Американскиот претседател Доналд Трамп го прогласи за „историска победа“ новиот безбедносен договор меѓу САД, Данска и Гренланд, со кој би требало да се прошири американското воено присуство на арктичкиот остров.
Според американски претставници и информации на „Ројтерс“, договорот треба да им гарантира на САД траен пристап до Гренланд, како и права за воени бази и прелети. Дополнително, на држави што не се членки на НАТО би им било ограничено воспоставувањето бази, а на американските противници би им биле ограничени чувствителните инвестиции.
Сепак, голем дел од правата со кои Трамп се пофали не се нови. Договорот меѓу САД и Данска од 1951 година веќе му дава на Вашингтон широки права за изградба и користење воени објекти, прелети и движење на војници и опрема. САД и денес управуваат со вселенската база Питуфик на северозападот на Гренланд.
Трамп со месеци се закануваше со преземање на Гренланд и не ја исклучуваше ниту употребата на сила, што предизвика сериозна криза во рамките на НАТО. Сега тврди дека САД „засекогаш ќе имаат целосна можност да го направат она што е потребно“ за одбрана на Гренланд и на САД.
Сепак, Гренланд не станува американска територија. Островот останува дел од Кралството Данска, а неговите жители го задржуваат правото сами да одлучуваат за својата иднина. Данска и Гренланд порачаа дека островот не му е предаден на Вашингтон.
Целосниот текст на новиот договор сè уште не е објавен, па не е јасно во колкава мера тој ќе ги прошири постојните американски овластувања и дали Вашингтон ќе може да отвора нови бази без согласност од Данска и Гренланд.
Договорот треба да биде потпишан за време на заседанието на Генералното собрание на ОН, а потоа да помине низ парламентарните процедури во Данска и Гренланд.
