ГПС

Невидлива војна на Блискиот Исток: GPS се претвора во ново оружје

Во сенка на ракетите и бомбите, на Блискиот Исток се води уште една, невидлива битка – електронска војна во која системите за сателитска навигација се претвораат во средство за напад.Во водите во близина на Иран, стотици бродови одеднаш почнале да се појавуваат на целосно погрешни позиции, при што нивните навигациски системи ги прикажувале на копно или групирани во необични и совршено кружни формации. Аналитичарите сметаат дека станува збор за масовно нарушување на GPS сигналите.Мишел Визе Бокман, виша аналитичарка во компанијата за поморска вештачка интелигенција „Виндвард“, вели дека на картите на Ормускиот теснец и околните води се појавиле десетици групи на бродови со очигледно нарушени координати.„О, Боже… гледам 35 различни групи“, изјави таа додека ги анализирала податоците за движењето на трговските бродови во водите на Иран, Обединетите Арапски Емирати и Катар.Експертите предупредуваат дека ваквото електронско мешање може да предизвика сериозни проблеми за поморскиот сообраќај. Иако конфликтите традиционално се водат со оружје, современите војни сè повеќе се водат и преку електромагнетни сигнали.Системите за автоматска идентификација на бродови, познати како AIS, се користат за да се избегнат судири на море. Големите танкери кои превезуваат стотици илјади тони нафта имаат потреба од значително време и простор за да го сменат курсот или да застанат.Ако екипажите не знаат точно каде се наоѓаат другите бродови, ризикот од судири значително се зголемува, особено ноќе или во услови на намалена видливост.„Проблемот не е во тоа што не знаете каде одите, туку што не знаете каде одат другите“, објаснува Алан Вудворд од Универзитетот во Сари.Иако засега нема официјална потврда кој стои зад нарушувањето на сигналите, дел од воените аналитичари се сомневаат дека Иран можеби користи системи за електронско војување. Технолошките средства за мешање на GPS сигналите, според некои процени, можат да бидат домашно произведени или направени со опрема набавена од Русија или Кина.Во исто време, постои можност и американските сили во регионот да користат системи за електронско мешање со цел да ги заштитат своите бази, бродови и персонал од дронови и оружје управувано преку GPS.Технолошките компании веќе развиваат нови системи за заштита од вакви пречки. Некои уреди можат автоматски да ги детектираат електронските сметњи и да се префрлат на други фреквенции, додека други користат алтернативни методи за навигација, како анализа на сателитски снимки, движење на ѕвездите или податоци од сензори.Експертите предупредуваат дека слабоста на GPS системот лежи во фактот што сигналите се релативно слаби и лесно можат да се нарушат. Војските, пак, користат посебни, заштитени верзии на системот кои се многу поотпорни на електронско мешање.Според експертите, сè почестото користење на вакви техники може да доведе до создавање нови, побезбедни системи за навигација во иднина, бидејќи современите конфликти покажуваат дека дури и невидливите сигнали можат да станат клучно оружје на бојното поле.

Свет | пред 1 ден

И авионот во кој патувал Бујар Османи во 2023 останал без ГПС сигнал над Бугарија

Инцидентот со авионот на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, кој неодамна беше принуден да слета во Пловдив откако изгуби сигнал за навигација, не е единствен случај од ваков вид.Албанскиот портал „Јавањуз“ потсетува дека во февруари 2023 година, сличен проблем имал и службениот авион со кој патувал тогашниот министер за надворешни работи и претседавач со ОБСЕ, Бујар Османи.Леталото, додека минувало низ бугарскиот воздушен простор, целосно останало без ГПС-сигнал. Поради тоа, пилотите морале да преминат на рачни навигациски уреди и печатени мапи, следејќи пропишани процедури за вакви итни ситуации.

Македонија | пред 6 месеци

Флајтрадар: Авионот со Урсула фон дер Лајен не го изгубил GPS-от

Флајтрадар ги негираше извештаите на социјалните медиуми за дефект на GPS-системот во авионот со кој се превезуваше претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во Бугарија.„Летот со Урсула фон дер Лајен пренесе сигнал со добар квалитет од полетувањето до слетувањето“, беше објавено на X.Flightradar, исто така, се осврна на извештаите дека авионот поминал околу еден час во воздух пред слетувањето, наведувајќи дека летот траел 1 час и 57 минути, во споредба со првично планираните 1 час и 48 минути. Претходно, британскиот весник Financial Times објави дека навигацискиот систем откажал кога авионот со кој се превезувала лидерката на ЕК слетал во Бугарија. Според весникот, пилотите морале да користат хартиени мапи за да слетаат на аеродромот во Пловдив.Според портпаролката на Европската комисија, Аријана Подеста, бугарските власти го нарекоа инцидентот „заглавување од страна на Руската Федерација“, но таа додаде дека Бугарија не доставила никакви докази.Три анонимни службеници запознаени со инцидентот изјавија за „Фајненшл тајмс“ дека постои сомневање за руско попречување на сигналот.Русија остро негираше каква било вмешаност. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, отворено и јасно ги отфрли обвинувањата во изјава за „Фајненшл тајмс“. „Вашите информации се неточни“, рече Песков.

Свет | пред 6 месеци

Москва негира вмешаност во GPS-инцидентот со авионот на Урсула фон дер Лајен

Портпаролот на рускиот претседател, Дмитриј Песков, категорично негираше дека Русија има каква било вмешаност во нарушувањето на GPS-навигациските системи на авионот кој ја превезувал претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен при нејзината посета на Бугарија.„Информациите ви се невистинити,“ изјави Песков за британскиот Financial Times, пренесе агенцијата ТАСС.Според извештаите, при слетувањето на аеродромот во Бургас навигацискиот систем на авионот бил нарушен, поради што пилотите морале да се ориентираат со хартиени карти.Портпаролката на Европската комисија, Ариана Подеста, на брифинг во Брисел потврди дека бугарските власти ги информирале институциите на ЕУ за сомнеж во „груба интервенција од страна на Русија“. На прашање дали Софија доставила конкретни докази, таа одговори негативно.„Можеме да потврдиме дека имаше нарушувања во GPS-сигналот, но авионот безбедно слета во Бугарија. Информацијата што ја добивме од бугарските власти е дека тие имаат сомнеж за груба намеса од Русија,“ изјави Подеста.

Свет | пред 6 месеци

Авионот на Фон дер Лајен останал без ГПС – сомнежи за руско мешање

Авионот со кој патувала претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен останал без ГПС навигација при слетување во Бугарија, а во Брисел се сомневаат дека зад инцидентот стои Русија.„Можеме да потврдиме дека имало блокирање на ГПС сигналот, но авионот безбедно слета,“ изјави Аријана Подеста, заменичката на портпаролот на ЕК.Настанот се случил за време на турнејата на Фон дер Лајен низ Летонија, Финска, Естонија, Полска, Литванија, Бугарија и Романија. Таа вчера пристигна во Бугарија, каде што ја посети фабриката за оружје во Сопот.Според „Фајненшл тајмс“, авионот што ја превезувал до Пловдив не можел да користи електронски навигациски помагала како резултат на пречките, што го принудило пилотот да се потпре на хартиени мапи за слетување.Подеста изјави дека Европската комисија добила информации од бугарските власти врз основа на кои се сомнева дека попречувањето било извршено од Русија.Блокирањето и лажирањето на ГПС сигналот ги оневозможува авионите да користат навигациски системи како американскиот „ГПС“ или европскиот „Галилео“, или пак ги нарушува добиените податоци за локација. Европските влади веќе предупредија дека оваа форма на намерно мешање се забележува во регионот на Балтичко Море од 2022 година.

Свет | пред 6 месеци