ЕУ ѝ платила 238 милијарди евра на Русија за енергенси, а зависноста сè уште не е прекината

Европската Унија значително ја намали зависноста од руските енергенси по почетокот на војната во Украина, но и натаму плаќа милијарди евра за руска нафта, гас и јаглен. Дополнителен проблем претставува зависноста од рускиот ураниум и технологиите што се користат во европските нуклеарни централи, пишува „Дојче веле“.

Според енергетскиот експерт Бен Меквилијамс од бриселскиот аналитички центар „Бројгел“, Европската Унија го намалила увозот на руски гас за околу 75 проценти од почетокот на руската инвазија врз Украина.

Од почетокот на следната година е предвидена забрана за увоз на руски течен природен гас, додека од есента забраната треба да се прошири и на гасот што пристигнува преку гасоводи.

— реклама —

Сепак, според извештајот „Russia Fossil Tracker“ на финскиот истражувачки центар ЦРЕА, 27-те земји членки на ЕУ потрошиле околу 238 милијарди евра за руски јаглен, нафта и гас во периодот опфатен со анализата.

Европратеничката Хана Гедин од шведската Лева партија предупредува дека приходите од продажбата на енергенси ѝ овозможуваат на Русија да ја финансира војната против Украина. Таа ја критикуваше Европската комисија поради доцнењето на најавеното законско решение за целосно прекинување на увозот на руска нафта.

„Каде е ветениот закон? Каде е вашата храброст да послужите како пример за другите?“, праша Гедин во Европскиот парламент.

— реклама —

Унгарија и Словачка се меѓу земјите што и понатаму зависат од руската нафта што пристигнува преку нафтоводот „Дружба“. Иако уделот на руската нафта во вкупниот увоз на ЕУ е значително намален, овие зависности не можат брзо да се отстранат.

Дополнителни дилеми предизвикува и американската политика кон Москва. Според „Дојче веле“, Вашингтон постигнал договор со Русија за набавка на дизел, а американскиот претседател Доналд Трамп привремено суспендирал дел од санкциите непосредно пред нивното стапување во сила.

„Би било лудост повторно да се купуваат енергенси од Русија“, оцени Меквилијамс, нагласувајќи дека американската политика не треба да го промени европскиот курс.

— реклама —

Еден од помалку истакнуваните проблеми е нуклеарната енергија. Според податоците на Евроатом, количините ураниум што ЕУ ги увезува од Русија со години остануваат речиси непроменети, додека рускиот државен концерн „Росатом“ дури го проширил своето работење на европскиот пазар.

Во пет земји членки на ЕУ работат нуклеарни реактори од руска конструкција. За нив е предвидено производство на нуклеарно гориво во германскиот град Линген, во рамките на соработката меѓу француската компанија „Фраматом“ и рускиот „Росатом“.

Меквилијамс предупредува дека, иако финансиската вредност на увозот на ураниум е помала во споредба со нафтата и гасот, неговото значење е стратешко бидејќи создава долгорочна технолошка зависност од Русија.

Францускиот европратеник Паскал Канфен од либералната група „Обнова на Европа“ посочува дека замената на рускиот ураниум е технички посложена од диверзификацијата на снабдувањето со нафта и гас.

Според него, Европа мора да продолжи со развојот на електричната енергија од обновливи извори, но притоа да внимава да не создаде нова зависност, овојпат од Кина, која има значајна улога во производството на соларни панели и ветерни турбини.

Европските институции се соочуваат со предизвик истовремено да го намалат увозот на руски енергенси, да обезбедат стабилно снабдување и да избегнат нови стратешки зависности.