Неуспехот на трговските преговори меѓу САД и Канада се претвори во сериозен тест за агресивната трговска стратегија на американскиот претседател Доналд Трамп, откако канадскиот премиер Марк Карни одби да прифати дополнителни американски барања и ги напушти разговорите.
Според анализата на „Вашингтон пост“, администрацијата на Трамп се обидела со силен економски притисок да изнуди отстапки од Отава, но наместо тоа добила отпор.
Карни образложил дека американската страна постојано го проширувала списокот на барања, поради што Канада решила да не продолжи со преговорите под такви услови.
Поранешната американска трговска преговарачка Венди Катлер оцени дека ова е „голем удар“ за трговската политика на Трамп и дека други држави внимателно ќе следат како ќе заврши спорот.
Според неа, дел од земјите што веќе постигнаа трговски договори со Вашингтон би можеле да побараат нивно преиспитување, особено ако проценат дека Канада успеала да изнуди подобри услови.
Стратегијата на Трамп се темели на претпоставката дека огромниот американски пазар е доволно важен за другите држави да прифатат отстапки, да отворат пазари и да вложуваат повеќе во САД за да избегнат високи царини.
Но, Канада не попушти.
Преговорите требаше да спречат воведување нови царини од 50 проценти, со кои Трамп се закани во јули доколку Отава не ги повлече своите контрамерки.
Само неколку дена претходно Трамп тврдеше дека двете страни постигнале „ДОГОВОР“ и дека останува уште документацијата, но разговорите потоа целосно пропаднаа.
Карни во саботата во Отава алудираше на честите промени во американските позиции.
„Од почетокот препознавме дека Америка се промени. Разбираме дека понекогаш нејзиниот потпис е напишан со молив“, рече канадскиот премиер.
Несогласувања имало и во самата американска администрација.
Главниот трговски преговарач Џејмисон Грир бил подготвен да разгледа намалување на царината од 50 на 25 проценти за производи од алуминиум во замена за канадски отстапки.
На тоа, според извор цитиран во анализата, се спротивставиле советникот Питер Наваро и министерот за трговија Хауард Лутник, кои инсистирале високите царини да останат за да се поттикне домашното производство.
Дополнителен камен на сопнување биле и американските барања за ограничување на канадската трговска политика кон трети земји, како и исклучување од евентуално царинско олеснување на одредени тешки камиони произведени во Онтарио.
Карни оценил дека таквите мерки би можеле да ја направат нивната продукција во Канада економски неодржлива.
Иако Трамп тврди дека САД „не им треба ништо од Канада“, економската поврзаност меѓу двете земји е многу подлабока.
Американските земјоделци зависат од Канада за речиси 80 проценти од калиумовите ѓубрива, дел од северните американски држави користат канадска хидроенергија, а рафинериите на Средниот Запад се приспособени за преработка на тешка канадска нафта.
Годишната трговија меѓу САД и Канада надминува 700 милијарди долари.
Пропаста на преговорите може да има и директни последици за американските компании и потрошувачи.
Малите фирми ќе мора веднаш да ги плаќаат повисоките царини при увоз, а дел од дополнителните трошоци најверојатно ќе бидат префрлени врз крајните купувачи.
Аналитичарите предупредуваат и дека кај одредени производи би можело да дојде до пад на увозот, па дури и до недостиг, особено таму каде што американските компании немаат лесна домашна замена за канадските суровини и полупроизводи.
Канада, пак, најави дека на 8 септември ќе одговори со сопствени трговски мерки.
Сепак, дел од експертите сметаат дека до тогаш може да се отвори простор за нови преговори, бидејќи економиите на САД и Канада се премногу интегрирани за долгорочен целосен трговски раскол.
Политичкиот ризик за Трамп е дополнителен бидејќи новите царини доаѓаат помалку од три месеци пред конгресните избори на 3 ноември, во момент кога трошоците за живот се една од главните теми меѓу американските гласачи.
Токму затоа спорот со Канада е повеќе од билатерален трговски конфликт. Тој покажува дека дури и огромната економска моќ на САД има граници кога трговскиот партнер одбива да попушти и е подготвен да ги прифати последиците од контрамерките.
