Министерството за здравство ја претстави Стратегијата за дигитално здравство 2026–2030, со која се предвидува значително поврзување на здравствените системи и полесен пристап на граѓаните до сопствените здравствени податоци.
На презентацијата во Свечената сала на Владата присуствуваа лекари, пациентски организации, комори, институции и ИТ-експерти. Во центарот на стратегијата е пациентот, а целта е до 2030 година секој граѓанин да може да пристапи до своите здравствени податоци, додека лекарите во моментот на лекувањето да ги имаат потребните информации за здравствената состојба на пациентот.
Министерот за здравство Сашо Клековски посочи дека сегашниот систем е функционален, но недоволно поврзан, поради што пациентите често мораат повторно да ја презентираат својата медицинска историја.
„Мој термин“, Фондот и регистрите на Институтот за јавно здравје функционираат, но не разменуваат податоци меѓу себе, истакна Клековски, додавајќи дека пациентот денес често ја носи својата историја од едно до друго место – од наоди и снимки до терапии и други медицински податоци.
Со новиот пристап, податоците треба да го следат пациентот низ здравствениот систем, од матичниот лекар до специјалистот, болницата, лабораторијата и аптеката. На тој начин би се избегнало повторно доставување на истите информации, а во одредени случаи и непотребно повторување анализи.
Предвидена е и надградба на порталот „Мое здравје“, преку кој граѓаните, покрај термините и е-рецептите, ќе имаат пристап и до своето здравствено досие. Во следната фаза се планира воведување и консултации на далечина.
Стратегијата предвидува граѓаните да имаат поголема контрола врз користењето на нивните здравствени податоци. Тие ќе можат да видат кој пристапувал до нивните податоци, да побараат исправка на грешки, да овластат претставник, како и да дадат или да ја повлечат согласноста, во согласност со законските правила.
Посебно внимание е посветено на еднаквиот пристап до здравствените услуги. Телемедицината треба да добие правна основа, а пациентите со хронични заболувања ќе можат да се следат и на далечина, што е особено значајно за руралните средини каде пристапот до специјалисти е ограничен. За лицата со попреченост ќе се обезбедат прилагодени услуги, додека за постарите лица и граѓаните кои не користат дигитални услуги ќе останат достапни и традиционалните начини на пристап.
Поврзувањето на податоците треба да придонесе и за подобра превенција. Навремените информации за опфатот со скрининзи и за здравствените ризици би овозможиле болестите да се откриваат порано и превентивните активности да се насочат таму каде што се најпотребни.
„Стандардите и системите ги правиме ние. Разликата ја чувствува пациентот – или не ја чувствува. Тоа е мерката“, изјави Клековски.
Тој нагласи дека целта не е само воведување нова опрема, туку поврзување на постојните системи, за тие да функционираат заедно и да им бидат од корист и на пациентите и на лекарите.
Стратегијата опфаќа пет приоритети, 38 мерки и 152 активности. Во периодот 2026–2027 година се предвидува поставување на основите преку уредување на законите, институциите и стандардите, додека главната примена, вклучително и надградбата на „Мое здравје“, е планирана за 2028 и 2029 година.
Стратегијата е усогласена со Европскиот простор за здравствени податоци, што во иднина треба да овозможи здравствените податоци на граѓаните да бидат достапни и при лекување во друга земја членка на Европската Унија.
Документот е изработен во рамки на проектот „Надградба на системот за е-здравство“, финансиран од Европската Унија преку ИПА III. По денешната консултација, доставените забелешки и предлози треба да бидат разгледани и вградени во ревидираната верзија, која потоа ќе биде доставена до Владата на усвојување.
