Братот на британскиот крал Чарлс Трети беше уапсен, додека полицијата изврши претрес на два кралски имота, а медиумите непрекинато ги анализираа деталите од сексуалниот скандал чии последици стигнаа до самите порти на Бакингемската палата. И покрај драматичните случувања, членовите на кралското семејство ги продолжија своите јавни обврски – кралот присуствуваше на отворањето на Лондонската модна недела, кралицата Камила беше на пладневен концерт, а принцезата Ана посети затвор.
Одлуката да се продолжи со вообичаените активности беше повеќе од традиционалната британска воздржаност. Таа претставуваше почеток на борбата за опстанок на династијата Виндзор, бидејќи апсењето на поранешниот принц Ендру сериозно се заканува да ја наруши јавната поддршка за монархијата, пишува агенцијата АП.
Кралот Чарлс Трети, ветувајќи целосна соработка со полициската истрага за односите на неговиот брат со починатиот осуден сексуален престапник Џефри Епстин, испрати јасна порака до јавноста. „Моето семејство и јас ќе продолжиме да ја извршуваме нашата должност и да им служиме на сите вас“, порача тој во официјална изјава, потпишана со „Charles R.“, каде буквата „R“ означува „Rex“, латински збор за крал.
Самото обраќање на монархот укажува на сериозноста на кризата предизвикана од апсењето на неговиот 66-годишен брат, денес познат како Ендру Маунтбатен-Виндзор. Тој бил задржан 11 часа, по што бил пуштен додека трае истрагата, што значи дека ниту е обвинет ниту ослободен од сомневањата.
Коментаторите веќе прават историски паралели, оценувајќи дека станува збор за најголемата криза на британската монархија од абдикацијата на кралот Едвард Осми во 1936 година, кога се откажа од круната за да се ожени со Американката Волис Симпсон. Тогашниот скандал значително ја ослабна довербата во монархијата, која се обнови дури по Втората светска војна, кога кралот Џорџ Шести одби да ја напушти Британија за време на германските бомбардирања.
Сегашната криза произлегува од новообјавени документи од американската истрага поврзана со Епстин, во кои се споменуваат наводни контакти и деловни информации што Маунтбатен-Виндзор ги споделувал додека бил специјален британски пратеник за меѓународна трговија. Најмалку осум британски полициски управи потврдија дека ги разгледуваат прашањата што произлегуваат од објавените материјали.
Експертите оценуваат дека, за разлика од претходните кралски скандали, овојпат нема јасен модел како институцијата да се справи со кризата. Последен пат монархијата се соочи со сличен јавен притисок по смртта на принцезата Дијана, кога кралското семејство беше критикувано дека бавно реагирало на огромната јавна тага.
Денес ситуацијата е дополнително сложена поради медиумската средина во која јавноста бара поголема транспарентност и одговорност од јавните личности. Палатата веќе се обиде да го дистанцира Маунтбатен-Виндзор од институцијата со одземање на титулите и привилегиите, а британската влада разгледува и можност за негово формално отстранување од редот за наследување на круната, што може да се направи само со закон.
Според аналитичарите, најдобриот исход за монархијата би бил истрагата да остане ограничена на конкретните наводи поврзани со Епстин. Најлошото сценарио, пак, би било проширување на истрагата кон прашањето што пошироката институција можеби знаела и кога.
Како што предупредуваат експертите, поддршката на јавноста никогаш не е загарантирана, а опстанокот на монархијата повторно зависи од нејзината способност да ја заслужи довербата на граѓаните.
