ОРМУСКИ ТЕСНЕЦ

Цените на нафтата надминаа 101 долар поради тензии во Ормускиот теснец

Цените на нафтата денеска надминаа 101 долар, поттикнати од продолжената американска поморска блокада на Иран и иранското пресретнување на бродови во Ормускиот теснец, што доведе до очекувања дека испораките на енергенси од регионот на Персискиот Залив нема брзо да се вратат на светските пазари.На лондонскиот пазар, барел нафта попладнево се тргуваше по цена повисока за 2,87 долари во однос на вчерашното затворање, односно 101,35 долари. На американскиот пазар цената беше повисока за 3,46 долари и изнесуваше 93,13 долари.Пазарите денеска реагираа слабо на американското продолжување на примирјето со Иран. Претседателот Доналд Трамп не постави временско ограничување за прекин на конфликтот, но ја задржа поморската блокада на иранските пристаништа.Иран, поради американско-израелските напади, ја презел контролата врз теснецот и забранил транзит на бродови поврзани со САД, Израел и нивните сојузници.САД, пак, по неуспешниот прв круг преговори во Исламабад, воведоа поморска блокада на иранските пристаништа во Оманскиот Залив и Арапското Море, предупредувајќи дека Техеран со тоа го крши примирјето.Во текот на ноќта американската војска интервенирала на ирански контејнерски брод во Оманскиот Залив, додека Иран возвратил со заплена на два брода во Ормускиот теснец, кои биле задржани поради наводни прекршувања на поморските прописи.Американскиот министер за финансии Скот Бесент соопштил дека санкциите за руската и иранската нафта се суспендирани на уште 30 дена, на барање на земји кои се соочуваат со ризик од недостиг на нафта поради затворањето на Ормускиот теснец.Податоците на ОПЕК покажуваат дека цената на нафтената кошничка на земјите членки вчера паднала за 1,43 долари и изнесувала 96,31 долари по барел.

Свет | пред 11 час

Кризата во Ормускиот теснец се заострува: Америка запрела 28 ирански бродови

Централната команда на САД (CENTCOM) соопшти дека американските власти наредиле 28 бродови да го променат курсот и да се вратат назад поради иранската блокада на пристапот до пристаништа.CENTCOM објави дека, поради иранската блокада на пристапот до одредени пристаништа, издадено е наредување за вкупно 28 трговски бродови веднаш да го пренасочат своето пловење и да го напуштат блокираното подрачје.Според наводите на CENTCOM, американските власти дејствуваат во координација со партнери за да ја заштитат комерцијалната пловидба и да ја обезбедат безбедноста на екипажите на бродовите кои се затекнале во зоната на зголемени тензии.Од командата порачуваат дека внимателно ја следат ситуацијата на море и дека ќе преземат сите потребни чекори за да го намалат ризикот по меѓународната трговија и слободата на пловидба на погодените рути.Во соопштението е истакнато дека одлуката за свртување на бродовите се однесува на пловни објекти кои биле на пат кон пристаништа под иранска блокада, а мерката е донесена со цел превенција на можни инциденти и заштита на меѓународниот поморски сообраќај.

Свет | пред 1 ден

Индија: Два брода под наше знаме нападнати при обид за минување низ Ормускиот теснец

Ормускиот теснец денес повторно е во фокусот откако два брода под индиско знаме, кои превезувале сурова нафта, биле нападнати при обид да минат низ теснецот, соопшти индиското Министерство за надворешни работи.Индискиот министер за надворешни работи Викрам Мисри имал итна средба со иранскиот амбасадор во Њу Делхи, на која изразил длабока загриженост поради инцидентот со пукање врз бродовите под индиско знаме.Според извори од бродската индустрија, бродовите добиле радио-порака од иранската морнарица дека немаат дозвола за премин, по што биле пријавени напади со огнено оружје. Инцидентите се случиле во водите меѓу островите Кешм и Ларк, а бродовите подоцна се повлекле.Британската агенција за поморски трговски операции соопшти дека добила пријава за одделен инцидент околу 20 наутички милји североисточно од Оман, каде танкер пријавил дека кон него се приближиле вооружени ирански патролни бродови и дека бил отворен оган, но екипажот останал безбеден.Во меѓувреме, дел од бродовите пријавиле дека добиле радио-порака во која се тврди дека Ормускиот теснец повторно е затворен поради политички и безбедносни причини, што дополнително ја зголеми неизвесноста во регионот.Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека неговата земја нема да дозволи притисок преку блокади, додавајќи дека разговорите со Техеран продолжуваат и дека очекува нови информации во текот на денот.

Свет | пред 4 дена

Нападнат брод во близина на Ормускиот теснец

Теретен брод беше нападнат во близина на Ормускиот теснец, при што беа оштетени контејнери на пловилото, соопшти британската војска.Центарот за поморска трговија на британската војска (UK Maritime Trade Operations) наведе дека непознат проектил го погодил бродот околу 25 наутички милји (46 километри) североисточно од Оман.Инцидентот се случува во период на зголемени тензии во регионот, откако Иран ја повлече својата краткотрајна одлука за повторно отворање на Ормускиот теснец, обвинувајќи ги САД дека не ги исполниле своите обврски.

Свет | пред 4 дена

Закани, преговори и мисии: Ормускиот теснец во фокусот на светот

Тензиите околу Ормускиот теснец остануваат високи, додека светските сили испраќаат спротивставени пораки за решавање на кризата што директно го засега глобалниот енергетски пазар и безбедноста на поморскиот сообраќај.Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека ситуацијата „изгледа прилично добро“ и најави нов круг преговори со Иран веќе за време на викендот. Сепак, тој нагласи дека американската поморска блокада на иранските пристаништа ќе остане во сила сè додека не се постигне конечен договор.„Имаме добри вести, но сè уште не можам да ги споделам“, изјави Трамп, потенцирајќи дека притисокот врз Техеран нема да се намали пред да се затвори целата преговарачка рамка.Од другата страна, претседателот на иранскиот парламент, Мохамад Багер Галибаф, ги отфрли тврдењата на Вашингтон и предупреди дека доколку блокадата продолжи, Ормускиот теснец „нема да остане отворен“, што би значело сериозен удар врз глобалната трговија со нафта.Паралелно, европските сили се обидуваат да спречат ескалација. Францускиот претседател Емануел Макрон и британскиот премиер Кир Стармер предводеа виртуелен самит со околу 40 држави, со цел да се координира меѓународен одговор за одржување на слободната пловидба.Стармер најави дека Велика Британија и Франција ќе предводат меѓународна мисија за заштита на поморските рути во регионот, која, според него, ќе има исклучиво одбранбен карактер и ќе започне веднаш штом условите тоа ќе го дозволат.Во меѓувреме, Кина испрати сигнал дека поддржува отворање на теснецот. Според Трамп, кинескиот претседател Си Џинпинг е задоволен од напорите за стабилизација, а двајцата лидери најавиле и средба во мај, која би можела да има пошироко геополитичко значење.Ормускиот теснец, низ кој поминува значителен дел од светската нафта, останува клучна точка на глобална нестабилност, каде секоја одлука може да има далекусежни последици врз економијата и безбедноста.

Свет | пред 4 дена

Прв крузер помина низ Ормускиот теснец од почетокот на војната

Крузерот „Celestyal Discovery“ стана првиот патнички брод што го поминал Ормускиот теснец од почетокот на конфликтот, во услови на постепено стабилизирање на поморскиот сообраќај во регионот.Бродот, кој плови под малтешко знаме, денес исплови од Дубаи, каде што беше закотвен 47 дена, а неговата крајна дестинација е Оман. Според информациите, крузерот се движи без патници, објави Euronews.Преминот низ теснецот се случил неколку часа откако Иран и САД соопштиле дека стратешкиот пловен пат повторно ќе биде целосно отворен за комерцијален сообраќај до крајот на примирјето. Ормускиот теснец, кој во текот на конфликтот беше речиси затворен, е еден од најважните морски коридори во светот.Според податоците на сервисот MarineTraffic, пристигнувањето на бродот во Оман се очекува во текот на утрешниот ден. Ситуацијата останува во развој и ќе биде дополнително ажурирана со нови информации.

Свет | пред 5 дена

Иран го отвори Ормускиот теснец: нафтата падна на 88 долари

Светските енергетски пазари денеска нотираа дека цената на суровата нафта од типот „Брент“ падна на 88 долари за барел. Ова е значително намалување од речиси 12% во текот на денот.Ова следува откако Иран објави дека Ормускиот теснец повторно е отворен за комерцијален поморски сообраќај. Овој клучен енергетски коридор, низ кој поминува околу една петтина од глобалната трговија со нафта, изминатите денови беше под закана, што ја одржуваше цената на високo ниво.Ормускиот Теснец е појас што го поврзува Заливот со Арапското Море, преку кој обично се транспортира една петтина од светската нафта и течен природен гас.По објавата, како што пишува Би-би-си, глобалните пазари, исто така, се зголемија, при што главните американски берзански индекси пораснаа во раното тргување.Европските акции, пораснаа по објавување на веста.Овој вртоглав пад на цената е одличен сигнал за домашната економија. Доколку трендот се задржи до понеделник, кога Регулаторната комисија за енергетика прави нови пресметки, може да очекуваме значително поевтинување на горивата во Македонија.

Свет | пред 5 дена

„Зомби брод“ откриен во Орумскиот теснец – користи лажен идентитет

Би-Би-Си идентификуваше брод во Персискиот Залив за кој се тврди дека се обидува да го прикрие својот вистински идентитет во услови на зголемени поморски тензии и американска блокада кон Иран, покажува анализа на британскиот јавен сервис.Според истрагата, бродот преку системите за автоматско следење се прикажува под името „Race“, но тоа, како што наведува Би-Би-Си, не може да биде точно бидејќи пловилото со тоа име е расходувано уште во 2023 година. Последната регистрирана позиција му била во близина на Ормускиот теснец.Би-Би-Си посочува дека станува збор за практика позната како „зомби брод“, при која пловилата користат идентитети на веќе непостоечки или повлечени бродови, со што значително се отежнува нивното следење.Во извештајот се наведува дека во регионот се забележани и други методи на прикривање, вклучително и исклучување на системите за следење, манипулација со сигналите и лажно прикажување на локацијата, со цел бродовите да изгледаат како да се на друго место.Би-Би-Си исто така пренесува дека дел од танкерите кои минуваат низ регионот се под санкции и не пријавуваат јасно крајна дестинација, што дополнително ја отежнува контролата на поморскиот сообраќај.Напнатоста во Персискиот Залив се зголемува по ограничувањата на поморскиот сообраќај и воведените мерки поврзани со блокадата, при што се предупредува дека секој обид за пробивање на контролите може да биде запрен со сила, доколку е потребно.

Свет | пред 1 седмица

САД: Во првите 48 часа од блокадата на Ормускиот теснец не поминал ниту еден брод

Американската Централна команда (CENTCOM) соопшти дека во првите 48 часа од воведената блокада на бродови што влегуваат и излегуваат од иранските пристаништа, ниту едно пловило не поминало покрај американските сили. Според нивните информации, девет бродови добиле наредба да се вратат назад кон иранска пристанишна зона или крајбрежје и ја испочитувале инструкцијата.Ова соопштение доаѓа по претходните тврдења на иранската државна агенција Фарс, која навела дека два ирански брода наводно успешно поминале низ Ормускиот теснец и се упатиле кон пристаништето Имам Хомеини и покрај американските мерки. Тие тврдења засега не се независно потврдени.Во меѓувреме, останува нејасно како точно се спроведува блокадата, бидејќи според досегашните информации, американските сили дејствуваат околу иранските пристаништа и поморските правци кон нив, а не директно на самиот Ормуски теснец. Поради тоа, не е целосно јасно каде започнува и каде завршува зоната на блокада.CENTCOM претходно најави почеток на операцијата насочена кон целосно запирање на поморскиот сообраќај што влегува и излегува од иранските пристаништа. Истовремено, американскиот претседател Доналд Трамп говореше за „блокада на Ормускиот теснец“, иако подоцнежните информации укажуваат дека операцијата е пошироко поставена околу иранскиот брег и пристапите кон пристаништата.Трамп ја најави блокадата по неуспешните преговори меѓу американската и иранската делегација во Исламабад, по што порача дека САД ќе го запрат целиот поморски сообраќај во регионот и упати предупредувања кон Иран во врска со неговата нуклеарна програма. Неколку дена подоцна тој тврдеше дека мерките веќе имаат ефект врз иранската економија.Истовремено, американската морнарица појасни дека акцијата е насочена кон запирање на бродови поврзани со ирански товари, додека BBC Verify забележа дека барем едно пловило успеало да помине низ теснецот по почетокот на операцијата, што дополнително укажува дека ситуацијата на теренот останува нејасна и динамична.

Свет | пред 1 седмица

Американската блокада не го запре поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец

Првиот ден од американската блокада на бродови кои влегуваат во иранските пристаништа не предизвика значително нарушување во сообраќајот низ Ормускиот теснец, при што најмалку осум бродови, меѓу кои и три танкери поврзани со Иран, поминале низ преминот, покажуваат податоците за поморскиот сообраќај.Блокадата ја најави американскиот претседател Доналд Трамп по неуспешните мировни преговори во Исламабад меѓу Соединетите Американски Држави и Иран.Според податоците, сегашниот промет е значително намален во однос на повеќе од 130 дневни преминувања пред почетокот на конфликтот меѓу Соединетите Американски Држави и Израел против Иран.Американската Централна команда соопшти дека дел од бродовите се вратиле по наредба, додека други кои поминале низ теснецот не биле директно опфатени со блокадата. Истовремено, дел од кинески танкери и товарни бродови исто така продолжиле со движење низ регионот.Кина ја оцени блокадата како „опасна и неодговорна“, предупредувајќи дека таа дополнително ќе ги зголеми тензиите на глобалниот енергетски пазар.И покрај тоа, поморските аналитичари предупредуваат дека зголемените трошоци за осигурување и ризикот од ескалација веќе создаваат несигурност за бродските компании, при што се очекува значително намалување на комерцијалниот сообраќај во наредниот период.

Свет | пред 1 седмица

Два брода поврзани со Иран го променија својот правец по минувањето низ Ормускиот теснец

Податоците за движењето на бродовите покажуваат дека два пловни објекти поврзани со Иран го промениле својот правец по минување низ Ормускиот теснец.Според анализа на Би-Би-Си, двата брода, кои поминале низ теснецот по воведувањето на американски санкции, подоцна се свртеле и започнале да се враќаат назад.Танкерот „Rich Starry“, кој е под американски санкции и пријавил дека превезува товар, испловил од Шарџа во Обединетите Арапски Емирати и се упатил кон исток низ теснецот, но потоа го сменил курсот и се вратил.Податоците исто така покажуваат дека товарниот брод „Christianna“, кој претходно минал низ теснецот по испловување од иранското пристаниште Бандар Имам Хомеини, исто така го променил правецот и се враќа.Американското Централно командување соопшти дека шест трговски бродови добиле наредба да се свртат и дека таа наредба била извршена.Дополнително, танкерот „Elpis“, кој е исто така под американски санкции, минал низ теснецот кон исток, најверојатно од иранското пристаниште Бушер, но моментално стои источно од теснецот.Постои можност дел од овие бродови да испраќаат лажни податоци за својата локација со цел да го прикријат реалното движење и активностите на море.

Свет | пред 1 седмица

Американска војска: Ниту еден брод не ја проби блокадата

Американската војска соопшти дека во првите 24 часа од почетокот на поморската блокада на иранските пристаништа, ниту еден брод не успеал да ја пробие блокадата.Командата на американските сили ЦЕНТКОМ наведе дека во операцијата учествуваат повеќе од 10.000 припадници на морнарицата, маринците и воздухопловните сили, како и повеќе од десет воени бродови и десетици авиони.Според нивните податоци, шест трговски бродови се повлекле по американските наредби и се вратиле кон иранските пристаништа.Вашингтон тврди дека блокадата се спроведува еднакво врз сите бродови што се обидуваат да влезат или да излезат од иранските пристаништа и крајбрежни води.Американската страна додава дека истовремено се обезбедува слободна пловидба низ Ормускиот теснец за бродовите што се движат кон пристаништа надвор од Иран, додека тензиите во регионот дополнително растат поради ескалацијата на конфликтот.

Свет | пред 1 седмица

Прв брод помина низ Ормускиот теснец од почетокот на американската блокада

Првиот брод е забележан како поминува низ Ормускиот теснец по воведувањето на американската поморска блокада на иранските пристаништа и поврзаниот поморски сообраќај, објави BBC.Според податоците за следење на пловидбата, товарниот брод „Паја Лебар“ се движи кон Дубаи откако испловил од Индија, додека друг брод – танкерот „Рич Старри“ – го променил курсот при приближување кон теснецот.Овие движења укажуваат на првични нарушувања во сообраќајот низ една од најважните светски рути за транспорт на нафта.Американската поморска блокада, која стапи во сила денес, го опфаќа целиот ирански брег, како и морските правци во Оманскиот Залив и Арапското Море.Вашингтон предупреди дека бродовите кои ќе влезат во зоната без одобрение може да бидат пресретнати или запленети, додека Иран најави можни одмазднички мерки, што дополнително ги зголемува тензиите во регионот.

Свет | пред 1 седмица

Иранската Револуционерна гарда: Ормускиот теснец е отворен за цивилни бродови

Иранската Револуционерна гарда соопшти дека Ормускиот теснец е „отворен за нештетен премин на цивилни бродови“, во согласност со меѓународното право.Во соопштението се наведува дека воените пловила кои ќе се приближат до областа би се сметале за прекршување на примирјето и дека ќе бидат „строго казнети“.

Свет | пред 1 седмица

Трамп најави блокада на Орумскиот теснец

По неуспешните преговори меѓу САД и Иран во Исламабад, американскиот претседател Доналд Трамп најави блокада на Ормускиот теснец и упати остри обвинувања кон Техеран поради нуклеарната програма.Во објава на социјалната мрежа Truth Social, Трамп наведе дека разговорите завршиле без договор за клучното прашање – нуклеарната програма на Иран. Тој најави дека американската морнарица ќе започне со процес на блокада на сите бродови што се обидуваат да влезат или да излезат од теснецот.Трамп истакна дека наредил пресретнување на бродови кои плаќаат такси на Иран и најави отстранување на мини од поморскиот премин, предупредувајќи на силен одговор доколку дојде до напади.Во втора објава, тој го обвини Иран дека не го исполнил ветувањето за отворање на теснецот, додавајќи дека и покрај долготрајните разговори, Техеран останал цврст во својата позиција.Трамп ја повтори и својата долгогодишна порака дека Иран не смее да поседува нуклеарно оружје, нагласувајќи дека блокадата наскоро ќе започне и дека во неа ќе се вклучат и други земји.

Свет | пред 1 седмица

Иран: Ормускиот теснец е „целосно под наша контрола“

Заменик-претседателот на иранскиот парламент, Хаџи Бабаеи, изјави дека стратешкиот Ормуски теснец е „целосно“ под контрола на Иран и дека минувањето низ него мора да се плаќа во иранската валута, ријал, пренесува новинската агенција Mehr.Бабаеи нагласи дека планот за теснецот добил едногласна поддршка од 250 пратеници и порача дека овој стратешки пловен пат „под никакви услови не е предмет на преговори“.Тој додаде дека, и покрај санкциите, иранскиот извоз на нафта надминал 1,6 милиони барели и дека, како што рече, нафтата од Иран денес е практично невозможно да се санкционира.Во меѓувреме, тензиите околу теснецот продолжуваат, при што САД соопштија дека нивните сили започнале операции за чистење мини, додека Иран ги негираше наводите за американско поминување низ оваа област.

Свет | пред 1 седмица

Први танкери ја напуштаат зоната: Три супертанкери минаа низ Ормускиот теснец

Три супертанкери натоварени со нафта вчера успешно поминаа низ Ормускиот теснец, и покрај неуспехот на преговорите во Исламабад, покажуваат податоците за поморскиот сообраќај.Според информациите, ова се првите бродови што го напуштија Персискиот Залив откако Соединетите Американски Држави и Иран постигнаа договор за прекин на огнот.Во меѓувреме, стотици други танкери сè уште се блокирани во Заливот и очекуваат можност за испловување во текот на двонеделното примирје, што се смета за клучен период за стабилизирање на глобалните испораки на нафта.

Свет | пред 1 седмица

Три супертанкери поминаа низ Ормускиот теснец

Три супертанкери во саботата поминаа низ Ормускиот теснец, покажуваат податоците за бродскиот сообраќај, што укажува дека станува збор за првите бродови кои го напуштиле Персискиот Залив по постигнатиот договор за примирје меѓу Соединетите Американски Држави и Иран.Иранската блокада на овој клучен морски премин, преку кој поминуваат околу 20 проценти од глобалните испораки на нафта и течен природен гас, кон крајот на февруари ја наруши светската енергетска понуда и предизвика нагло зголемување на цените на нафтата.Либерискиот танкер за сурова нафта „Serifos“, како и танкерите „Cospearl Lake“ и „He Rong Hai“, кои пловат под кинеско знаме, успешно влегле и излегле од т.н. пробно сидриште што го заобиколува иранскиот остров Ларак, покажуваат податоците на LSEG.Секој од овие бродови има капацитет да пренесува околу два милиони барели нафта. Се очекува „Serifos“, кој товари нафта од Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати, да пристигне во малезиското пристаниште Малака на 21 април.Танкерот „Cospearl Lake“ превезува ирачка нафта, додека „He Rong Hai“ транспортира саудиска сурова нафта. Двата брода се изнајмени од Unipec, трговската подружница на кинескиот енергетски гигант Sinopec.Од компанијата засега нема официјален одговор на барањето за потврда на овие информации.

Свет | пред 1 седмица

Иран ќе оствари приход од 364 милиони долари за време на примирjето

Бродовите блокирани во Ормускиот теснец ќе му овозможат на Иран приход од повеќе од 360 милиони долари преку премин низ овој клучен пловен пат, објави агенцијата Tasnim.Високата аналитичарка на компанијата „Kepler“, Аменех Бакр, наведува дека „172 милиони барели сурова нафта и нафтени деривати се наоѓаат на 182 бродови во Персискиот Залив и чекаат дозвола за премин низ Ормускиот теснец“.Вклучувајќи такса од два милиони долари по брод, Иран ќе заработи вкупно 364 милиони долари во текот на овој период.Транзитот низ Ормускиот теснец ќе се одвива во координација со иранските оружани сили, истакна иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи.Во соопштението, Аракчи прецизира:„За време на две недели, безбеден премин низ Ормускиот теснец ќе биде возможен преку координација со иранските вооружени сили и земајќи ги предвид техничките ограничувања“.Ова е една од клучните точки на двонеделното примирје меѓу Иран и САД, бидејќи обезбедува бродовите да можат да минуваат низ теснецот без ризик од судир, додека Иран истовремено остварува значителен приход од транзитот.

Свет | пред 2 седмици

Русија и Кина блокираа резолуција на Обединетите нации за Ормускиот теснец

Русија и Кина ставија вето на резолуцијата на Советот за безбедност на Обединетите нации за Ормускиот теснец, со што документот не беше усвоен и покрај поддршката од мнозинството членки.За резолуцијата гласаа 11 земји, две беа против, а две воздржани. Првичниот предлог, поднесен од Бахреин, предвидуваше овластување за користење „сите неопходни средства“ за да се обезбеди транзит низ Ормускиот теснец и да се спречат обиди за негово затворање. Станува збор за формулација на Обединетите нации која вклучува и можност за воена акција.Откако Русија, Кина и Франција, како постојани членки со право на вето, се спротивставија на употребата на сила, текстот беше изменет и од него беа отстранети сите референци за офанзивно дејствување. Во новата верзија се дозволуваше користење само на „сите неопходни одбранбени средства“.Сепак, Русија и Кина и на изменетиот предлог ставија вето.Пред гласањето, министерот за надворешни работи на Бахреин, Абдулатиф бин Рашид Ал Зајани, изјави дека резолуцијата не „создава нова реалност“, туку има цел да даде „сериозен одговор на повтореното непријателско однесување на Иран, однесување кое мора да запре“.„Да бидеме јасни, ако денес не делуваме, тоа ќе има тешки последици за целиот свет и човештвото“, додаде тој.По неуспехот на резолуцијата, Зајани изјави дека Советот не успеал да ја преземе својата одговорност во соочување со, како што рече, незаконското однесување кое бара итна и решителна акција.

Свет | пред 2 седмици

Оман и Иран преговараат за повторно отворање на Ормускиот теснец

Се појавуваат нови детали за можните решенија за повторно отворање на Ормускиот теснец, за кои веќе две недели преговараат Оман и Иран. Овој клучен поморски пат, кој Иран практично го затвори како одговор на американско-израелските напади, се наоѓа во територијалните води на двете држави.Извор од Оман за Си-Ен-Ен изјави дека разговорите се насочени кон воспоставување „протокол за безбеден премин“, кој би овозможил непречен комерцијален бродски сообраќај.Според предложениот модел, танкерите за нафта и гас што минуваат низ тесниот пловен пат, кој фактички е блокиран од нападите минатиот месец, би требало да се регистрираат кај иранските власти и да пловат под знаме на држава што не се смета за непријателска. Во пракса, ова би значело признавање на иранската контрола врз оваа стратешка рута.Предлозите се дел од напорите на Оман, земја богата со енергенси и долгогодишен посредник меѓу Вашингтон и Техеран, да спречи поширока ескалација на конфликтот.Сепак, истиот извор оценува дека ваквиот договор би бил тешко остварлив во услови на војна и нагласува дека „најдобро решение останува итен прекин на огнот како прв чекор кон целосно завршување на конфликтот“.Воедно, заканите на американскиот претседател Доналд Трамп дека ќе ги засили нападите врз Иран по истекот на новиот 48-часовен рок беа оценети како „алармантни“.„Ескалацијата носи ризик од несогледливи страдања во многу делови од светот“, изјави изворот.

Свет | пред 2 седмици

Трамп: Американските сили го спасиле пилотот на Ф-15 во Иран

Американскиот претседател Доналд Трамп соопшти дека американските сили го спасиле членот на екипажот на борбениот авион F-15, кој бил тешко повреден по соборувањето над Иран.Трамп на својот профил на Truth Social напиша дека пилотот бил пронајден „длабоко во планините на Иран“, додека иранските сили биле многу блиску. „Иранската армија го бараше интензивно, во голем број, и беше близу“, истакна тој. Дополни дека станува збор за висок офицер и дека операцијата за спасување била исклучително ризична.„Овие акции ретко се изведуваат поради опасноста за луѓето и опремата“, посочи Трамп, нагласувајќи ја храброста на американските сили. „Тоа е неверојатен показател на храброст и способност на сите вклучени.“Според достапните информации, станува збор за една од најризичните операции за спасување во актуелниот конфликт, при што американските сили дејствувале длабоко на територијата на Иран.Набргу потоа, Трамп повторно упати закани кон Иран, истакнувајќи дека „вторник ќе биде Ден на електрани и Ден на мостови, сè во едно, во Иран. Не ќе биде ништо слично на тоа. Отворете го проклетиот теснец или ќе живеете во пекол – само гледајте“. Во пораката тој додаде и „слава на Алах“.Трамп претходно се закануваше со напади на иранската енергетска инфраструктура доколку Техеран не го отвори Ормускиот теснец.

Свет | пред 2 седмици

Украина нуди безбедносна помош за отворање на Ормускиот теснец

Украина се нуди како безбедносен партнер во напорите за повторно отворање на Ормускиот теснец, откако Иран практично го блокираше сообраќајот на оваа клучна светска енергетска рута. Претседателот Володимир Зеленски изјави дека Киев е подготвен да им помогне на партнерите со оружје проверено во борба и со оперативно искуство стекнато во услови на војна.„Ќе направиме сè што можеме. Нашето искуство во деблокадата на црноморскиот коридор е исклучително важно. Ако нè вклучат, ќе помогнеме“, изјави Зеленски. Со ова, Украина сигнализира амбиција да премине од примател во обезбедувач на безбедносна помош.Ормускиот теснец, кој го поврзува Персискиот Залив со Арапското Море, е една од најважните енергетски рути во светот. Во нормални услови, низ него минува околу една петтина од светската нафта и течен природен гас, со околу три илјади пловила месечно. Но, по заканите и ограничувањата од страна на иранските сили, сообраќајот е драстично намален, што предизвика раст на цените на енергенсите.Кризата отвори и прашања за тоа кој ќе ја преземе водечката улога во обезбедувањето на пловидбата. Додека Соединетите Американски Држави првично сигнализираа подготвеност, подоцна се појавија пораки дека можеби нема директно да интервенираат. Во такви услови, повеќе од четириесет сојузници одржаа состанок за можни решенија, при што Украина се наметна како партнер со конкретни предлози.Според аналитичарите, евентуалната воена операција за отворање на теснецот би се одвивала во три фази: расчистување на мините, неутрализирање на заканите од брегот и заштита на бродовите од напади во реално време. Токму во последната фаза, одбрана од беспилотни летала и проектили, украинското искуство се смета за особено вредно.По блокадата на извозот преку Црното Море, Украина разви асиметричен пристап, користејќи ракети и беспилотни пловни средства за да ја оттурне руската флота и да обезбеди извозни коридори. Овој модел, базиран на масовна употреба на поевтини системи, може да биде применлив и во Ормускиот теснец.Сепак, улогата на Украина би била ограничена. Нејзините капацитети се применливи главно во заштитата на бродовите, но не и во расчистување на мините или уништување на лансирни позиции. Дополнително, географијата на регионот и близината на иранскиот брег ја отежнуваат одбраната, а континуираната потреба од голем број беспилотни системи претставува сериозен предизвик.И покрај тоа, експертите оценуваат дека украинскиот придонес може да помогне во намалување на ризиците и делумно стабилизирање на пловидбата, иако не може целосно да ја елиминира заканата.

Свет | пред 2 седмици

Три танкери поминаа низ Ормускиот теснец избегнувајќи ирански води

Три танкери, од кои два превезуваат сурова нафта, а еден течен природен гас (LNG), влегоа во Ормускиот теснец користејќи необична рута по крајбрежјето на Оман. Се чини дека бродовите, кои сигнализираа оманско знаме, избегнале северен пат низ ирански територијални води. Сите три пловила се под управа на компанијата Oman Ship Management Company, која не беше достапна за коментар, пишува Bloomberg.Новата морска рута се наоѓа јужно од вообичаените пловни патишта и е значително подалеку од северниот премин меѓу иранските острови Ларак и Кешм, кој претходно го користеа повеќето бродови што ја напуштаа Персиската Заливница. Северниот премин е поврзан со иранските барања за одобрување и наплата на транзит, но поради помала длабочина и остри свиоци, тој можеби не е погоден за најголемите нафтени танкери – супертанкери – како двата од трите бродови кои сега минуваат по јужната рута.Ормускиот теснец беше речиси блокиран од почетокот на конфликтот, што предизвика нарушување на глобалните енергетски пазари, скок на цените и меѓународен притисок врз американскиот претседател Доналд Трамп. Иран започна преговори за транзит на помал број пловила поврзани со пријателски земји, насочувајќи ги преку договорен северен пат низ своите води.Иранската државна новинска агенција IRNA цитираше заменик министер за надворешни работи Казем Гхарибабади, кој изјави дека Техеран со Оман работи на протокол за надзор на сообраќајот низ Ормускиот теснец. Засега не е познат ставот на Маскат по овие наводи. Иран исто така се обидува да воспостави систем за наплата на транзитот, барајќи и до два милиони долари по пловидба.Транзитот на овие три пловила е значаен бидејќи станува збор за најголемата класа нафтени танкери, а во конвојот е и првиот брод за транспорт на течен природен гас (LNG) што го напушта Заливот од почетокот на конфликтот. Секој од танкерите превезува околу два милиони барели сурова нафта, додека LNG бродот изгледа дека е празен.Според податоци за следење, еден од танкерите ја натоварил нафтата во Саудиска Арабија кон крајот на февруари и како дестинација ја навел Кјаукпју во Мјанмар, каде нафтоводот ја пренесува суровата нафта во западна Кина. Другиот танкер превезува нафта од Абу Даби до непознато одредиште.Сите три бродови престанаа да испраќаат автоматизирани сигнали за нивната позиција во четвртокот околу 9:30 часот по лондонско време, додека се приближуваа или заобиколуваа врвот на оманскиот полуостров Мусандам. Не е познато дали го завршиле патувањето, кое обично трае неколку часа. Следењето на бродовите во овој регион дополнително е отежнато поради интензивни сметки и фалсификување на сигнали.

Свет | пред 2 седмици

Ормускиот теснец е отворен за Русија

Помошникот на Кремљ, Јури Ушаков, изјави дека Ормускиот теснец, клучен морски пат за транспорт на нафта, е отворен за Русија. Неговата изјава следи во време кога американско-израелскиот конфликт против Иран речиси го запре глобалниот сообраќај низ овој стратешки премин, јавува Ројтерс.„Отворен е за нас“, рече Ушаков за рускиот државен ТВ канал Вести, пренесува агенцијата Интерфакс.Конфликтот предизвика значителни пореметувања во снабдувањето со нафта, бидејќи преку теснецот поминува околу една петтина од светската нафта и течен природен гас, што доведе до зголемување на цените на глобалните пазари.На крајот на март, руското Министерство за надворешни работи соопшти дека се противи на блокадата на Ормускиот теснец од страна на Иран, но истакна дека ситуацијата треба да се следи „во контекст на пошироката глобална ситуација“.

Свет | пред 2 седмици