат. Недовербата кон стабилноста е очигледна.Иако нападите привремено престанаа, нормалниот живот е далеку од враќање: интернетот сè уште не функционира, аеродромите остануваат затворени, горивото е со ограничена достапност, студентите не можат да полагаат испити, а јавната администрација работи од дома.„На Иранците им се смени животот – и сè изгледа неизвесно“, заклучува Дусет.

Свет | пред 6 месеци

Израел објави фотографија од иранска ракета испалена за време на примирјето – Иран остро негира, примирјето под притисок

Израелската армија денеска објави фотографија за која тврди дека прикажува иранска ракета испалена за време на договореното примирје, обвинувајќи го Техеран дека го прекршува прекинот на огнот и дека повторно ја загрозува регионалната безбедност.„Иран продолжува да го покажува своето вистинско лице – лице на терористичка држава и регионална закана,“ соопшти израелската војска, додавајќи дека ракетата била испалена неколку часа по формалното стапување во сила на примирјето договорено со посредство на САД.Од другата страна, иранската државна телевизија објави официјален демант на властите во Техеран, кои решително ги отфрлаат обвинувањата дека Иран го прекршил договорениот прекин на огнот. Според нив, станува збор за дезинформации и политички маневри на Израел со цел да се поткопа кревкиот дипломатски процес.„Овие конфликтни изјави дополнително го нарушуваат и онака кревкото примирје постигнато со американско посредување,“ јавуваат иранските медиуми.Тензиите повторно се зголемуваат, иако примирјето беше поздравено како можност за деескалација и стабилизација по деновите на опасна воена размена меѓу двете држави.

Свет | пред 6 месеци

Иран: Нападот врз американската база е чин на самоодбрана, не е насочен кон Катар

Иран денеска соопшти дека нападот врз американската воена база Ал Удеид во близина на Доха, Катар, нема никаква поврзаност со самата земја, туку претставува „чин на самоодбрана“ во контекст на ескалирачкиот конфликт со САД и Израел.„Иран останува целосно посветен на политиката на добрососедски односи со Катар и останатите земји во регионот,“ изјави портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи.Тој нагласи дека Иран нема да дозволи, како што рече, „злосторничките агресии и злонамерни политики на САД и Израел“ да создадат поделби помеѓу Иран и неговите „братски земји од регионот“.Нападот на базата, која ја користат и британските сили, доаѓа во период на висока напнатост меѓу Иран, Израел и нивните сојузници, непосредно по американските удари врз ирански нуклеарни постројки.

Македонија | пред 6 месеци

Пад на цените на гасот за 13% поради примирјето меѓу Иран и Израел

Цените на природниот гас во Европа остро паднаа во вторникот, откако објавата на американскиот претседател Доналд Трамп за примирје меѓу Израел и Иран ги смири стравувањата од ескалација на конфликтот на Блискиот Исток.На ниделандската дигитална берза TTF, референтната цена за еден мегават-час гас со испорака во јули падна за речиси 13%, спуштајќи се од 40,52 евра (колку што изнесуваше во понеделникот) на 35,30 евра. Подоцна утрината цената се стабилизираше на 36,62 евра.Овој пад ги врати цените на нивото од пред почетокот на воената ескалација меѓу Иран и Израел на 13 јуни. Само ден пред објавата на примирјето, пазарите беа вознемирени од американските напади врз иранските нуклеарни постројки, што ги подигна цените на највисоко ниво од почетокот на април – 42,44 евра по мегават-час.Стравот од иранска одмазда, вклучително и потенцијална блокада на Хормускиот Теснец – клучна транспортна точка за глобалната нафта и гас – придонесе за нестабилност. Аналитичарите предупредуваа дека евентуален прекин на испораките кон Азија може да предизвика глобален шок, вклучувајќи и Европа која се натпреварува со азиските пазари за снабдување со втечнет гас.Сепак, откако Иран одговори со ракетен напад врз американска база во Катар, при што немаше жртви, Трамп преку ноќ објави примирје, што ги охрабри инвеститорите и доведе до релаксација на енергетските пазари.Стручњаците сега предвидуваат дека трговците ќе се вратат на полнeње на европските складишта, потпирајќи се на засилени испораки од САД, додека геополитичките ризици се привремено стивнати.

Свет | пред 6 месеци

Трамп: Не верувам дека некогаш повторно ќе пукаат едни во други

Кога го прашаа колку долго ќе трае прекинот на огнот, американскиот претседател му рече на новинар на NBC: „Мислам дека е неопределено примирје. Ќе трае засекогаш“.Тој го поздрави прекинот на огнот како „одличен ден за Америка“ и „одличен ден за Блискиот Исток“. „Многу сум среќен што ја завршив работата“, додаде тој.„Многу луѓе умираа, а тоа само ќе се влоши. Ќе го сруши целиот Блиски Исток“, рече тој.Кога го прашаа дали војната е целосно завршена, тој одговори: „Да. Не верувам дека некогаш повторно ќе пукаат едни во други“.

Свет | пред 6 месеци

Иранската државна телевизија: Трамп „молел“ за прекин на огнот

Иранските државни медиуми објавија дека американскиот претседател Доналд Трамп побарал прекин на огнот по, како што го нарекоа, „успешниот воен одговор“ на Техеран на американската агресија. Според иранската државна телевизија, прекинот на огнот бил „наметнат“ на Израел поради жестоката реакција на Иран.Информацијата доаѓа еден ден по нападот на Иран врз американска воена база во Катар, кој беше одговор на претходните американски напади врз ирански нуклеарни објекти. Иранската телевизија тврди дека барањето на Трамп за примирје „личело на молење“, пренесува Sky News.Од друга страна, Трамп понуди сосема различна верзија на настаните. На својата платформа Truth Social, тој напиша дека речиси истовремено му се обратиле и од Израел и од Иран со пораката: „мир“. „Во тој момент знаев дека е време за прекин“, додаде Трамп.Официјалната потврда за деталите на договорот сè уште се очекува.

Свет | пред 6 месеци

Израел го прифати предлогот за примирје на Трамп, но најавува жесток одговор на секое прекршување

Израелската влада соопшти дека го прифатила предлогот за примирје на американскиот претседател Доналд Трамп, наведувајќи дека воената операција против Иран ги исполнила клучните цели.Во официјалното соопштение се наведува дека е отстранета „непосредната егзистенцијална закана“ што, според Израел, произлегувала од иранската нуклеарна програма и балистичките ракети.Во последните 24 часа, израелските сили, според сопствени наводи, „тешко погодиле владини цели во срцето на Техеран“, вклучително и елиминација на уште еден висок ирански нуклеарен научник. Дополнително, се тврди дека израелската војска воспоставила „потполна контрола врз воздушниот простор над Техеран“ и уништила десетици клучни воени и државни објекти.Израел најави дека ќе одговори решително и без двоумење на секое евентуално прекршување на договореното примирје. Во соопштението се изразува и благодарност до претседателот Трамп за, како што се вели, „поддршката во одбраната и активното учество во остварување на поставените цели“.Премиерот Бенјамин Нетанјаху најави дека ќе ѝ се обрати на јавноста подоцна во текот на денот.

Свет | пред 6 месеци

Цените на нафтата нагло паднаа по нападите на Иран

Цените на нафтата забележаа остар пад откако Иран изврши ракетен напад врз американски бази во Ирак и Катар. Брент нафтата, која претходно се тргуваше по речиси 77 долари за барел, сега падна за 4,7 отсто – на 72 долари.Иако нападот би можел да се протолкува како ескалација на конфликтот, аналитичари наведуваат поинакво објаснување. Како што пренесува Sky News, нападот се гледа како симболична одмазда на Техеран – начин Иран да „спаси образ“ по американските удари врз неговите нуклеарни објекти. Но, отсуството на удари врз критичната нафтена инфраструктура, особено на испораките преку Хормускиот Теснец, донело олеснување кај нафтените трговци – што довело до пад на цените.

Свет | пред 6 месеци

Катар предупреди: Имаме право на одговор

Министерството за одбрана на Катар објави дека противвоздушните сили пресретнале ракетен напад од Иран насочен кон воздухопловната база Ал-Удеид.Претходно, сирените за опасност во воздухот се вклучија во Катар, Ирак, Бахреин, а воздушниот простор беше затворен во Обединетите Арапски Емирати.Катар, како што објавија светските агенции, изјави дека го задржува правото директно да одговори на начин соодветен на природата и обемот на нападот и во согласност со меѓународното право.„Благодарение на Бога, будноста на вооружените сили и превентивните мерки, инцидентот не доведе до губење на животи или повреди“, се вели во соопштението.Иран го уверува Катар дека американската воена база Ал-Удеид, најголемата на Блискиот Исток, врз која беа испукани ирански ракети, е далеку од станбени области и дека нападот не претставува никаква опасност за, како што велат братската и пријателска земја Катар и нејзините жители.

Свет | пред 6 месеци

(Видео) Иран нападна американски бази во Катар

Иран го возврати ударот и ги нападна американските воени бази во Катар.Веста ја објави иранската државна телевизија. Го најавија почетокот на операцијата „Добра вест за победа“ против американските сили во воздухопловната база во Катар.Трамп го свика тимот за национална безбедност за да разговара за заканите. Тој предупреди дека на секој напад ќе биде одговорено со сила многу поголема од онаа што беше видена за време на американскиот напад врз ирански нуклеарни објекти.

Свет | пред 6 месеци