Од 1 декември 2026 година ќе важат нови правила за дел од кредитите за физичките лица, откако Извршниот одбор на Народната банка донесе измени на макропрудентните мерки.
Со измените се намалува максимално дозволениот ДСТИ – односот меѓу месечните отплати на кредитите и приходите на кредитокорисникот. Лимитот се намалува од 50 на 45 отсто за кредитите во денари, односно од 45 на 40 отсто за кредитите со валутна компонента.
За граѓаните кои првпат купуваат сопствено живеалиште, овие ограничувања остануваат непроменети и изнесуваат 50 и 45 отсто, соодветно.
Се скратува и максималниот рок за отплата на одредени видови кредити. Кај станбените кредити рокот се намалува од 30 на 25 години, додека кај хипотекарните потрошувачки кредити од 20 на 15 години. За кредитите за прво купување сопствено живеалиште, максималниот рок останува 30 години.
Од Народната банка посочуваат дека мерките се донесуваат во услови на здрав и стабилен банкарски систем, без присутни системски ризици. Во исто време, квалитетот на кредитното портфолио на физичките лица продолжува да се подобрува, додека кредитната активност расте.
Во првото полугодие од 2026 година, годишниот раст на кредитите кон физичките лица достигнал 12,2 отсто, во споредба со 11,2 отсто во 2025 година. Најголем раст од 16,6 отсто е забележан кај станбените кредити.
Макропрудентните мерки за квалитетот на кредитната побарувачка од физичките лица Народната банка првпат ги воведе во јули 2023 година, а нивната поставеност дополнително беше зајакната во декември 2025 година.
Според досегашните податоци, структурата на новото кредитирање се подобрува, со намалување на кредитирањето на домаќинствата со повисок должнички товар. Од Народната банка велат дека новите измени имаат превентивен карактер и треба навреме да ги ограничат потенцијалните ризици од прекумерно задолжување.
Поповолниот регулаторен третман за граѓаните кои првпат купуваат сопствено живеалиште останува на сила, имајќи ја предвид специфичната намена на овие кредити.
