Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека САД постигнале договор со Данска и Гренланд со кој, како што наведе, на Вашингтон му се обезбедува трајна контрола врз безбедноста и други потреби на Гренланд.
Трамп на својата социјална мрежа „Truth Social“ наведе дека договорот предвидува ниту еден противник на САД во иднина да не може да воспостави база, воено присуство или да реализира чувствителни инвестиции на Гренланд без изречно писмено одобрение од Вашингтон.
Американскиот претседател рече дека САД веднаш ќе започнат процес на развој на значително воено присуство на соодветни локации на Гренланд и дека во тој процес ќе соработуваат со жителите на арктичката територија.
Трамп го опиша договорот како договор со „неограничен рок на траење“ и наведе дека тој нема да има финансиски трошок за САД.
„По мој налог, соработувавме со претставници на Данска и Гренланд за да гарантираме дека Соединетите Американски Држави засекогаш ќе имаат целосна можност да преземат сè што е неопходно на Гренланд за обезбедување и одбрана на безбедноста на Гренланд и на Соединетите Американски Држави“, наведе Трамп.
Според информациите од американски официјални лица, договорот би требало да му обезбеди на Вашингтон траен пристап до Гренланд, вклучително и права за бази и прелети, додека на Русија и Кина би им било оневозможено да воспостават воени бази или да испраќаат војници на островот.
Данска и Гренланд потврдија дека е постигнат договор, но нагласија дека тој не претставува промена на статусот на Гренланд.
Данската премиерка Мете Фредериксен изјави дека договорот го признава суверенитетот и територијалниот интегритет на Кралството Данска, како и правото на жителите на Гренланд на самоопределување.
Според заедничкото соопштение, договорот треба да биде потпишан следната недела на маргините на Генералното собрание на Обединетите нации во Њујорк, по што ќе треба да помине низ соодветните парламентарни процедури во Данска и Гренланд.
Гренланд е автономна територија на Кралството Данска, а американскиот претседател во изминатите месеци повеќепати инсистираше на неговото стратешко значење за САД. Сепак, најавениот договор не предвидува Гренланд да стане дел од Соединетите Американски Држави.
Трамп го истакна стратешкото значење на Гренланд и рече дека американските претседатели повеќе од еден век биле свесни за неговата важност, но дека, како што тврди, ниту еден пред него не успеал трајно да го реши тоа прашање.
Данската премиерка оцени дека договорот ја зајакнува заедничката безбедност на Арктикот и во Северниот Атлантик и дека поради тоа е добар за НАТО и Европа.
Премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, изјави дека договорот ја зајакнува безбедноста на Гренланд, Кралството Данска, САД и западниот сојуз.
