Над Македонија и понатаму тежи едно од најбруталните кривични дела во поновата историја – киднапирањето и убиството на 14-годишната Вања Ѓорчевска, извршено на 27 ноември 2023 година. Девојчето беше грабнато пред својот дом во скопската населба Центар во 7.30 часот утрото, на пат кон училиште. Наместо на училишна клупа, Вања тој ден заврши со куршум, закопана во импровизирана дупка во околината на Бразда.
Телото беше пронајдено шест дена подоцна, на 3 декември 2023 година, по интензивна полициска потрага која го држеше целиот регион во неизвесност. Во истата криминална операција, само неколку дена претходно, беше киднапиран и убиен 74-годишниот Панче Жежовски од Велес – за да биде украден неговиот автомобил, со кој потоа ќе биде грабната Вања.
Во ноември 2024 година, Основниот кривичен суд Скопје ја изрече една од најтешките пресуди во историјата на македонското судство:
Љупчо Палевски – Палчо: доживотен затвор
Велибор Манев: доживотен затвор
Влатко Кешишев: доживотен затвор
Боре Видевски: доживотен затвор
Александар Ѓорчевски (татко на Вања): ослободен од вина за помагање при грабнувањето
Судот утврди дека групата дејствувала организирано, дека Палевски ги планирал двете убиства и дека токму тој пукал во жртвите.
Судско-медицинските наоди и исказите од истрагата открија морничави детали:
Вања била возена во гепек, со врзани раце и нозе, со леплива лента на лицето. Била убиена за неполни два часа по киднапирањето. Дупката во која е закопана била ископана уште претходниот ден, што ја разби верзијата дека групата имала намера да бара откуп.
Улогата на нејзиниот татко, Александар Ѓорчевски, кој според обвинението им давал информации за нејзиното движење, беше една од најшокантните точки во обвинителниот акт. Судот пресече дека нема докази за било какви негови дејствија во грабнувањето на неговата ќерка.
И покрај пресудaтa, остануваат дилеми и неодговорени прашања:
Не е пронајдено оружјето со кое се извршени убиствата.
Зошто Панче Жежовски беше убиен, кога целта била само неговиот автомобил?
Која била вистинската намера на групата, кога никогаш не беше испратено барање за откуп?
Дали имало дојави кон Палчо, со оглед дека побегна во Србија, па во Турција?
Како полицијата шест дена не го пронајде телото и покрај масовната потрага?
Постоеја ли други вмешани?
Јавноста особено ја бранува недоследноста во првичните мотиви – користољубие, иако немало ниту обид за преговори со семејството.
Две години подоцна, семејствата на Вања и Панче, како и пошироката јавност, сè уште бараат целосна вистина. Пресудата донесе делумна правна завршница, но не и мир. Случајот останува симбол на институционални пропусти, необјаснети мотиви и трагедија што ја промени земјата.
Македонија и понатаму се надева дека она што не го кажале обвинетите – ќе го покаже времето или правдата, ако конечно биде целосно сервирана.
Пресудата се уште се разгледува од скопска Апелација и не е правосилна.
