Во сенка на ракетите и бомбите, на Блискиот Исток се води уште една, невидлива битка – електронска војна во која системите за сателитска навигација се претвораат во средство за напад.
Во водите во близина на Иран, стотици бродови одеднаш почнале да се појавуваат на целосно погрешни позиции, при што нивните навигациски системи ги прикажувале на копно или групирани во необични и совршено кружни формации. Аналитичарите сметаат дека станува збор за масовно нарушување на GPS сигналите.
Мишел Визе Бокман, виша аналитичарка во компанијата за поморска вештачка интелигенција „Виндвард“, вели дека на картите на Ормускиот теснец и околните води се појавиле десетици групи на бродови со очигледно нарушени координати.
„О, Боже… гледам 35 различни групи“, изјави таа додека ги анализирала податоците за движењето на трговските бродови во водите на Иран, Обединетите Арапски Емирати и Катар.
Експертите предупредуваат дека ваквото електронско мешање може да предизвика сериозни проблеми за поморскиот сообраќај. Иако конфликтите традиционално се водат со оружје, современите војни сè повеќе се водат и преку електромагнетни сигнали.
Системите за автоматска идентификација на бродови, познати како AIS, се користат за да се избегнат судири на море. Големите танкери кои превезуваат стотици илјади тони нафта имаат потреба од значително време и простор за да го сменат курсот или да застанат.
Ако екипажите не знаат точно каде се наоѓаат другите бродови, ризикот од судири значително се зголемува, особено ноќе или во услови на намалена видливост.
„Проблемот не е во тоа што не знаете каде одите, туку што не знаете каде одат другите“, објаснува Алан Вудворд од Универзитетот во Сари.
Иако засега нема официјална потврда кој стои зад нарушувањето на сигналите, дел од воените аналитичари се сомневаат дека Иран можеби користи системи за електронско војување. Технолошките средства за мешање на GPS сигналите, според некои процени, можат да бидат домашно произведени или направени со опрема набавена од Русија или Кина.
Во исто време, постои можност и американските сили во регионот да користат системи за електронско мешање со цел да ги заштитат своите бази, бродови и персонал од дронови и оружје управувано преку GPS.
Технолошките компании веќе развиваат нови системи за заштита од вакви пречки. Некои уреди можат автоматски да ги детектираат електронските сметњи и да се префрлат на други фреквенции, додека други користат алтернативни методи за навигација, како анализа на сателитски снимки, движење на ѕвездите или податоци од сензори.
Експертите предупредуваат дека слабоста на GPS системот лежи во фактот што сигналите се релативно слаби и лесно можат да се нарушат. Војските, пак, користат посебни, заштитени верзии на системот кои се многу поотпорни на електронско мешање.
Според експертите, сè почестото користење на вакви техники може да доведе до создавање нови, побезбедни системи за навигација во иднина, бидејќи современите конфликти покажуваат дека дури и невидливите сигнали можат да станат клучно оружје на бојното поле.
