Албанскиот премиер Еди Рама ја шокираше јавноста со објава дека нивната министерка за вештачка интелигенција, Диела, е „бремена“ и ќе „роди“ 83 дигитални потомци – виртуелни асистенти создадени за да им помагаат на пратениците од Социјалистичката партија.
Според Рама, секој од овие AI асистенти ќе биде задолжен за водење парламентарни записи, изработка на предлози за политики и анализа на податоци при донесување одлуки.
„Овие деца ќе ја познаваат својата мајка“, изјави Рама, објаснувајќи дека сите 83 системи ќе бидат поврзани со централната мрежа на Диела, овозможувајќи им да соработуваат и заеднички да учат.
Премиерот ја опиша иницијативата како револуционерен чекор кон создавање самoodржлив дигитален екосистем, кој ќе ја зголеми транспарентноста и ефикасноста на парламентот.
Името Диела, што на албански значи сонце, не припаѓа на вистинско лице, туку на напреден систем на вештачка интелигенција, создаден специјално за албанската влада. Таа стана првата виртуелна министерка во светот, именувана во мај 2025 година.
Главната задача на Диела е борба против корупцијата во државните тендери – преку алгоритми кои вршат надзор, евалуација и одлуки ослободени од човечка пристрасност. Таа ги анализира сите јавни набавки според критериуми на транспарентност, ефикасност и законитост.
Рама ја нарече оваа технологија „оружје против системската корупција“, додавајќи дека „со Диела, тендерите ќе бидат 100% дигитални и проверливи“.
Раминиот опис на „бремена министерка“ е, секако, симболичен: 83-те „потомци“ се AI единици, програмирани да опслужуваат пратеници, да бележат податоци, да следат говори и да генерираат извештаи во реално време.
Албанија на овој начин развива поврзан систем на интелигенции што може со тек на време да еволуира во целосно автоматизиран административен модел.
Веста предизвика мешани реакции.
Додека дел од експертите го пофалија потегот како визионерски чекор во борбата против корупцијата, други предупредија на етички ризици – прашувајќи се кој ќе биде одговорен ако „Диела“ или нејзините „потомци“ направат грешка во одлуките.
„Интелигенцијата може да биде алгоритамска, но одговорноста мора да остане човечка,“ коментираше еден европски експерт за дигитална етика.
