Кога го објави својот план за создавање суверена држава за шиитскиот суфи-бекташки ред во главниот град на Албанија, Тирана, премиерот Еди Рама ја цитираше Марија Тереза, велејќи дека „не секој може да биде голем, но може да прави мали работи со голема љубов“, известува Дојче Веле.
На Генералното собрание на ОН, Рама рече дека суверената енклава ќе биде „нов центар на толеранција и мирен соживот“. Бекташкиот ред има седиште во Албанија од 1929 година.
Албанската влада планира да претвори 27 хектари земјиште во источна Тирана во микродржава наречена Суверена држава на редот Бекташи, која ќе има свои граници, пасоши и администрација.
За водачот на Бекташискиот ред, Едмонд Брахимај, познат на неговите следбеници како Баба Монди, ова е „вонредна иницијатива“ која ќе навести нова ера на светска верска толеранција и промовирање на мирот.
– Бекташкиот ред, кој е познат по својата порака за мир, толеранција и верска хармонија, ќе добие суверенитет како Ватикан, што ќе ни овозможи да имаме автономно управување од верска и административна гледна точка – се вели во нивното соопштение.
Експертите и јавноста велат дека биле целосно во мрак за владиниот план, па одлуката за нив била изненадувачка.
Бесник Синани, научник во Центарот за муслиманска теологија на Универзитетот во Тибинген и ко-основач на Институтот Конак со седиште во Тирана, за Дојче веле изјави дека одлуката е „невиден случај на современ религиозен инженеринг“.
Тој додава дека албанската влада не понудила ниту еден убедлив аргумент кој би го оправдал ваквиот потег. Алберт Ракипи, претседател на Албанскиот институт за меѓународни студии, тврди дека ова не е само прашање за кое одлучува владата.
- Иако не се работи за формирање држава во класична смисла, со одредено население, територија, институции како војска, полиција, бирократија, судови, даночна управа и други детали поврзани со внатрешниот суверенитет, одлуката ќе биде во рацете на парламентот - изјави тој за Дојче веле.
Постои неизвесност како ќе се признае суверенитетот на енклавата. Албанскиот устав вели дека „Република Албанија е единствена и неделива држава“. За да се промени ова, потребен е уставен амандман, кој треба да биде одобрен со мнозинство од 94 гласови или две третини од сите членови на парламентот.
Албанија долго време се смета за земја на верска хармонија и толеранција. Џамиите и црквите често се во непосредна близина една до друга, а меѓуверските бракови се добро прифатени во општеството.
Според информациите од 2023 година, околу 50 отсто од Албанија се муслимани, од кои десет отсто се членови на редот Бекташ. Римокатолиците и православните го сочинуваат мнозинството од остатокот од населението.
