Снимките со ајкули стануваат сè попопуларни на социјалните мрежи, но научниците предупредуваат дека желбата за совршена фотографија или видео може да ги доведе луѓето во сериозна опасност, а истовремено да им наштети и на самите животни.
Бразилската инфлуенсерка Тајане Далазен во април доживеала морничава средба за време на нуркање во близина на бразилскиот брег. Таа почувствувала силен притисок на ногата откако ајкула долга повеќе од два метра ја зграпчила и неколку секунди ја држела под вода. Далазен се здобила со расекотини на бутот, а снимката од инцидентот, која ја објавила на интернет, била прегледана десетици милиони пати.
Иако таа тврди дека не отишла на нуркањето за да создава содржини за социјалните мрежи и дека не го допирала или провоцирала животното, признава дека му се приближила премногу.
Случаите на напади од ајкули врз луѓе се исклучително ретки, но во период пократок од една година најмалку тројца инфлуенсери доживеале вакви инциденти.
Научниците се особено загрижени поради сè поголемиот број видеа на кои луѓе намерно им се приближуваат на ајкулите, ги допираат, пливаат со нив, а во некои случаи дури и се обидуваат да ги јаваат.
„Такви снимки сега гледам буквално секоја недела, што е многу почесто отколку порано“, вели научникот Кристијан Партон, кој го води каналот „Shark Bytes“.
Во јули инфлуенсер кој создава содржини поврзани со риболов за малку ќе останел без нога по напад од гребенска ајкула, додека во декември кинески креатор на содржини бил каснат на Малдивите. И двата инцидента биле снимени.
Истражувачите од International Shark Attack File, организација која ги следи интеракциите меѓу луѓето и ајкулите, за Би-би-си потврдиле дека во последните три години забележале значително зголемување на бројот на каснувања кај луѓе кои се обидувале да ги снимаат овие животни.
Неодамнешно истражување на експедиции во кои туристите пливаат со диви животни покажало и дека инфлуенсерите и фотографите често ги игнорираат безбедносните упатства.
Иако во светот годишно се регистрираат околу 70 непредизвикани напади од ајкули, стручњаците нагласуваат дека ризикот се зголемува кога луѓето намерно им се приближуваат.
„Зборуваме за вистински предатор, за многу големо диво животно“, вели Партон. Тој прави споредба со лавовите: „Не би влегле во Серенгети и би се обиделе да му ја ставите раката на лицето на лавот“.
Според него, ајкулите можат да употребат одбранбен или таканаречен „истражувачки“ касај кога човек ќе навлезе во нивниот простор. Освен тоа, контактот со луѓето може да предизвика стрес кај животните.
Научни истражувања покажуваат дека приближувањето до ајкула или нејзиното допирање може да го зголеми нивото на хормоните на стрес, што потенцијално влијае врз имунолошкиот систем и преживувањето на животното.
Една од најпознатите креаторки на содржини поврзани со ајкули е Оушн Ремзи, 38-годишна поранешна манекенка, која стана позната во 2019 година откако била снимена како плива со една од најголемите забележани големи бели ајкули.
Ремзи често објавува снимки на кои ги допира ајкулите или се држи за нивните перки. Таа, сепак, ги отфрла критиките дека нејзините активности им нанесуваат штета на животните.
„Мојата намера никогаш не била да собирам прегледи, туку да ги заштитувам ајкулите“, вели таа, додавајќи дека учествувала во научни истражувања и собирање податоци и дека нејзината работа е насочена кон едукација.
Ремзи тврди дека поголемиот дел од нејзината содржина се темели на почитување и набљудување од дистанца, како и дека самите ајкули одлучуваат дали ќе ѝ се приближат.
Таа исто така смета дека јавноста има дел од одговорноста и дека повеќето луѓе не би требало едноставно да ги повторуваат сцените што ги гледаат на интернет.
Сепак, специјалистот за ајкули, д-р Џек Купер, ваквите аргументи ги оценува како неубедливи.
„Навистина не гледам како допирањето или јавањето на ајкула помага во зачувувањето на видот“, вели тој, посочувајќи дека со ваквото однесување само се прикажува човек кој го вознемирува животното.
Морскиот биолог Ерик Клуа предупредува дека бројот на вакви инциденти расте, и затоа што луѓето почнуваат да ги доживуваат ајкулите како помалку опасни.
„Пораката што ја испраќаат инфлуенсерите е: Гледајте! Допирајте ја ајкулата, ништо нема да ви се случи“, вели тој.
Во исто време, туризмот кој вклучува пливање со ајкули станува сè попопуларен. На платформата TripAdvisor моментално се нудат повеќе од 140 вакви излети само на Малдивите, а дел од нив отворено рекламираат можност за „совршено селфи“ со ајкули.
Предупредувањето на стручњаците е јасно: желбата за совршена снимка може да има многу болна цена.
