Користењето мобилен телефон или лаптоп доцна навечер во кревет е една од најштетните навики за мозокот, предупредува невролог со долгогодишно искуство, посочувајќи дека токму така луѓето си го „крадат“ сонот и го нарушуваат сопственото здравје.
Неврологот д-р Раб Наваз Кан објаснува дека иако многумина водат грижа за физичката кондиција, здравјето на мозокот често останува занемарено, иако токму мозокот ги контролира движењата, одлуките, меморијата и когнитивните функции.
„Единствената навика што ја избегнувам е крадење сон со останување буден со мобилен телефон или лаптоп, особено во кревет. Луѓето тоа го доживуваат како безопасно опуштање, но тоа често е почеток на хроничен недостиг на сон“, објаснува тој.
Според него, нарушениот или недоволниот сон го држи мозокот во постојана состојба на подготвеност и го нарушува длабокиот и РЕМ сонот, кои се клучни за имунитетот, учењето и отстранувањето на метаболичкиот отпад од мозокот.
„Со тек на време, хроничниот недостиг на сон се поврзува со послаба концентрација, побавна обработка на информации, нестабилно расположение и зголемен васкуларен ризик. Тоа не значи дека една непреспиена ноќ ќе предизвика деменција, но долготраен модел на лош сон претставува реален фактор на ризик“, наведува д-р Кан.
Тој препорачува едноставни промени во навиките, со фокус на конзистентност и рутина.
„Приоритет ми е доследно време на будење, бидејќи тоа посигурно го регулира внатрешниот часовник отколку совршено време на легнување. Вечерната рутина треба да биде намерно досадна – пригушено светло, минимално екрани и јасен премин кон сон“, истакнува тој.
Дополнително советува мобилниот телефон да се држи подалеку од креветот и да се воведе правило без екрани најмалку 45 до 60 минути пред спиење, како клучен чекор за зачувување на здравјето на мозокот.