Европскиот парламент нема да го одобри клучниот трговски договор меѓу Европската унија и Соединетите Американски Држави, откако американскиот претседател Доналд Трамп воведе нови царини за европските земји, како дел од неговите притисоци поврзани со Гренланд.
Одлуката дека Европскиот парламент нема да продолжи со ратификацијата на договорот, кој минатото лето го потпишаа Трамп и претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен, ја доведува во прашање иднината на трговското примирје меѓу Брисел и Вашингтон. Договорот предвидуваше американски царини од 15 проценти за увоз од ЕУ, во замена за тоа Унијата да не воведува давачки за американски производи.
Претседателот на Европската народна партија Манфред Вебер соопшти дека ескалацијата на тензиите со САД значи дека Европскиот парламент нема да гласа во корист на пактот. Тој нагласи дека, иако ЕПП во принцип го поддржува договорот, заканите на Трамп во врска со Гренланд ја прават неговата ратификација невозможна во овој момент и дека мерките за нулта царини за американските производи мора да бидат ставени во мирување.
Иако останатите политички групи во Европскиот парламент – социјалдемократите, либералите и Зелените – веќе подолго време бараа стратешка пауза во примената на договорот, токму ставот на ЕПП беше клучен за конечната одлука. Гласањето за замрзнување на договорот првично беше закажано за 26 јануари, но се очекува европратениците формално да ја потврдат одлуката на наредната седница.
Шведската европратеничка Карин Карлсбро оцени дека не постои реална можност договорот да добие мнозинство, истакнувајќи дека ЕУ мора да се подготви за одговор на царинските напади од САД, вклучително и можни одмазднички мерки. Таа не ја исклучи ниту употребата на таканаречената трговска „базука“ на ЕУ – Инструментот против економска принуда, кој овозможува ограничувања за инвестиции, јавни набавки и заштита на интелектуална сопственост.
И други високи претставници во Европскиот парламент побараа Европската комисија да ја разгледа примената на овој инструмент, оценувајќи дека користењето царини и економски закани за остварување територијални барања претставува директна форма на економска присила.
Трамп, пак, најави дополнителни царини од 10 проценти за европските земји кои испратиле војници во малиот контингент на Гренланд, со зголемување на 25 проценти од јуни, што ќе важи сè додека, како што рече, не се постигне договор за „целосна купопродажба“ на Гренланд.
Европските лидери остро реагираа на ваквите изјави, нагласувајќи дека распоредувањето трупи на Гренланд е одговор на безбедносните предизвици и предупредувајќи дека новите царини ќе добијат заеднички и координиран одговор од Европската унија.
