Гренланд повторно се најде во фокусот на американскиот претседател Доналд Трамп, кој преку објава на својата социјална мрежа „Трут Соушал“ соопшти дека САД испраќаат болнички брод кон островот.
Трамп наведе дека во соработка со гувернерот на Луизијана, Џеф Ландри, кој воедно е и специјален пратеник на САД за Гренланд, ќе биде испратен голем болнички брод со цел, како што напиша, „да се згрижат бројните болни луѓе за кои никој не се грижи“. Во објавата, придружена со вештачки генерирана фотографија од бродот „УСНС Мерси“, која ја сподели и Ландри, американскиот претседател порача: „На пат е!!!“.
Сепак, голем дел од информациите остануваат нејасни. Дописникот на данската државна телевизија од САД, Јакоб Крог, изјави дека не е познато зошто Трамп ја објавил информацијата токму сега, ниту дали болничкиот брод навистина се упатил кон Гренланд.
Данскиот министер за одбрана Троелс Лунд Поулсен изјави дека Данска нема никакви сознанија за испраќање болнички брод и нагласи дека жителите на Гренланд ја добиваат целата потребна здравствена грижа.
„Нема потреба од посебна здравствена интервенција на Гренланд. Владата на Гренланд веќе се грижи за тоа, а Данска би интервенирала доколку има потреба“, изјави Поулсен.
Американската морнарица располага со два болнички брода — „УСНС Мерси“ и „УСНС Комфорт“. Според податоците од сервисите за следење бродови, „Мерси“ моментално се наоѓа во бродоградилиште во американскиот град Мобил, додека „Комфорт“ пред околу две недели бил лоциран на истото место. Бродоградилиштето „Алабама Шипјард“ во јануари објави фотографија на која двата брода се на ремонт, што дополнително ги доведува во прашање тврдењата дека некој од нив е испратен кон Гренланд.
Данската телевизија побарала коментар и од министерот за надворешни работи Ларс Локе Расмусен, како и од американската амбасада во Копенхаген, но официјален одговор не бил добиен.
Според достапните здравствени показатели, САД имаат подобри просечни резултати во однос на очекуваниот животен век и смртноста кај новороденчињата. Просечниот животен век во САД изнесува околу 79 години, додека во Гренланд околу 74 години. Смртноста кај доенчињата во САД изнесува околу 5,6 случаи на 1.000 живородени, наспроти околу 9 на 1.000 во Гренланд.
Од друга страна, здравствениот систем на Гренланд е јавно финансиран и основните услуги се достапни без класични премии и партиципации, додека американскиот систем во голема мера се потпира на комбинација од приватно и јавно осигурување, што создава поголем финансиски товар за граѓаните. Интересно е и што Гренланд располага со значително повеќе болнички кревети по жител — околу 14 на 1.000 жители, наспроти 2,7 во САД.
Во последните месеци Трамп повеќепати јавно повтори дека сака САД да го преземат Гренланд, автономна територија под данска управа. На почетокот на јануари изјави дека островот е од клучно значење за националната безбедност на САД и дека Вашингтон „на овој или оној начин“ ќе го добие.
Тој не ја исклучи можноста за економски или политички притисок врз Данска, иако подоцна на Светскиот економски форум во Давос изјави дека нема намера да употреби сила.
Еден од неговите највлијателни советници, Стивен Милер, во интервју за Си-Ен-Ен изјави дека Гренланд треба да стане дел од САД, додавајќи дека „никој нема да војува со нас за иднината на Гренланд“, што предизвика остри реакции во Данска.
Данските власти повеќепати ги отфрлија ваквите предлози. Данскиот премиер порача дека „Гренланд не е на продажба и нема да биде“, нагласувајќи дека иднината на островот ја одлучуваат неговите жители. Премиерот на Гренланд, Јенс-Фредерик Нилсен, исто така изјави дека територијата не сака да биде „дански или американски пион“.
Европската унија застана зад Данска, при што претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен порача дека Унијата целосно го поддржува суверенитетот и територијалниот интегритет на земјата.
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, повика на смирување на тензиите, истакнувајќи дека Арктикот треба да остане простор на соработка, а не конфронтација, со почитување на меѓународното право и суверенитетот на државите.
