Најавата на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе се сретне со рускиот лидер Владимир Путин во Будимпешта за да разговараат за прекин на војната во Украина се толкува како тежок дипломатски удар за Европската Унија, додека унгарскиот премиер Виктор Орбан ја доживува како свој личен триумф.
Како што пишува британски The Telegraph, Орбан — често исмејуван како најблискиот сојузник на Путин во ЕУ — сега се чувствува „како мачка што стигнала до павлака“. Унгарскиот премиер долго време е во судир со украинскиот претседател Володимир Зеленски, жестоко ги критикува западните санкции против Русија и редовно го напушта заедничкиот фронт на НАТО и ЕУ во врска со украинското прашање.
Односите меѓу Будимпешта и Киев се на најниско ниво досега, а Орбан дури се закани дека ќе го блокира приклучувањето на Украина кон ЕУ, обвинувајќи го Киев за прогон на унгарското малцинство. Минатото лето, откако Украина го погоди рускиот нафтовод кој снабдува нафта до Унгарија, Орбан повторно побара „итни мировни преговори“, тврдејќи дека Украина „не може да победи во овој војна“.
За разлика од односите со Киев, Орбан никогаш не се судрил со Трамп, на кого остана лојален уште од неговиот прв мандат. Додека беше надвор од Белата куќа, Орбан му даде политичка и медиумска поддршка, станувајќи миленик на американските конзервативци.
Орбан е единствениот лидер на ЕУ кој отворено го поддржа Трамп пред неговото повторно избирање. Американскиот претседател пак, го опиша унгарскиот премиер како „фантастичен лидер“ и неколкупати ја пофали неговата политика.
Планираниот самит во Будимпешта се гледа како огромна дипломатска победа за Орбан, кој сака да се прикаже како глас на мирот во Европа, во време кога Унијата е длабоко поделена околу иднината на конфликтот во Украина.
Самиот избор на Унгарија како место за средбата има силна симболика – држава што е речиси изолирана во рамките на ЕУ, но добива централна улога во геополитички настан што го следи целиот свет.
За Брисел, пак, ова претставува уште еден болен потсетник за неговата маргинализација во мировните иницијативи околу Украина. ЕУ е исклучена од повеќето клучни разговори, а сега гледа како еден нејзин член станува посредник во дијалог меѓу две нуклеарни сили.
Во исто време, Унгарија веќе најави повлекување од Меѓународниот кривичен суд, што го елиминира секој ризик за апсење на Путин, против кого постои меѓународен налог. Тоа дополнително ја прави Будимпешта единствено можно место за ваков состанок во рамките на ЕУ.
Како што наведува The Telegraph, Трамп му враќа услуга на Орбан, наградувајќи ја неговата лојалност и засилувајќи ја идејата за глобално ширење на движењето MAGA („Make America Great Again“) – како антипод на либералните вредности на ЕУ.
Со ова, унгарскиот премиер, често нарекуван „лошиот дечко на Брисел“, добива историски момент на слава — и можност неговата земја повторно да стане центар на светската политичка сцена, дури и ако тоа значи дополнителна изолација од Европа.
