34.000 евра месечно за јавно осветлување, запуштен парк и 100 телефонски броеви без евиденција – ДЗР со сериозни забелешки за Кичево

Непланирани капитални инвестиции, стари и ненаплатени побарувања, пропусти во изведбата на проекти и финансиски ризици поврзани со јавното осветлување се дел од неправилностите што ги утврдил Државниот завод за ревизија во Општина Кичево. По ревизијата на финансиските извештаи и усогласеноста на работењето за 2024 година, Заводот изразил неповолно мислење.

Според ревизорскиот извештај, Општината не презела доволно мерки за наплата на сопствените приходи, а дел од капиталните проекти биле реализирани без соодветно планирање и целосна документација. Кај одредени инвестиции биле утврдени отстапувања од договореното, несоодветен стручен надзор и фактурирање работи за кои не било потврдено дека се извршени.

Ревизорите утврдиле неусогласеност меѓу сметководствената и даночната евиденција во износ од околу 533.000 евра. Општината евидентирала и побарувања од приближно 238.000 евра, од кои околу 101.500 евра се постари од десет години, а дополнителни 135.000 евра се постари од пет години.

Бидејќи не биле преземени соодветни мерки за нивна наплата, постои неизвесност дали овие средства воопшто ќе бидат наплатени. Иако биле испраќани опомени преку електронскиот систем за администрирање даноци и такси, во 2025 година решенија за присилна наплата биле донесени само за 150 даночни обврзници. Дополнително, кај данокот на имот и комуналната такса за фирма не се пресметувала и наплатувала камата за задоцнето плаќање.

— реклама —

Проблеми биле утврдени и во евиденцијата на недвижниот имот. Даночната основа се темелела на процени од 2008 година, без Општината да преземе активности за преиспитување на пазарната вредност. При увид во решенијата за 1.341 даночен обврзник било утврдено дека данокот на имот изнесувал до 200 денари.

Во однос на капиталните инвестиции, во текот на 2024 година биле исплатени околу 926.000 евра за проекти што не биле предвидени во годишната програма за работа. За реализацијата на овие активности не бил изготвен ниту извештај.

Кај изведбата на капиталните проекти и реконструкцијата на локалните улици и патишта биле утврдени надминувања на договорените вредности без склучени анекси на договорите, отстапувања во изведбата, недостиг на проектна документација, несоодветен стручен надзор и фактурирање работи за кои немало потврда дека се извршени.

Реконструкцијата на спортската сала „Јанчица“ достигнала вкупна реализирана вредност од околу 540.000 евра, иако проектот не бил предвиден во програмите за работа и капитални инвестиции за 2023 и 2024 година. Само во 2024 година за него биле исплатени околу 140.000 евра.

— реклама —

Реконструкцијата на општинската зграда чинела речиси 1,2 милиони евра, иако проектот не бил предвиден во соодветните програми за 2022, 2023 и 2024 година. Во текот на 2024 година биле исплатени околу 300.000 евра.

Особено сериозни забелешки биле утврдени за рекреативниот парк во селото Зајас. За проектот, со договорена вредност од речиси 490.000 евра со ДДВ, наместо одобрение за градење било издадено одобрение за поставување урбана опрема.

При теренскиот увид ревизорите затекнале запуштен простор, делумно оштетена и нефункционална опрема, недостиг на зеленило и чешми што не одговарале на договорените спецификации. Поради разликите меѓу договореното и затекнатата состојба, не можеле да потврдат дали исплатените средства соодветствуваат на навистина изведените работи.

„Изградбата на објект без соодветно одобрение за градење, разликите помеѓу договорената и фактичката состојба на терен и неодржувањето на изведбата влијаат на квалитетот на изведените работи и ја прават инвестицијата нефункционална, со што се доведува во прашање целта на проектот и наменското трошење на буџетските средства“, наведуваат ревизорите.

— реклама —

Еден од најзначајните наоди се однесува на јавно-приватното партнерство за модернизација и одржување на јавното осветлување, чија договорена вредност изнесува 6,1 милион евра со ДДВ.

Договорот предвидува замена на 6.500 постојни светилки со ЛЕД-светилки, поставување дополнителни 1.000 светилки и воведување систем за контрола. Општината треба да му исплаќа на приватниот партнер по 34.000 евра месечно во период од 15 години, односно во вкупно 180 месечни рати.

Ревизорите утврдиле значајни отстапувања во различните фази на постапката, недостиг на целосна подготвителна документација и слабости во спроведувањето на договорот. Овие пропусти, според извештајот, создаваат финансиски и правни ризици за општинскиот буџет.

Неправилности биле утврдени и во користењето службени телефонски броеви. За 100 броеви немало документација дека биле доделени на конкретни вработени, а 37 биле целосно неактивни. И покрај тоа, за нив се плаќале месечни претплати од 52.000 денари, односно 624.000 денари годишно.

Ревизијата утврдила и пропусти при исплатата на плати, надоместоци и трансфери кон физички лица, при што не бил пресметан персонален данок на доход во износ од 438.000 денари. За изградба и одржување на електричната мрежа и јавното осветлување биле исплатени и 1,94 милиони денари без соодветна придружна документација.

Забелешки имало и во управувањето со јавните површини. Општина Кичево немала донесено програма за поставување урбана опрема за 2024 година, со која требало да се утврдат бројот, видот, големината и местоположбата на опремата, што, според ревизорите, не е во согласност со член 80-а од Законот за градење.

Во текот на 2024 година, по овој основ биле остварени приходи од 218.000 денари врз основа на издадени четири одобренија. При теренскиот увид било констатирано дека голем број објекти користеле јавни површини без одобрение за поставување урбана опрема и без платена комунална такса за користење простор пред деловните простории.

Од Државниот завод за ревизија посочуваат дека ваквата практика создава можност јавните површини да се користат без потребните одобренија и без плаќање на соодветните такси, што влијае врз целосноста и точноста на општинските приходи и доведува до несоодветно користење на јавниот простор.