САД

Нова закана од Техеран: Ормускиот теснец ќе биде или пат на мир или на пораз

Претседателот на иранскиот Национален совет за безбедност Али Лариџани упати ново предупредување поврзано со Ормускиот теснец, откако американскиот претседател Доналд Трамп се закани со жесток одговор доколку Иран го блокира овој клучен поморски премин.Во објава на социјалната мрежа Икс, Лариџани порача дека иднината на Ормускиот теснец ќе зависи од однесувањето на земјите кои, според него, поттикнуваат војна.„Ормускиот теснец ќе биде или теснец на мир и просперитет за сите, или теснец на пораз и страдање за воените поттикнувачи“, напиша Лариџани, пренесува телевизијата Ен-Би-Си њуз.Неговата изјава доаѓа откако Трамп претходно на социјалните мрежи предупреди дека Соединетите Американски Држави ќе го нападнат Иран „дваесет пати посилно“ доколку Техеран го запре поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец.Во меѓувреме, иранската Револуционерна гарда соопшти дека секоја арапска или европска држава која ќе ги протера израелските и американските амбасадори од својата територија би добила неограничен премин низ Ормускиот теснец.Според иранската државна телевизија, тие земји би имале „целосно право и слобода“ да поминуваат низ овој стратешки морски премин доколку ги прекинат дипломатските односи со САД и Израел, пренесува Си-Ен-Ен.Ормускиот теснец, широк околу 34 километри, претставува една од најважните светски поморски рути, бидејќи низ него минува речиси една петтина од глобалното снабдување со нафта.Актуелниот конфликт меѓу САД и Израел од една страна и Иран од друга доведе до значителен раст на цените на нафтата, главно поради речиси целосното затворање на Ормускиот теснец и забавувањето на производството на нафта на Блискиот Исток.

Свет | пред 2 седмици

Ирански функционер му се закани на Трамп: „Внимавајте да не бидете елиминиран“

Високиот ирански безбедносен функционер Али Лариџани упати остра порака до американскиот претседател Доналд Трамп, реагирајќи на неговите закани поврзани со можноста за блокирање на Ормускиот теснец.Во серија објави на социјалната мрежа Икс, Лариџани изјави дека Иран не се плаши од, како што ги нарече, „безвредните закани“ на американскиот претседател.„И оние што беа помоќни од вас не успеаја да го елиминираат иранскиот народ“, напиша тој.Во пораката упати и директно предупредување до Трамп.„Бидете внимателни, за да не бидете елиминиран“, наведе Лариџани.Оваа размена на остри изјави доаѓа откако Трамп претходно на својата платформа „Трут сошл“ предупреди дека Иран ќе биде погоден „дваесет пати посилно“ доколку се обиде да го запре протокот на нафта низ Ормускиот теснец, една од најважните светски поморски рути за транспорт на енергенси.

Свет | пред 2 седмици

Пентагон најави „најинтензивен ден“ на напади врз Иран

Соединетите Американски Држави најавија значително засилување на воените напади врз Иран, додека конфликтот продолжува да се шири низ Блискиот Исток.Американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави дека денешниот ден ќе биде „најинтензивниот“ од почетокот на операцијата, со најголем број борбени авиони, бомбардери и напади врз цели во Иран.Во меѓувреме, висок ирански безбедносен функционер испрати остра порака до американскиот претседател Доналд Трамп, предупредувајќи го да биде внимателен „за да не биде елиминиран“, откако Трамп претходно предупреди дека никој не смее да го прекине протокот на нафта низ Ормускиот теснец.И покрај ескалацијата на конфликтот, цените на нафтата почнаа да паѓаат по вчерашниот врв кога достигнаа речиси 120 долари за барел.На терен, цивилите во Иран сведочат за силни напади. Жителка на иранскиот град Караџ изјави дека почувствувала „сенка на смртта“ откако напад погодил област во близина на нејзиниот дом.Во северен Израел денес биле активирани најмалку 30 предупредувања за пристигнување ракети и беспилотни летала, поради што милиони луѓе во делови од земјата биле принудени да побараат засолниште.Нови напади пријавија и Катар и Обединетите Арапски Емирати.Во меѓувреме, британското Министерство за одбрана соопшти дека подготвува уште еден воен брод за можно распоредување во источниот Медитеран. Разурнувачот „Ејч-Ем-Ес Драгон“ се очекува да го напушти пристаништето Портсмут во наредните денови.

Свет | пред 2 седмици

Анализа: И покрај воените успеси, САД се соочуваат со ризик од долготраен конфликт

Андреас Криг, вонреден професор по безбедносни студии на Кингс колеџ во Лондон, оцени дека Соединетите Американски Држави најверојатно ќе се обидат да ги наметнат условите за завршување на војната со Иран, прогласувајќи дека доволно ги ослабиле иранските воени капацитети за да можат да се повлечат и да прогласат победа.Сепак, според него, не е сигурно дека Техеран ќе дозволи таков развој на настаните.„Не мислам дека Иранците ќе им дозволат тоа. Ескалациската предност е на страната на Иран“, изјави Криг.Тој предупреди дека евентуално продолжување на конфликтот може да има сериозни последици за целиот регион и за глобалната економија.Криг постави и неколку клучни прашања за можните последици од подолга војна: какви ќе бидат односите меѓу Иран и земјите од Персискиот Залив, дали Иран ќе продолжи да изведува напади со ниски трошоци и како тоа ќе се одрази врз безбедноста на Ормускиот теснец.Тој посочи дека таквото сценарио може сериозно да ја загрози енергетската безбедност и стабилноста на глобалните синџири на снабдување.Според Криг, овие потенцијални последици би можеле да станат „колатерална штета“ од долготраен конфликт, без оглед на тактичките воени успеси со кои се пофали американската војска.

Свет | пред 2 седмици

(Видео) Трамп со бизарна изјава: Сите тие луѓе кои загинаа од бомби на патот, сега шетаат околу без нозе

Американскиот претседател Доналд Трамп изнесе бизарна изјава за американските војници загинати во напади поврзани со Иран, тврдејќи дека луѓето кои „умреле“ поради експлозиите сега „шетаат околу без нозе“.Трамп пред три дена во Белата куќа одржа работен состанок за универзитетски спортови, на кој присуствуваа познати личности од светот на спортот и политиката, меѓу кои голферот Тајгер Вудс, тренерот Ник Сабан, американскиот министер за надворешни работи Марко Рубио и гувернерот на Флорида Рон ДеСантис.Иако настанот беше посветен на правилата на NCAA, новинарите го искористија за прашања поврзани со војната против Иран, која започна во саботата по американските и израелските напади на цели во таа земја.Новинарот на Fox News, Питер Дуси, го праша Трамп за извештајот дека Русија му доставила разузнавачки податоци на Иран за американската армија. Трамп одговори:Имам големо почитување кон вас. Секогаш сте биле многу љубезни кон мене. Какво е тоа глупаво прашање сега? Сега зборуваме за нешто друго.Подоцна претседателот повторно му се обрати на истиот новинар:Питер, ќе ти дадам уште една шанса бидејќи претходното беше лошо прашањето. Повели.Дуси го праша што го мотивира да води војна против Иран.Во Иран ни оди многу добро“, одговори Трамп. „Некој ме праша: 'Како би го оцениле од 0 до 10?' Реков: 'Давам 12 до 15.' Нивната армија исчезна. Готово е. Нивната морнарица исчезна. Нивните комуникации исчезнаа. Нивните лидери исчезнаа.Трамп потоа премина на војната во Ирак, каде, според американската влада, многу војници биле повредени во експлозии на импровизирани експлозивни направи на патиштата, за кои Вашингтон тврди дека често се изработени со ирански материјали или технологии. Говорејќи за тие напади, Трамп изнесе збунувачка изјава за жртвите:Болна група лидери убиваа многу луѓе. Многу наши луѓе беа убиени. Беа осакатени. Ги уништуваа со нивните бомби насекаде, поставени на патиштата, и ги нарекувавме бомби на патот. Шетаат околу без нозе, без раце, лицата им се разнесени. Убија многу, многу луѓе.Иста изјава Трамп ја повтори и во Флорида, на конференција за новинари во Дорал, повторно говорејќи за нападите со т.н. бомби на патот во Ирак, за кои го обвини иранскиот режим.Сите тие луѓе кои загинаа од бомби на патот. Загинаа и сега шетаат околу без нозе“, рече Трамп.

Свет | пред 2 седмици

Во Турција распореден американски систем за противвоздушна одбрана

Турција денеска соопшти дека американскиот систем за противвоздушна одбрана „Патриот“ е распоредeн во југоисточната покраина како дел од „засилените мерки за противвоздушна и противракетна одбрана“ на НАТО.За време на неодамнешните настани во нашиот регион се преземаат потребните мерки за заштита на нашите граници и воздушен простор, и тоа во консултации со НАТО и сојузниците“, соопшти турското Министерство за одбрана на X.Министерството додаде дека, покрај националните мерки, НАТО ја засилил противвоздушната и противракетната одбрана, и дека системот „Патриот“ моментално се наоѓа во Малатија и се подготвува за оперативна готовност со цел да ја поддржи заштитата на турскиот воздушен простор.Претходно, турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган предупреди дека Иран не треба да презема понатамошни „провокативни чекори“ откако балистичка ракета навлезе во турскиот воздушен простор.Неговите изјави, пренесени од државната агенција „Анадолу“, следеа по соопштението на турското Министерство за одбрана дека балистичката ракета испукана од Иран навлегла во турскиот воздушен простор пред да биде неутрализирана од средствата на НАТО во источниот Медитеран.Иран подоцна негираше дека испукал ракета кон Турција. Портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багаеи, сугерираше дека станува збор за „операција под лажно знаме“, но не обвини ниту една конкретна земја.

Свет | пред 2 седмици

Иранскиот министер за надворешни работи: Преговорите со САД повеќе не се опција

Иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи изјави во понеделникот дека преговорите со Соединетите Американски Држави повеќе не се можна опција, откако САД и Израел започнаа воена операција против Иран. Во интервју за Пи-Би-Ес њузхаур, Аракчи рече дека не мисли оти разговорите со Американците „повеќе би биле на нашата агенда“.Изјавите на Аракчи доаѓаат кратко по именувањето на новиот врховен лидер на Иран. Мојтаба Хамнеи, син на покојниот ајатолах Али Хамнеи, во неделата беше именуван за негов наследник, повеќе од една недела откако неговиот татко беше убиен во израелски напад.Аракчи рече дека е „прерано“ Мојтаба Хамнеи, кој сè уште јавно не се огласил во новата улога, да коментира за можни разговори со САД.Сите ги очекуваме неговите говори и коментари, кои ќе следуваат. Но не мислам дека прашањето за разговори или повторни преговори со Американците ќе биде на маса, бидејќи имаме многу горчливо искуство со нив“, појасни тој.Американскиот претседател Доналд Трамп, чија администрација даваше различни и понекогаш противречни објаснувања за војната, минатата недела побара „безусловна капитулација“ од Иран. Портпаролката на Белата куќа Каролин Левит во петокот изјави дека тоа ќе се постигне кога Трамп ќе утврди дека Иран „повеќе не претставува закана за Соединетите Американски Држави“.Трамп и пред именувањето го отфрли изборот на синот на Хамнеи како „неприфатлив“, додавајќи дека би сакал да види „некој што ќе му донесе мир на Иран“. Во понеделникот за Ен-Би-Си неговиот избор го нарече „голема грешка“, а подоцна за Си-Би-Ес њуз изјави дека имал некој друг на ум за таа улога, без да наведе детали.Аракчи, од друга страна, порача дека именувањето на Мојтаба Хамнеи испраќа порака за „континуитет и истовремено одредена стабилност“. Иранскиот министер потсети на минатогодишните преговори за иранската нуклеарна програма, кои му претходеа на американското бомбардирање на три нуклеарни постројки во јуни.Трамп тогаш ги оправда нападите со тврдењето дека Иран „ја отфрлил секоја можност да се откаже од своите нуклеарни амбиции“. Аракчи истакна дека за време на последната рунда преговори во февруари Американците ветиле дека „немаат намера да нападнат“, но сепак го сториле тоа.На прашањето дали Иран може да ја искористи зависноста на светот од нафта за да изврши притисок врз САД и Израел да ги запрат нападите, Аракчи одговори негативно.Тоа не е наша вина. Тоа не е наш план“, рече Аракчи. „Транспортот на нафта е забавен или запрен не поради нас, туку поради нападите и агресијата на Израелците и Американците. Тие го направија целиот регион небезбеден.Тој објасни дека поради тоа нафтените танкери „се плашат“ да поминуваат низ Ормутскиот Теснец, клучен поморски пат за снабдување со енергија.Ние не го затворивме тој теснец. Не ги спречуваме да пловат низ него“, додаде тој, нагласувајќи дека американско-израелските напади имаат последици за целата меѓународна заедница.Иран, исто така, изврши напади врз нафтени постројки во други земји од Заливот, вклучувајќи ги Саудиска Арабија и Кувајт. Аракчи ги оправда тие напади со самоодбрана, нарекувајќи ја американско-израелската операција „акт на агресија што е апсолутно незаконски“.Веќе ги предупредивме сите во регионот дека, ако САД нè нападнат, ќе мораме да ги нападнеме нивните бази, постројки и имот во регионот, бидејќи не можеме да стигнеме до американската територија. Предупредивме дека како резултат на тоа војната ќе се прошири на целиот регион“, рече тој. „Ова е последица на американската агресија. Ние не сме одговорни за тоа“, заклучи Аракчи.

Свет | пред 2 седмици

(Видео) Трамп го обвини Иран за нападот, па се повлече: „Не знам доволно“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека „не знае доволно“ за нападот врз иранско основно училиште, за кој Иран тврди дека во него загинале повеќе од 160 деца, но дека е „подготвен да живее“ со наодите од американската истрага за тој инцидент.Видео-снимка од блиска зграда, направена за време на нападот на Соединетите Американски Држави во таа област, а која ја објавија ирански медиуми, покажува како ракета од американско производство „tomahavk“ погодува зграда покрај женско училиште, изјавија експерти за Еј-Би-Си њуз.Трамп навести дека е можно да станува збор за „tomahavk“ што го истрелал Иран, наведувајќи дека тоа оружје се произведува во САД, но дека се продава и на други земји.Но тоа во моментов се истражува. Едноставно не знам доволно за тоа. Мислам дека ми беше кажано дека е под истрага. Но ‘tomahavk’ ракети користат и други, како што знаете. Бројни други нации имаат ‘tomahavk’. Ги купуваат од нас. Но секако, што и да покаже извештајот, подготвен сум да живеам со тој извештај“, рече Трамп.Иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи во неделата, во интервју за американската телевизија Ен-Би-Си, ја отфрли изјавата на Трамп дека Иран стои зад нападот врз основното училиште за девојчиња.

Свет | пред 2 седмици

Трамп за Иран: „Ако имаа нуклеарно оружје, ќе го искористеа“

Американскиот претседател Доналд Трамп повторно се осврна на Иран, тврдејќи дека Техеран би употребил нуклеарно оружје доколку го поседувал, во контекст на најновата ескалација и нападите насочени кон иранските воени капацитети.Во настап на Флорида, Трамп порача дека акцијата на САД била „краткорочен излет“ со цел, како што рече, да се „ослободат од злото“, додавајќи дека Вашингтон е решен да постигне „конечна победа“ и да ја прекине, според негови зборови, долготрајната закана. Тој оцени дека Соединетите Држави располагаат со војска „како никој друг“ и дека светот, како што тврди, ја почитува Америка повеќе од кога било.Трамп нагласи дека „нуклеарната закана“ од Иран е уништена и го опиша тоа како голем успех, тврдејќи дека целта е исполнување на „воениот“ план. Во истиот тон, изнесе и серија тврдења за, како што рече, драматично намалени ирански способности, посочувајќи дека се уништени делови од морнарицата, беспилотните летала и производствените капацитети поврзани со нив, како и значаен дел од ракетниот потенцијал.Во делот за безбедносните ризици, американскиот претседател рече дека Иран „сигурно“ би ги нападнал САД, Израел и други земји од Блискиот Исток доколку не бил изведен, како што го нарече, превентивен удар. „Да имаа нуклеарно оружје, ќе го искористеа“, изјави тој.Трамп се наврати и на убиството на иранскиот генерал Касем Сулејмани во 2020 година, опишувајќи го како човек што, според него, бил „способен“, но и „насилен“ и „злобен“. Притоа повтори дека светот ќе биде поинаков и дека „злите режими“ повеќе нема да им се закануваат на другите.Покрај безбедносните пораки, тој ја спомена и енергетската тема, наведувајќи дека САД имаат „доволно гас и нафта“, а како нов партнер ја посочи Венецуела. Во ист контекст најави и дека „наскоро“ планира посета на Кина, додавајќи дека прашањето за снабдувањето со нафта има глобални последици.Трамп потврди и дека имал „добар разговор“ со рускиот претседател Владимир Путин, при што темите биле Украина и Блискиот Исток. Според него, на Путин му рекол дека може да биде од помош „ако ја заврши војната во Украина“.Во завршницата, американскиот претседател се осврна и на Ормускиот теснец, истакнувајќи дека неговото одржување отворен е особено важно за глобалните пазари, а посебно за земјите што значително зависат од нафта што минува по таа рута.

Свет | пред 3 седмици

Трамп: Воените цели на САД во Иран се речиси целосно остварени

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека американските сили постигнуваат значителен напредок во исполнувањето на своите воени цели во Иран и дека тие цели се речиси целосно остварени.Говорејќи на прес-конференција, Трамп изјави дека американските операции сериозно ги ослабиле иранските воени капацитети.„Може да се каже дека нашите воени цели практично се остварени. Ги избришавме сите ирански сили“, изјави Трамп.Тој додаде дека американските разузнавачки служби ги знаат сите локации каде Иран произведува беспилотни летала и дека тие објекти се цел на постојани напади.„Знаеме каде се сите погони во кои Иран произведува дронови и ги погодуваме еден по еден“, рече американскиот претседател.Според него, досега биле погодени повеќе од 5000 цели на територијата на Иран, а Соединетите Американски Држави би можеле да ги уништат и сите преостанати цели во рок од еден ден.На прашањето од новинарите дали војната би можела да заврши до крајот на неделата, Трамп одговори дека тоа веројатно нема да се случи толку брзо, но дека крајот е блиску.„Не, но наскоро. Мислам дека ќе биде многу скоро“, изјави тој.Трамп додаде и дека Иран би можел да го преземе Блискиот Исток доколку САД и Израел не го нападнеле први.„Иран е многу моќна земја. Тие ќе го преземеа Блискиот Исток. Да не ги нападневме, ќе го преземеа целиот регион“, рече американскиот претседател.

Свет | пред 3 седмици

Трамп: Иран ќе нè нападнеше за една недела, 100%

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека Иран планирал напад врз Соединетите Американски Држави во рок од една недела, тврдејќи дека таков напад бил речиси сигурен.Говорејќи пред републикански поддржувачи, Трамп рече дека Иран располагал со голем број ракети и дека планирал напади не само врз САД, туку и врз целиот Блиски Исток и Израел.„Во рок од една недела ќе нè нападнеа. Сто проценти. Имаа многу ракети, многу повеќе отколку што некој мислеше, и планираа да нè нападнат. Но планираа да го нападнат и целиот Блиски Исток и Израел. А доколку имаа нуклеарно оружје, ќе го употребеа против Израел“, изјави Трамп.Тој додаде дека во текот на конфликтот досега биле потопени 46 ирански бродови. Според него, кога слушнал дека иранските бродови се со висок квалитет, прашал зошто САД едноставно не ги запленат.„Ми рекоа дека е позабавно да се потопат“, рече Трамп.Американскиот претседател изјави и дека постои неизвесност околу тоа кој ќе го води Иран по убиството на врховниот верски лидер, ајатолахот Али Хамнеи. Иако неговиот син Моџтаба Хамнеи беше именуван за нов врховен лидер, Трамп тврди дека ситуацијата во земјата е нестабилна.„Нивните терористички лидери исчезнаа или ги бројат последните минути пред да исчезнат. А сега никој нема поим кои луѓе ќе ја водат таа земја“, изјави Трамп.

Свет | пред 3 седмици

Трамп разговараше со Путин за Иран: Москва предложила план за брз крај на војната

Рускиот претседател Владимир Путин разговараше телефонски со американскиот претседател Доналд Трамп, при што главни теми биле војната околу Иран, конфликтот во Украина и ситуацијата во Венецуела. Разговорот траел околу еден час и бил инициран од американската страна, соопшти помошникот на рускиот претседател, Јуриј Ушаков.Според Ушаков, разговорот бил „деловен, отворен и конструктивен“, а Путин му претставил на Трамп повеќе идеи насочени кон брзо политичко и дипломатско решение на конфликтот со Иран.Тој навел дека руската страна предложила дипломатски пристап што би вклучувал контакти со лидерите на земјите од Персискиот Залив, иранскиот претседател и други државници со цел што побрзо смирување на кризата.Во текот на разговорот, Трамп ја изложил својата проценка за развојот на ситуацијата во контекст на американско-израелската воена операција против Иран. Според Кремљ, двајцата лидери размениле „многу содржајни и корисни“ ставови за можните чекори кон деескалација.Освен за Иран, Трамп и Путин разговарале и за војната во Украина. Американскиот претседател изразил интерес конфликтот да заврши со брз прекин на огнот и долгорочно политичко решение.На разговорот била отворена и темата за Венецуела, особено во контекст на состојбата на глобалниот пазар на нафта и енергетските последици од кризата на Блискиот Исток.Според Ушаков, разговорот би можел да има практично значење за понатамошната соработка меѓу Москва и Вашингтон во низа меѓународни прашања, а двајцата лидери изразиле подготвеност ваквите контакти да продолжат и во иднина.

Свет | пред 3 седмици

Зеленски: САД побараа одложување на преговорите со Русија поради кризата на Блискиот Исток

Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Украина е подготвена за нови мировни преговори со Русија со поддршка на Соединетите Американски Држави, но дека вниманието на меѓународната заедница во моментов е насочено кон конфликтот меѓу САД, Израел и Иран.Зеленски соопшти дека Вашингтон побарал одложување на претстојниот состанок, кој требало да се одржи оваа недела, поради актуелната безбедносна криза на Блискиот Исток.„Целото внимание на нашите партнери е насочено кон ситуацијата околу Иран и затоа состанокот, планиран за оваа недела, се одложува на предлог на САД“, напиша Зеленски во објава на социјалната мрежа Икс.Тој додаде дека Украина примила 11 барања од држави во соседството на Иран, како и од САД и европски земји, за помош во соборување на беспилотни летала кои, според нив, биле лансирани од Техеран.„Русија се обидува да ја искористи ситуацијата на Блискиот Исток и во регионот на Персискиот Залив за да манипулира во корист на својата агресија“, наведе Зеленски.Мировните преговори, чија цел е завршување на четиригодишниот конфликт меѓу Украина и Русија, досега не донеле напредок по клучните прашања, особено поради руските барања Украина да направи територијални отстапки.По состанок за национална безбедност, Зеленски изјави дека постои значителен интерес за украинското искуство во развојот на системи за пресретнување дронови, електронско војување и обука за борба против беспилотни летала.Тој нагласи дека Украина е подготвена позитивно да одговори на барањата на државите кои ѝ помагаат во одбраната и заштитата на нејзината независност.Во изјава за „Њујорк тајмс“, Зеленски посочи дека Украина испратила дронови-пресретнувачи и тим специјалисти во Јордан, додека според информации на агенцијата „Ројтерс“, САД и Катар водат преговори за купување украински дронови-пресретнувачи.

Свет | пред 3 седмици

Трамп отвора нова опција: САД размислуваат да го контролираат Ормускиот теснец

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека администрацијата во Вашингтон размислува за можноста Соединетите Американски Држави да преземат контрола над Ормускиот теснец, една од најважните светски поморски рути за транспорт на енергенси.Во интервју за американската телевизија Си-Би-Ес њуз, Трамп рече дека теснецот во моментот е отворен за пловидба, но дека Белата куќа ја разгледува опцијата да воспостави контрола над овој стратешки морски премин.„Ормускиот теснец во моментов е отворен, но размислуваме за тоа да го преземеме. Можеме таму да направиме многу“, изјави Трамп.Ормускиот теснец претставува една од најкритичните светски енергетски рути, низ која поминува приближно една петтина од глобалните испораки на нафта.Иран засега не го затворил преминот, но претходно предупреди дека ќе отвори оган кон сите американски или израелски танкери кои би се обиделе да поминат низ теснецот.

Свет | пред 3 седмици

Аналитичарка предупредува: Нејасните цели на САД во војната со Иран ја прават ситуацијата поопасна

Сè поголема неизвесност постои околу вистинските цели на Соединетите Американски Држави во конфликтот со Иран, што ја прави ситуацијата уште поопасна, предупредува Филис Бенис, ко-директорка на Проектот за нов интернационализам при Институтот за политички студии.Говорејќи за текот на конфликтот, Бенис оцени дека може да се препознаат тактиките на американската администрација, но дека не е јасно која е нејзината конечна стратегија и што точно сака да постигне Вашингтон.Според неа, американските претставници споменуваат неколку можни цели, меѓу кои уништување на иранската морнарица или неутрализирање на ракетните капацитети на Иран, што би ѝ овозможило на администрацијата да прогласи успех и да го заврши конфликтот.Сепак, Бенис предупредува дека отсуството на јасно дефинирана цел ја прави ситуацијата уште поризична.„Недостигот на јасна цел ја прави оваа ситуација поопасна, особено за Иран“, изјави таа.

Свет | пред 3 седмици

Бил Гејтс доби дозвола за нов тип нуклеарен реактор во САД

Компанијата „ТераПауер“, основана од милијардерот и филантроп Бил Гејтс, доби клучна дозвола за почеток на изградбата на иновативен нуклеарен реактор во американската држава Вајоминг.Станува збор за реактор од системот „Натриум“, кој се разликува од класичните нуклеарни електрани бидејќи наместо вода под притисок користи течен натриум како средство за ладење.Според експертите, оваа технологија носи неколку значајни предности. Течниот натриум има многу повисока точка на вриење од водата, што овозможува системот да апсорбира поголема количина топлина без ризик од експлозии предизвикани од висок притисок.Реакторот ќе вклучува и технологија за складирање енергија со растопена сол, со што електраната ќе може привремено да складира енергија и да ја испорачува кога е најпотребно, слично на големи батериски системи.Проектот ќе се реализира во градот Кемерер во Вајоминг, а реакторот ќе има капацитет од 345 мегавати. Проценетата вредност на изградбата е околу четири милијарди долари.Половина од средствата ќе ги обезбеди Министерството за енергетика на Соединетите Американски Држави, додека останатиот дел ќе биде финансиран од Гејтс и приватни инвеститори.Првично било планирано реакторот да користи нуклеарно гориво од Русија, но по почетокот на војната во Украина компанијата била принудена да бара алтернативни извори во САД, што довело до одложување на проектот.Доколку изградбата се реализира според планот, овој реактор би можел да стане модел за нова генерација мали модуларни реактори, кои според експертите имаат потенцијал значително да ја трансформираат глобалната енергетска мрежа до крајот на деценијата.„Ова е огромен чекор кон иднина со нулта емисија на јаглерод диоксид. Нашиот дизајн е побезбеден, почист и значително поефикасен од досегашните технологии“, изјави Гејтс по добивањето на дозволата.

Свет | пред 3 седмици

Планот на Трамп за мир во Газа ставен на чекање по нападите врз Иран

Планот на американскиот претседател Доналд Трамп за завршување на војната во Појасот Газа е ставен на чекање поради ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, откако САД и Израел извршија напади врз Иран, пренесува „Ројтерс“, повикувајќи се на три извори директно вклучени во преговорите.Според нив, новонастанатата ситуација го доведува во прашање спроведувањето на мировната иницијатива на Трамп за регионот, позната како „Одбор за мир“, која американскиот претседател неодамна ја претстави како клучна цел на својата надворешна политика.Застојот доаѓа помалку од еден месец откако Трамп обезбеди милијарди долари финансиска помош за Газа од арапските држави, кои сега се соочуваат со ирански напади и растечка ескалација на конфликтот во Персискиот Залив.Експертите предупредуваат дека новата безбедносна ситуација може да ја доведе во прашање поддршката за оваа иницијатива.Заха Хасан од Карнегиевата фондација за меѓународен мир во Вашингтон изјави дека арапските земји, меѓу кои Обединетите Арапски Емирати и Катар, кои претходно ветија финансиска поддршка за „Одборот за мир“, сега можеби ќе го преиспитаат своето учество.„Тие веројатно се прашуваат дали ова навистина е добро потрошен новец“, изјави Хасан.

Свет | пред 3 седмици

Белата куќа: Растот на цените на нафтата е привремен

Белата куќа соопшти дека администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп внимателно ја следи ситуацијата на енергетските пазари, откако цените на нафтата нагло пораснаа поради војната со Иран.Портпаролката на Белата куќа, Тејлор Роџерс, изјави дека администрацијата е во постојана координација со надлежните институции.„Белата куќа е во постојана координација со релевантните агенции по ова важно прашање, кое е врвен приоритет за претседателот“, изјави Роџерс.Таа додаде дека Трамп и неговиот енергетски тим уште пред почетокот на нападите врз Иран имале подготвен план за стабилизација на енергетските пазари.„Претседателот и неговиот енергетски тим имаат силен план за одржување на стабилноста на енергетските пазари и ќе продолжат да ги разгледуваат сите кредибилни опции“, рече Роџерс.Портпаролката ја повтори и оценката на Трамп дека растот на цените на нафтата е привремен.Според него, цените значително ќе паднат откако ќе бидат постигнати целите на воената операција.

Свет | пред 3 седмици

САД ја открија целта на операцијата против Иран

Соединетите Американски Држави соопштија дека нивната воена операција против Иран има за цел да ја ослабне способноста на Техеран да претставува закана за регионот и глобалната безбедност.Во изјава на американскиот државен секретар Марко Рубио се наведува дека операцијата е насочена кон клучни воени капацитети на Иран.Еден американски официјален претставник ја опиша операцијата како напад врз, како што рече, „Иран – водечка држава во светот по киднапирања и земање заложници“.„Застанете на момент и упатете мисли и молитви кон храбрите Американци. Сите сме восхитени од нивната служба“, изјави Рубио, пофалувајќи ги американските сили кои учествуваат во мисијата.Според него, главните цели на операцијата се уништување на иранските капацитети за лансирање ракети, елиминирање на фабриките во кои се произведуваат ракетите, како и напади врз поморските сили на Иран.Американските власти додаваат дека операцијата е насочена кон спротивставување на заканата што, според нив, иранското клерикално раководство ја претставува за Блискиот Исток и за пошироката меѓународна заедница.

Свет | пред 3 седмици

Пентагон: Ова не е рамноправна борба, кампањата против Иран оди според планот

Американските и израелските напади врз Иран влегуваат во втората недела, а операцијата што Пентагон ја нарекува „Епски бес“ досега опфатила повеќе од 3.000 цели на иранска територија, изјави американскиот министер за одбрана Пит Хегсет во интервју за Си-Би-Ес њуз.Според него, во операцијата учествуваат повеќе од 50.000 американски војници, а кампањата се одвива според планот.„Многу сме на добар пат. Јас вчера бев во Централната команда. Операцијата се спроведува според планот“, изјави Хегсет.Тој нагласи дека конфликтот не е рамноправен и дека американските и израелските сили имаат значителна воена предност.„Нашите способности се далеку посилни од иранските. Кога ќе ги споите нашите воздухопловни сили со израелските, станува збор за две од најмоќните воздушни сили во светот“, рече американскиот министер за одбрана.Хегсет додаде дека дел од кампањата со конвенционално оружје, вклучително и тешки бомби од 200, 500 и 1.000 килограми, допрва треба да започне.Според него, целта на операцијата е целосно да се неутрализираат воените капацитети на Иран.„Се бориме за победа. Ние ги поставуваме условите. Ќе знаеме дека целта е постигната кога противникот повеќе нема да биде борбено способен“, рече Хегсет.Во интервјуто тој потврди дека во моментов нема американски копнени сили во Иран, но не ја исклучи таа можност.„Би било неразумно да не ја задржиме таа опција. Задржуваме право на сите можности“, изјави министерот.Според американски извори, Русија наводно му доставува разузнавачки информации на Иран за американските позиции и движења, но Хегсет рече дека американската војска е целосно свесна за тие активности.Во меѓувреме, во конфликтот веќе има жртви и на двете страни. Шест американски резервисти беа убиени во ирански напад со дрон врз база во Кувајт, додека според активисти за човекови права, во Иран досега загинале повеќе од 1.600 луѓе.Хегсет изјави дека американските власти истражуваат и напад во кој беше погодено училиште на југот од Иран, но нагласи дека американската војска „никогаш не таргетира цивили“.

Свет | пред 3 седмици

Техеран ќе им го конфискува имотот на Иранците што работат со Америка и Израел

Иран ќе ги заплени имотите и средствата на иранските граѓани во странство, кои ќе се оценат за „виновни за соработка“ со САД и Израел, во услови на војната што Вашингтон и Тел Авив ја водат против Техеран, соопшти Канцеларијата на иранскиот државен обвинител.Во соопштението издадено во неделата се споменува закон донесен минатиот октомври, кој предвидува дека секоја соработка со Израел, САД „или други непријателски држави или групи е предмет на конфискација на целиот имот и други законски казни според Исламскиот кривичен законик, објави државната телевизија Прес ТВ, пренесуваат иранските медиуми.Секоја оперативна акција во име на ционистичкиот (израелски) режим или непријателски влади, вклучувајќи ја и американската влада или други непријателски режими и групи, или во име на кој било од нивните поврзани елементи, против безбедноста на земјата подразбира конфискација на целиот имот, според Исламскиот кривичен законик усвоен на 21 април 2013 година, како што е изменет, и смртна казна“, се вели во законот цитиран од Прес ТВ.Според иранските власти, повеќе од 1.200 луѓе се убиени, вклучувајќи го и врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи, а повеќе од 10.000 се повредени откако САД и Израел започнаа заеднички напад врз Иран на 28 февруари.Техеран возврати со напади со беспилотни летала и ракети насочени кон Израел и земјите од Персискиот Залив кои имаат американски воени бази.Иранското собрание на експерти во недела го избра синот на Хамнеи, Моџтаба Хамнеи, за нов врховен лидер на земјата.

Свет | пред 3 седмици

Трамп за именувањето на новиот врховен лидер на Иран: Не сум задоволен

Претседателот на САД, Доналд Трамп, „не е задоволен“ од именувањето на Мојтаба Хамнеи за нов врховен лидер на Иран, пренесува американската телевизија Фокс њуз.Водителот Брајан Килмид изјави дека разговарал со претседателот по објавувањето на веста.Не сум задоволен“, му рекол Трамп.Килмид не откри дополнителни детали од разговорот, а Трамп сè уште јавно не се огласил по повод изборот.Иранскиот Совет на експерти, телото задолжено за избор на врховниот лидер на земјата, синоќа со големо мнозинство гласови го избра ајатолахот Мојтаба Хамнеи за трет врховен лидер на Исламската Република Иран, пренесе агенцијата Тасним.Советот на експерти ја нагласи важноста на континуитетот на лидерството и почитувањето на Уставот и внатрешните правила во процесот на избор на лидер, со цел државата да не остане без раководство.Изборот на Мојтаба Хамнеи е спроведен во согласност со принципите на исламското право и Уставот, а Советот на експерти ги повикува сите граѓани и општествените елити да му дадат лојалност на новиот лидер и да го зачуваат единството на државата“, се наведува во соопштението.Новиот врховен лидер на Иран е избран откако претходниот лидер, Али Хамнеи, беше убиен на почетокот на американско-израелските напади врз Иран на 28 февруари.Мојтаба Хамнеи се смета за продолжувач на наследството и тврдата политика на својот татко. Трамп претходно изјави дека именувањето на синот на Хамнеи би било „неприфатливо“, додавајќи дека новиот ирански лидер сигурно нема „долго да трае“ доколку изборот не биде координиран со Вашингтон.Губат време. Синот на Хамнеи е ‘ситна риба’“, го цитираше Трамп американскиот портал Аксиос.Израелскиот министер за одбрана, Израел Кац, минатата недела изјави дека кој и да биде избран за наследник на Хамнеи ќе биде „мета за елиминација“.

Свет | пред 3 седмици

Неутралната Швајцарија се огласи: Американско-израелските напади врз Иран се кршење на меѓународното право

Швајцарскиот министер за одбрана Мартин Пфистер оцени дека нападите на Соединетите Американски Држави и Израел врз Иран претставуваат кршење на меѓународното право, пренесува Алџезира.Во интервју за швајцарскиот весник „Зонтагсцајтунг“, Пфистер изјави дека швајцарската влада смета дека нападот врз Иран ја прекршува забраната за употреба на сила, што е основен принцип на меѓународното право.„Федералниот совет смета дека нападот врз Иран претставува кршење на меѓународното право. Според нашето мислење, тоа е прекршување на забраната за употреба на сила“, изјави Пфистер, повикувајќи ги сите страни да ги прекинат борбите со цел да се заштити цивилното население.Тој појасни дека оценката се однесува на сите држави кои не ја почитуваат забраната за употреба на сила, вклучително и САД и Израел.„Американците и Израел го нападнаа Иран од воздух. Со тоа, како и Иран, го прекршија меѓународното право“, додаде швајцарскиот министер.Слични ставови изрази и германскиот вицеканцелар и министер за финансии Ларс Клингбајл, кој во изјава за германската медиумска мрежа РНД рече дека има „сериозни сомнежи“ дали оваа војна е легитимна според меѓународното право.Клингбајл предупреди и дека постои опасност светот да се движи кон систем во кој нема правила, туку важи само правото на посилниот.Шпанија, исто така, ги осуди американските и израелските напади врз Иран, оценувајќи ги како непромислени и незаконски.Според експерти со кои разговарала Алџезира, нападите најверојатно ја прекршуваат Повелбата на Обединетите нации, која ја забранува агресијата и употребата на сила без јасно правно оправдување.

Свет | пред 3 седмици

Трампов сојузник и нафтен милијардер им порача на Американците: „Издржете еден месец“ додека растат цените на горивата

Њујоршкиот милијардер Џон Катсиматидис, близок сојузник на американскиот претседател Доналд Трамп и сопственик на нафтената компанија United Refining Company, им порача на потрошувачите да не паничат поради поскапувањето на горивата во сенката на војната со Иран, оценувајќи дека станува збор за „привремена флуктуација“.Во интервју за „Форбс“, Катсиматидис предвиде дека цената на нафтата „во следните неколку дена“ може да се искачи и до 100 долари за барел, но истовремено изрази уверување дека ќе се намали „исто толку брзо“ кога ќе се овозможи нормално движење низ Ормутскиот Теснец. Тој, исто така, рече дека не направил промени во набавките или работењето на компанијата бидејќи очекува конфликтот да заврши за „помалку од 30 дена“.„Издржете еден месец“, порача Катсиматидис, додавајќи дека САД треба да можат да „ги елиминираат терористите“.Тој предупреди и дека „никој не треба ни да помисли да им се спротивстави на Соединетите Американски Држави“, тврдејќи дека ќе биде „срамнет“.Катсиматидис смета дека дел од меѓународните нафтени компании „ја сакаат паниката“ затоа што би можеле да заработат повеќе, но нагласи дека тоа, според него, не е случајот со неговиот бизнис. Рече и дека со Трамп не разговарал конкретно за цените на горивата, но дека би му советувал побрзо да ги заврши операциите.Во меѓувреме, цените на горивата на бензинските пумпи во САД во петокот достигнале 3,45 долари за галон, според податоците на организацијата AAA, што е речиси 50 центи повеќе отколку една недела претходно. Цената на нафтата во петокот се искачила на 90 долари за барел, а катарскиот министер за енергетика предупредил дека до крајот на месецот може да достигне и 150 долари.„Ние само произведуваме гориво. Тоа е светски пазар. Сите ќе ги почувствуваме последиците“, посочи Катсиматидис, објаснувајќи дека кога влезните трошоци растат, цените мора да се прилагодат и на пумпите.Според проценка на „Форбс“, Катсиматидис располага со богатство од околу 4,8 милијарди долари. Тој е основач и извршен директор на холдингот Red Apple Group, во чие сопствеништво е и United Refining Company, која располага и со рафинерија во Ворен, Пенсилванија, со капацитет за преработка од околу 70.000 барели сурова нафта дневно. Компанијата, според објавените податоци, снабдува околу 400 бензински пумпи под брендовите Kwik Fill и Country Fair во Пенсилванија, Њујорк и Охајо.Во текстот се потсетува и на неговите реакции во американската внатрешна политика: Катсиматидис, кој го поседува и синџирот супермаркети Gristedes во Њујорк, минатото лето остро реагирал по подемот на демократскиот кандидат за градоначалник Зохран Мамдани, кој во кампањата зборувал за поевтини намирници и градски продавници, најавувајќи дека би можел да затвори повеќе свои продавници.

Свет | пред 3 седмици

„Аксиос“: САД размислувале за заземање на иранскиот нафтен остров Харк

Американски претставници разгледувале можност за заземање на иранскиот остров Харк, стратешки терминал преку кој се извезува околу 90 проценти од иранската сурова нафта, објави порталот „Аксиос“, повикувајќи се на извори од администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп.Според информациите, во рамки на дискусиите за можни сценарија во конфликтот, била разгледувана и опцијата за преземање контрола врз островот, кој претставува клучна точка за извоз на иранската нафта.Островот Харк се наоѓа во Персискиот Залив, на околу 25 километри од југозападниот брег на Иран, спроти провинцијата Бушер. Позициониран е во северниот дел на заливот, во близина на главните поморски рути што се користат за транспорт на нафта кон светските пазари.Поради неговата улога во извозот на енергенси, островот се смета за една од најважните енергетски инфраструктурни точки во Иран. Контролата врз оваа локација би можела сериозно да влијае врз иранската нафтена индустрија и врз економијата на земјата.

Свет | пред 3 седмици