Европската Унија подготвува посебни патокази со јасни чекори и индикативни рокови за четири земји кои во моментов се меѓу најнапредните кандидати за членство – Црна Гора, Украина, Молдавија и Албанија, објавува „Политико“, повикувајќи се на двајца високи претставници на Европската комисија.
Целта е процесот на пристапување, кој трае со години, да добие појасна структура и конкретни насоки за реформите што треба да ги спроведат овие земји. Патоказите треба да покажат што се очекува од секоја од нив и да содржат индикативни рокови за завршување на одделни фази од преговорите.
Според информациите, плановите за првпат би требало да им дадат на четирите земји појасна перспектива дека, доколку ги исполнат клучните реформи и преземените обврски, ќе можат да напредуваат кон членство. Истовремено, тие би создале обврски и за земјите-членки на ЕУ, чија согласност е неопходна за продолжување на пристапниот процес.
Во документите би биле наведени конкретни задачи и приоритети, како и прелиминарни рокови за затворање на преговарачките кластери. Пристапните преговори на ЕУ се организирани во тематски кластери, а напредокот зависи од исполнувањето на поставените критериуми и реформи.
Европската комисија веќе презема чекори за забрзување на процесот со најнапредните кандидати. Црна Гора ги има отворено сите 33 преговарачки поглавја, од кои 16 се привремено затворени, додека во 2026 година Украина и Молдавија отворија нови преговарачки кластери.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, претходно во септември најави насочена поддршка за кандидатите кои постигнале најголем напредок. Според информациите објавени од „Политико“, во оваа фаза патокази нема да им бидат понудени на другите кандидати кои се во порана фаза од процесот, меѓу кои се Косово, Македонија и Босна и Херцеговина.
Идејата за ваквите патокази доаѓа во период кога ЕУ го преиспитува начинот на кој го спроведува претпристапниот процес. Во Брисел се разгледуваат и можности за постепена интеграција на кандидатите, при што економските придобивки и учеството во заеднички проекти би можеле да бидат поврзани со напредокот во реформите.
Европската комисија веќе го нагласува принципот дека напредокот кон членство треба да се темели на заслуги, односно на тоа колку секоја земја ги исполнува потребните критериуми и ги спроведува реформите.
